Келли қалысы – Шотландияның Файф аймағындағы тарихи сарай. 1150 жылға дейін тарихы бар, король Давид I-нің жарлығында айтылған. Сіуард әулетіне тиесілі болған.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Келли қамалы Арнкроучтың шетінде және аймақтағы ең биік төбе – Келли Лоудың төменінде орналасқан. Ол Шотландияның Фиф округінің Шығыс Неук аймағындағы Питтенвеймнен солтүстікке қарай 4 шақырым қашықтықта жатыр.
Kellie Castle is a castle just outside Arncroach and below the dominant hill in the area, Kellie Law. It is about 4 kilometres north of Pittenweem in the East Neuk of Fife, Scotland.
Ерте тарих
Келли туралы ең алғашқы жазбалар 1150 жылға дейін жетеді, онда ол король Давид I-нің жарлығында айтылған. Алғашқы белгілі иесі – Лондондық Роберт, король Уильямның заңды емес ұлы. 1266 жылға қарай Келли Сивард әулетіне өтті, олар Нортумбриядан келген және король Малкольм Канморға Макбетті құлатуға көмектескен. Сивардтар тәуелсіздік соғыстары кезінде (1296–1328 жж.) Англияны қолдады, нәтижесінде сэр Ричард Сивард Баннокберн шайқасынан кейін Шотландиядағы жерлерін жоғалтты. Дегенмен, оның қызы Хелена Сивард, «Келли ледиі» Келлиді өз қолында ұстап қалды. Олар тұрған ғимараттардың ешқайсысы бүгінгі күнге жеткен жоқ. Шамамен 1360 жылы Хелена, немесе Елена, Келлиді өзінің туысы Уолтер Олифардқа (немесе Олифантқа), Абердалгиядан берді, ол Роберт Брюстің қызы Елизаветаға үйленген еді. Осылайша Олифант әулетінің 250 жылдық билігі басталды. 1360 жылы иелік Сивард туысы Уолтер Олифантқа берілді, ал қамал 1613 жылға дейін Олифант әулетінің меншігінде болды. Оны сэр Томас Эрскин сатып алды, ол Gowrie қастандығы кезінде король Джеймс VI-ның өмірін сақтап қалған, сэр Александр Рутвенді өлтірген еді. Король 1617 жылы, тәждер біріккеннен кейін Шотландияға жасаған жалғыз сапарында Келлиде болды және 1619 жылы Эрскинді Келли графы етіп тағайындады. 1573 жылы шығыс мұнарадағы қазіргі кітапхананың төбесі король Джеймстің сапасын күтіп, гипстен әшекейленген болуы мүмкін. Бұл бөлме Шотландияда алғаш рет 17 ғасырдың басында кең таралған боялған қабырғалар мен тақтайшалы төбелерге қарағанда «лондондық стильдегі» гипстен әшекейлеу қолданылған болуы мүмкін. Төбеге «1617» күні және Томас Виконт Фентонның «TV F» монограммасы салынған, король 1606 жылы Томас Эрскинге осы атақты берген еді. Бастапқыда қарапайым мұнаралы үй болған қамалдың ең көне бөлігі – қазіргі солтүстік-батыс мұнарасының төменгі бөлігі, ол шамамен 1360 жылы салынған және әуесқойлардың айтуынша, оның ішінде әруақтар бар. 1573 жылы 4-ші лорд Олифант алғашқы мұнараның шығысына жаңа мұнара салды. 4-ші лордтың әйелі Маргарет үшін (ері қайтыс болғаннан кейін әйеліне бөлінген мүлік) жаңа мұнараны салғанына сенімді. 1573 және 1606 жылдар аралығында екі мұнара жаңа қанатпен біріктірілді, оңтүстік-батыстағы тағы бір мұнарамен аяқталып, бүгінгі күнге дейін сақталған T тәрізді жоспар құрылды. Қамал – шотландтық барондық сәулеттің көрнекті үлгісі, оның ерекшелігі – әртүрлі габельдер, консольдік мұнаралар және түтін шығаратын құбырлар.
