Кіріспе

Вейсонназ – Швейцарияның Вале кантонындағы Сион ауданының муниципалитеті.

География

2009 жылы Вейсоназ ауданының жалпы аумағы құрайды. Осы аумақтың 29,1%-ы ауыл шаруашылығына, ал 44,5%-ы орманға берілген. Қалған жердің 26,4%-ы құрылыс және жолдарға, ал 0,9%-ы өнімсіз жерлерді құрайды. Салынған аумақтың 13,6%-ын тұрғын үйлер мен ғимараттар, ал 10,0%-ын көлік инфрақұрылымы алып жатыр. Электрмен жабдықтау және сумен қамтамасыз ету инфрақұрылымы, сондай-ақ арнайы дамытылған басқа да аумақтар аумақтың 1,8%-ын құрайды. Орманды жердің 34,5%-ы тығыз орманмен, ал 10,0%-ы жеміс бақшаларымен немесе шағын ағаш тоғайларымен жабылған. Ауыл шаруашылығы жерлерінің 0,0%-ы егістікке, 26,4%-ы жайылымға, ал 2,7%-ы жеміс бақшалары мен жүзімдіктерге пайдаланылады.

Демография

2008 жылы Вейсоназдың халқының 14,9% шетелдік азаматтарды құрады. Соңғы 10 жылда (2000–2010 жылдары) халық саны 8,6%-ға өзгерді. Бұл өзгерістің 0,4%-ы көші-қонға, ал 2,4%-ы туыс-өлімге байланысты болды. Халықтың көп бөлігі (2000 жылғы мәлімет бойынша) француз тілін (441 адам немесе 94,4%) ана тілі ретінде қолданады, екінші ең көп таралған тіл – неміс тілі (9 адам немесе 1,9%), үшінші – португал тілі (6 адам немесе 1,3%). Итальян тілінде сөйлейтін 2 адам бар. Әкімшілік бірліктің тұрғындарының 305-і немесе шамамен 65,3%-ы Вейсоназда туып, 2000 жылы сол жерде тұрды. 74 адам немесе 15,8%-ы осы кантонда, 22 адам немесе 4,7%-ы Швейцарияның басқа аймақтарында, ал 48 адам немесе 10,3%-ы Швейцариядан тыс жерде дүниеге келген. 2000 жылы әкімшілік бірлікте 187 жеке тұрғын үй болды, орташа есеппен әр үйде 2,4 адам тұрды. 2009 жылы 1000 тұрғынға шаққанда 7,4 жаңа тұрғын үй салынды.

Саясат

2007 жылғы федералды сайлауда ең көп дауыс жинаған партия CVP болды, ол дауыстардың 60,65%-ын алды. Келесі үш ең көп дауыс жинаған партиялар: SP (17,39%), SVP (8,92%) және FDP (4,61%). Федералды сайлауда барлығы 291 дауыс берілді, сайлауға қатысу көрсеткіші 71,1% құрады. 2009 жылғы Conseil d'État/Staatsrat сайлауында барлығы 266 дауыс берілді, оның 19-ы немесе шамамен 7,1%-ы жарамсыз деп танылды. Сайлауға қатысу 65,0% болды, бұл кантондық орташа көрсеткіш 54,67%-дан әлдеқайда жоғары. 2007 жылғы Швейцария Мемлекеттік кеңесі сайлауында барлығы 289 дауыс берілді, оның 16-ы немесе шамамен 5,5%-ы жарамсыз деп есептелді. Сайлауға қатысу көрсеткіші 72,8% құрады, бұл кантондық орташа көрсеткіш 59,88%-дан әлдеқайда жоғары.

Экономика

2010 жылы Вейсоназдың жұмыссыздық деңгейі 3,4% құрады. 2008 жылы бірінші экономикалық секторда 22 адам жұмыс істеді және осы секторда шамамен 10 кәсіпорын жұмыс істеді. Екінші секторда 21 адам жұмыс істеді және осы секторда 5 кәсіпорын болды. Үшінші секторда 143 адам жұмыс істеді, ал осы секторда 30 кәсіпорын жұмыс істейді. 2000 жылы муниципалитетке 65 жұмысшы келді, ал 114 жұмысшы муниципалитеттен шықты. Муниципалитет жұмыс күшін экспорттаушы болып табылады, әрбір бір кіріп келген жұмысшыға шамамен 1,8 жұмысшы шығып кетеді. Жұмыс істейтін халықтың 6,4% жұмысқа қоғамдық көлікпен, ал 74,9% жеке көлікпен барады. Бұл Альп тауларындағы ең ірі шаңғы курорттарының бірі – Les 4 Vallées шаңғы аймағының құрамына кіреді және Тион, Орта Нендаз және Вербьемен тығыз байланыста.