Кіріспе

Физиологияда сероздық сұйықтық немесе серозалық сұйықтық (орта ғасырлық латын сөзі "serosus" және латын сөзі "serum" -нен шыққан) – сары немесе мөлдір түсті, сарысуға ұқсас әр түрлі дене сұйықтықтарының бірі, көбінесе қауіпсіз болып табылады. Бұл сұйықтық дене қуыстарының ішкі кеңістігін толтырады. Сероздық сұйықтық сероздық бездерден шығады, оның секрециясы ақуыздар мен суға толы. Сероздық сұйықтық сілемейлі және сероздық жасушаларды қамтитын аралас бездерден де пайда болуы мүмкін. Сероздық сұйықтықтардың ортақ қасиеті – олардың ас қорыту, бөліну және тыныс алу процестеріне көмектесуі. Медициналық салаларда, әсіресе цитопатологияда, сероздық сұйықтық – әр түрлі дене қуыстарынан түсетін сұйықтықтардың синонимі. Эффузиялық сұйықтықтардың мысалдары – плевралық және перикардтық эффузия. Эффузияның көптеген себептері бар, соның ішінде қуысқа қатерлі ісіктердің таралуы. Сероздық қуыстағы қатерлі ісік сероздық карцинома деп аталады. Осы қуыстардағы эффузияның себептерін бағалау үшін цитопатологиялық зерттеу ұсынылады.

Мысалдар

Сөл шырыштан және сарысу сұйықтығынан тұрады; сарысу сұйықтығында көмірсуларды қорытуға қажетті амилаза ферменті болады. Тілдегі фон Эбнердің кішкентай сілекей бездері липазаны бөліп шығарады. Жанама сілекей безі таза сарысулы сөл шығарады. Басқа ірі сілекей бездері аралас (сарысулы және шырышты) сөл шығарады. Сарысу сұйықтығының тағы бір түрі серозды мембраналар (сероза) арқылы бөлінеді, олар екі қабатты мембраналар болып дене қуыстарын жабады. Сарысу мембрана сұйықтығы сыртқы қабаттағы микротоқшалардың үстінде жиналады және майлаушы зат ретінде әрекет етеді, бұлшықет қозғалысынан туындайтын үйкелісті азайтады. Мұны өкпедегі плевра қуысында байқауға болады. Перикард сұйықтығы – перикардтың сарысу қабатының перикард қуысына бөліп шығаратын сарысу сұйықтығы. Перикард екі қабаттан тұрады: сыртқы талшықты қабат және ішкі сарысу қабаты. Бұл сарысу қабатында екі мембрана бар, олар перикард қуысын қоршап, оған перикард сұйықтығы бөлінеді. Қан сарысуы – қан жасушасы да, қан ұю факторы да емес қанның құрамы. Қан сарысуы мен плазма ұқсас, бірақ сарысуда фибриноген, протромбин, тромбопластин және тағы басқалар сияқты қан ұю факторлары жоқ. Сарысуға коагуляцияда (ұюда) қолданылмайтын барлық ақуыздар, барлық электролиттер, антиденелер, антигендер, гормондар және дәрі-дәрмектер мен микроорганизмдер сияқты барлық экзогенді заттар кіреді.