The earliest records of Kellie go back to 1150 where it is mentioned in a charter issued by King David I. The first known owner was Robert of London, the illegitimate son of King William the Lion. By 1266 Kellie had passed to the Siward family, who had hailed from Northumbria and had assisted King Malcolm Canmore to overthrow Macbeth. The Siewards supported England during the wars of independence (1296 1328) and as a result Sir Richard Sieward forfeited his lands in Scotland after Bannockburn. However his daughter Helena Sieward, “Lady Kellie” retained Kellie. None of the buildings they occupied appear to have survived. In about 1360 Helena, or Elena, assigned Kellie to her kinsman Walter Olifard (or Oliphant) of Aberdalgie who was married to Elizabeth, a daughter of Robert the Bruce. Thus began 250 years of occupation by the Oliphant family. The estate was signed over to a Siward relative, Walter Oliphant, in 1360 and the castle remained in the ownership of the Oliphant family until 1613. It was purchased by Sir Thomas Erskine, who had saved the life of King James VI during the Gowrie Conspiracy by killing Sir Alexander Ruthven. The King stayed at Kellie in 1617 during his only visit to Scotland after the Union of the Crowns, and he appointed Erskine as Earl of Kellie in 1619. It is likely that the ceiling of what is now the library in the 1573 east tower was decorated in plaster in anticipation of a Royal visit by King James. This room may be the first in Scotland where plaster decoration was used ‘in the London style’ in preference to the painted beams and boarded ceilings that were generally fashionable in the early 17th century. Incorporated in the ceiling is the date "1617" and monogram "T V F" for Thomas Viscount Fenton, which title the King awarded Thomas Erskine in 1606. Originally a simple tower house, the lower section of what now constitutes the northwest tower is the oldest part of the castle, dating from around 1360, and is said to be haunted. In 1573 a new tower was built by the 4th Lord Oliphant to the east of the original tower. It is believed that the 4th Lord built the east tower as a jointure house (a property set aside for the wife after the husband's death) for his wife Margaret. Between 1573 and 1606 the two towers were linked by a new range, terminated by another tower in the south west, creating the T plan layout that remains today. The castle is a fine example of Scots Baronial domestic architecture, with an imposing mix of gables, corbelled towers, and chimneys.
Жақында болған тарих
Келлидің 10-шы графы Метвен Эрскин 1829 жылы қайтыс болды, оның орнына Джон Фрэнсис Миллер Эрскин Келлидің 11-ші графы болды. Эрскин қаланы тастап кетті және 1830 жылы үлкен аукционда (muckle roup) қамалдың барлық мүлігі сатылды. Джон Фрэнсис Миллер Эрскин 1835 жылы Мардың 26-шы графы ретінде тағайындалды, ал Келли графтығы Мар графтығымен біріктірілді. Мүлік кейін Ньюлистонның Джеймс Мейтленд Хогіна (содан бері "Ньюлистон және Келли" деп аталады) тиген секілді, бірақ Хог мүлікті тиімді пайдаланбады, ал қамал көп жыл бойы қараусыз қалды. 