Кіріспе

Совет жазушысы Иван Дмитриевич Василенко (Ива́н Дми́триевич Василе́нко, Іван Дмитрович Василенко; 20 қаңтар 1895 – 26 мамыр 1966) – балалар кітаптары жазған совет жазушысы.

Алғашқы жылдар

Иван Дмитриевич Василенко 1895 жылдың 20 қаңтарында Дон-Хост облысындағы (қазіргі Донецк облысы, Украина) Макиевка ауылында кеңсе қызметкерінің отбасында дүниеге келді. Жеті жыл өткен соң оның отбасы Таганрог қаласына көшіп келді. 1912 жылы Иван Василенко 4 жылдық колледжді бітіріп, ауыл мектебінде мұғалім болып жұмыс істеді. Ол Белгород педагогикалық институтына түсті, бірақ марксистік топ ұйымдастырғаны үшін көп ұзамай оқудан шығарылды, осылайша Василенконың мұғалімдік жолы жабылды және ол Таганрог жер банкінде есепші болып жұмыс істеді. Қазан революциясынан кейін ол сауда бөлімін, содан кейін халыққа білім беру бөлімін басқарды және сабақтар берді. Екінші дүниежүзілік соғыс кезінде ол советтік әскери газеттерге материалдар жазды.

Иван Василенконың әдеби мансабы

Василенконың әдеби талантын 1937 жылы орыс жазушысы Викентий Вересаев ашқан. Оның 30 жылдық шығармашылық өміріне арналған "Сиқырлы қорап", "Актердің балалық шағы", "Кішкентай тышқан", "Гордиан түйіні", "Тауықтар", "Жасыл түбір", "Алтын аяқ киім", "Күн бір рет қана шығады", "Меримес сағаты", "Отбасы кеңесі", "Миша мен Маша" және тағы да басқалар сияқты барлық ертегілері мен әңгімелері жергілікті, республикалық және орталық баспаларда қайта басылып, балалар мен ересектер арасында кең танымалдылыққа ие болды. 1949 жылы Василенко "Кішкентай жұлдыз" әңгімесі үшін мемлекеттік Сталин сыйлығымен марапатталды, бұл әңгіме сауда-кәсіптік училищенің студенттерінің өміріне арналған. Көптеген кітаптары КСРО халықтарының 27 тіліне, сондай-ақ чех, неміс, поляк, болгар, румын, вьетнам, француз және ағылшын тілдеріне аударылған. Оның "Кішкентай жұлдыз", "Артемка циркте", "Сиқырлы қорап", "Алтын аяқ киім" шығармалары киноға түсіріліп, фильм ретінде көрсетілді. 1966 жылдың 26 мамырында Таганрог қаласында дүниеден озды.

Есте сақтау

Таганрог қаласындағы Чехов көшесі, 88 үйінде Иван Василенко мен оның отбасы 1923 жылдан 1966 жылға дейін тұрған үйінде мемориалдық мұражай ашылды. Таганрог қалалық Чехов атындағы кітапхананың бір бөлімшесі Василенконың есімімен аталады. 2010 жылдың мамыр айында Чехов көшесіндегі мемориалдық мұражайдың алдында "Артемка" ескерткіші ашылды.