Кіріспе

Академиялық дағдарыс (Crise académica) – 1962 жылы Estado Novo режимі бастаған Португалия үкіметі саясатының атауы. Бұл саясат бірнеше студенттік бірлестіктер мен ұйымдарды, соның ішінде Португалия студенттерінің ұлттық хатшылығын бойкоттау және жабуға бағытталды. Бұл ұйымның көптеген мүшелері оппозициялық белсенділер, олардың ішінде көптеген коммунистер болды. Салазарға қарсы саяси белсенділерді PIDE DGS, құпия полициясы тергеп, қудалайтын. Қылмыстың ауырлығына қарай, олар түрмеге қамалды немесе оппозициялық желілерді және оның иерархиялық құрылымын тұрақсыздандыру мақсатымен бір университеттен екіншісіне ауыстырылды. Студенттер бұған наразылық ретінде 24 наурызда Лиссабонда үлкен демонстрация ұйымдастырды, бірақ тәртіпсіздік полициясы оны күшпен таратып, жүздеген студенттерді жарақаттады. Осыдан кейін студенттер дереу ереуілге шықты. Осы оқиғалар 1962 жылғы академиялық дағдарыс деп танылды. Португалияның екінші республикасының көрнекті мүшесі және Лиссабон университетінің құқық факультетінің беделді профессоры Марсело Каэтано 1959 жылдан бастап Лиссабон университетінің 9-шы ректоры болды. Бірақ 1962 жылғы академиялық дағдарыс, университет кампусында студенттер мен тәртіпсіздік полициясының қақтығысынан кейін, оны наразылық білдіріп отставкаға кетуге мәжбүр етті. 1968 жылы Каэтано Estado Novo-ның идеологы және көшбасшысы Антониу де Оливейра Салазардың орнына тағайындалды. Дегенмен, 1945 және 1974 жылдар аралығында Коимбра университеті мен басқа да университеттерде радикалды оңшылдардың үш буыны өмір сүрді, олар еуропалық неофашизмнің саяси субмәдениетінің ықпалымен революциялық ұлтшылдыққа ұмтылды. Бұл радикалды студенттердің күресінің негізгі мақсаты Португалия империясын қорғау болды. 1974 жылғы Гвоздика революциясынан кейін 24 наурыз – Ұлттық студенттер күні болып белгіленді.