1878 жылы оны Эдинбург университетінің мемлекеттік құқық профессоры Джеймс Лоример, сондай-ақ белгілі шотланд сәулетшісі сэр Роберт Лоримердің әкесі, Мар және Келли графынан жалға алды. Лоример отбасы қамалды демалыс орны ретінде қалпына келтіруге кірісті, бірақ ол тез отбасының тұрақты үйіне айналды. Роберт Лоример қалпына келтіру жұмыстарының көп бөлігіне белсенді қатысты, әсем гипстен жасалған төбелерді, боялған панельдерді және жиһаздарды жаңартты. Роберт Лоримердің сәулетші ретіндегі жұмыстарының мысалдары бүкіл әлемде кездеседі. Келлиде докот пен бақша үйі, сондай-ақ оның қарындасы Каролина Луизамен бірге бақшаны жаңарту жұмыстары бар. Келли қамалының 1887 жылғы суреті оның сурет салу шеберлігін көрсетеді. Келлиге жақын жерде Арнкроучтағы Лунди коттеджінің (1902) қайта жаңартылуы мен кеңейтілуі орналасқан. Қызықты шатыр терезелерін шіркеудің қарсы жағынан, батысқа қарай ауылға кіре бергенде көруге болады. Профессор қайтыс болғаннан кейін 1890 жылы оның әйелі Ханна жалға алды. Роберт Лоример 1900 жылы алғашқы өзгерістерін бастады: докот пен бақша үйін салды. 1916 жылы Ханна қайтыс болғаннан кейін, жалға алу олардың ұлы, әйгілі шотланд суретшісі Джон Генри Лоримерге берілді. Содан кейін Роберт негізгі үйді қалпына келтіру жұмыстарын бастады, бұрын Ханна оған қарсылық көрсеткен болатын. Қамал мен бақшалар жұртшылыққа ашық, ал ескі аңғарларда Хью Лоримердің жұмыстары мен студиясының тұрақты көрмесі бар.
Methven Erskine the 10th Earl of Kellie died in 1829 to be succeeded by John Francis Miller Erskine as 11th Earl of Kellie. The castle was abandoned by Erskine and cleared of its contents at a muckle roup (public auction) in 1830. John Francis Miller Erskine was confirmed as 26th Earl of Mar in 1835 and the Earldom of Kellie was united with the Earldom of Mar. The property then seems to have fallen to James Maitland Hog of Newliston (thereafter titled "of Newliston and Kellie") but Hog made little use of the estate, and the castle lay abandoned for many years. In 1878 it was rented from the Earl of Mar and Kellie by James Lorimer, Regius Professor of Public Law at Edinburgh University, and father to Sir Robert Lorimer, the renowned Scottish architect. The Lorimer family set about restoring the castle for use as a holiday retreat, but it soon became the family home. Robert Lorimer was instrumental in much of the restoration work, restoring magnificent plaster ceilings, painted panelling and furniture. There are examples of Robert Lorimer’s work as an architect across the world. At Kellie we have the doocot and garden house as well as the restoration of the garden with his sister Caroline Louise. The Kellie Castle survey drawing (1887) featured at Kellie, illustrates his draftsmanship. Close to Kellie is the renovation and extension of Lundie Cottage (1902) in Arncroach. The interesting dormer windows can be seen from the roadway, opposite the church, as you drive west into the village. Following the death of the professor the tenancy was taken by his wife Hannah in 1890. Robert Lorimer began the first of his alterations in 1900: building a doocot and garden house. On the death of Hannah in 1916 the tenancy was taken over by their son, John Henry Lorimer the famous Scottish painter. Robert then began work on restoring the main house, this previously having been resisted by Hannah. The castle and gardens are open to the public, and there is a permanent exhibition of Hew Lorimer's work and studio in the old stables.
Интерьер
Фиби Анна Тракуайр, өнер және қолөнер философиясының көрнекті жақтасы, 1897 жылы қонақ бөлмесіндегі камин үстіндегі суреттелген панельді аяқтады. Сурет Ботичеллидің «Примавера» туындысына негізделген және Джон Генри Лоример қамал тұрған кезде аяқталды. Джон Генриден кейін жалдаған Хью мен Мэри Лоримерлерге картина ұнамағандықтан, олар оны 1940 жылдардың соңында жауып тастады. Олар картинаны зақымдамауға тырысып, ұн пастасымен жабыстырылған кағазды пайдаланды. Сурет 1996 жылы Хью Лоримердің қайтыс болуынан кейін Шотландияның Ұлттық сенімімен қалпына келтірілді. Ол Келлиде тұрып, 1990 жылға дейін қамалдың шығыс мұнарасының бір бөлігінде өмір сүрді. Қазіргі тамақ бөлмесіндегі гобелен кем дегенде екі, мүмкін үш түрлі гобеленнен құралған. Орталық және басты элементі – 1580 жылғы фламанд гобелені, онда Европа мен бұқа бейнеленген. Бұл гобелен 1964 жылы түсірілген Country Life журналындағы суретте көрсетілгендей, бұрын қонақ бөлмесінде орналасқан. Европаның сұлулығы Зевстің махаббатын оятты, ол оған ақ бұқа түрінде жақындады. Ол оны Финикиядан Критке алып кетті. Латын жазуы, негізгі гобеленге сілтеме жасамаған және онымен байланысы жоқ: «Жас жігіт жараланған әкесін құтқарып, оны қайтарып алып, атына мінгізді». Шеттері кейінірек қосылған. 1930 жылдары Джон Генри Лоример сол кездегі Эдинбург астрономиялық қауымдастығының, қазіргі Эдинбург астрономиялық қоғамының вице-президенті болды. 1936 жылы қайтыс болғаннан кейін ол қоғамға айтарлықтай мүлікті мұра етіп қалдырды, қазір қоғам оның құрметіне медальмен марапаттайды. Қоғамға Джон Генридің бюсті мен оның екі картинасы тиесілі. Бюст және екі картина – «Келлидегі Оңтүстік бөлмедегі күн сәулесі» және «Ұзын көлеңкелер» Келли қамалында қойылған. Лоримерлердің кескіндеме бөлмесі ретінде пайдаланған қамалдың ең үлкен бөлмесі – шамамен 1606 жылы аяқталған Ұлы зал. Батыс қабырғасында сер Роберт Лоример жобалаған және Эдинбургтің Уайток пен Рид жасаған бүркіт оюы бар екі айна орналасқан. Бұл айналар батыс терезесінің екі жағына ілінген және сиқырлы әсер береді. Қанша қашықтықта тұрсаңыз да, сіздің бейнеңіздің мөлшері өзгермейді.
Phoebe Anna Traquair, who was an outstanding proponent of the Arts and Crafts philosophy, completed the painted panel above the fireplace in the drawing room in 1897. The painting is based on Botticelli's Primavera and was completed when John Henry Lorimer lived in the castle. Hew and Mary Lorimer, who took over the tenancy after John Henry, apparently did not like the painting and they had it covered in the late 1940s. They were careful not to damage the painting and they used cartridge paper with flour paste. The painting was restored in 1996 by the National Trust for Scotland following the death of Hew Lorimer who had remained at Kellie and lived in part of the east tower of the castle until 1990. The tapestry now in the dining room is made up of at least two, possibly three, different tapestries. The centre and main element is a Flemish tapestry (1580) that depicts Europa and the Bull. This tapestry used to be located in the drawing room as illustrated in a Country Life photograph taken in 1964. The beauty of Europa inspired the love of Zeus, who approached her in the form of a white bull. He carried her away from Phoenicia to Crete. The Latin inscription, which does not refer or relate to the main tapestry –‘The young man has saved his wounded father, carried him back and put him on his horse'. The borders have been added at some later time. In the 1930s John Henry Lorimer was vice president of what was then known as the Edinburgh Astronomical Association and now the Astronomical Society of Edinburgh. Upon his death in 1936 he left a substantial legacy to the society who now award a medal in his honour. The society owns a bust of John Henry and two of his paintings. The bust and both paintings, “Sunlight in the South Room, Kellie” and “The Long Shadows”, are exhibited at Kellie Castle. The largest room in the castle, used by the Lorimers as the drawing room, is the Great Hall, completed circa 1606. On the west wall are two mirrors with eagle cresting, designed by Sir Robert Lorimer and made by Whytock and Reid of Edinburgh. These mirrors, hanging on either side of the west window, appear to have a magical effect. No matter how far back you go, your image appears to stay the same size.