Кіріспе

Антверпендегі шіркеу, Бельгия

Сент-Джеймс шіркеуі (Sint Jacobskerk) – Бельгияның Антверпен қаласындағы бұрынғы колледждік шіркеу. Шіркеу Сантьяго-де-Компостелаға саяхат жасаған паломниктерге арналған жатақхана орнында салынған. Қазіргі ғимарат Ваггемакерлер отбасы мен Ромбоут Келдерманның еңбегімен Брабантия готика стилінде тұрғызылған. Шіркеудің шығыс қапталында Петр Павел Рубенстің қабірі орналасқан.

Тарих

1431 жылдан бастап, тіпті шіркеу салынбағанға дейін, осы жердегі шағын ғибадатхана Сантьяго-де-Компостеладағы Ұлы Яковтың қабіріне баратын жолдың тоқтау орны болды. 1476 жылы шағын ғибадатхана қалыпты шіркеуге айналды, сондықтан оны үлкен шіркеумен алмастыру жоспарланды. Он бес жыл өткен соң, 1491 жылы кеш готикалық шіркеудің құрылысы басталды. Ол 1656 жылы ғана аяқталды, сол кезде барокко архитектурасы кең таралған болатын. Әйгілісіне орай, сол жылдар бойы сәулетшілер бастапқы готикалық үлгіге жақын болды, сондықтан шіркеудің сыртқы пішіні готикалық стильде сақталды. Алайда, ішкі кеңістігі барокко стилінде безендірілген. Антверпен Еуропадағы маңызды экономикалық орталықтардың біріне айналуға дайындалып жатқан кезде құрылыстың басында жасалған жоспарлар өте амбициялы болды. Шіркеуде бір ғана мұнара болуы тиіс еді, бірақ оның биіктігі Антверпен соборының жоспарланған екі мұнарасынан әлдеқайда жоғары болжанатын. Өкінішке орай, 16 ғасырдың ортасынан бастап қаланың құлдырауына байланысты қаржылық қиындықтар туындады, нәтижесінде мұнара жоспарланған биіктігінің үштен біріне жеткеннен кейін құрылыс тоқтатылды. 1566 және 1581 жылдардағы иконоборлық қозғалыстар кезінде бастапқы интерьері жойылған болса да, 17 ғасырдың барокко стиліндегі интерьері, қалаға шабуыл жасаған француз революционерлеріне адалдық серт берген дін қызметкерінің арқасында жақсы сақталды. Ол өтеу ретінде Антверпенде тоналмайтын бір шіркеуді таңдауға мүмкіндік алды және Санкт-Яков шіркеуін таңдап, оның ішкі кеңістігін сақтап қалды. Екінші дүниежүзілік соғыс кезінде, өкінішке орай, бастапқы боялған әйнектердің көп бөлігі қирады. Барокко стиліндегі интерьер безендірулерінің арасында 1658 және 1670 жылдар аралығында жасалған ойылған ағаштан жасалған хор орындары, сәнді бас алтарь (1685) және киелі шағын ғибадатхананың қасиетті тоғасы (1695) бар. Орталық мінбер 1675 жылы Лодевик Виллемсенс жасаған.

Басқа да маңызды оқиғалар

Рубенс 1630 жылдың 6 желтоқсанында Сент-Джеймс шіркеуінде Хелен Фурментке үйленді. Кардинал Даннельс 1977 жылы осы шіркеуде кардинал Лео Жозеф Сюененспен қасиеттілікке ие болды.

Органдар

Ескі органның бай тарихы бар: оны көптеген танымал адамдар тартып ойнады, соның ішінде Генри Бредемерс. 1727 жылы Ж. Б. Форсвилль салған хор органы да түпнұсқа, әлі жұмыс істейтін механикалық жүйесімен бірге. Жаңа үлкен орган 1884 жылы Аннесенстермен романтика стилінде салынды.

Жерлеу

XVI, XVII және XVIII ғасырларда Санкт-Джеймс шіркеуі Антверпеннің көрнекті азаматтарының қалыпты шіркеуі болды, олардың көптегені шіркеу ішінде жекелеген жерлеу капеллаларын салған. Шіркеуде қазірге дейін көптеген маңызды қабір тастары сақталған, олардың басым бөлігі ақсүйектерге тиесілі. Шіркеу ішінде 1300-ден астам қабір және 4500-ден астам адамның жерленген күні тіркелген. Кейбір қабірлер өте жоғары сапалы, олардың ішінде Питер Шемейкерс жасаған Франсиско Маркос де Веласконың қабірі, Виллем Игнатиус Керрикс жасаған Людовик ван Антойн, сондай-ақ Гвиаме Геффс мәрмәрдан жасаған Генрика Каролина Адриана Жозефа ван Корнелисен мен Евгения Катерина ван Эртборнның қабірлері әйгілі. Ең танымал қабір – Антверпендегі белгілі суретші Питер Пол Рубенстікі, ол 1640 жылы қайтыс болғаннан кейін бес жыл өткен соң аяқталған. Рубенстің қабірінің үстіндегі картинаның авторы – өзінің шебері.

Рубенс отбасы

Питер Пол Рубенс және Хелена Фурмент. Дэниел Фурмент, 1643 жылы қайтыс болды: Клара Степпаерт әйелі, Питер Пол Рубенстің қайын атасы. Франсуа I, Питер Пол Рубенстің ұлы: 1659 жылы Антверпеннің әкімі, Сюзан Чарльзға үйленді. Александр Иосиф Рубенс, Питер Пол Рубенстің немересі. Катерина Филиппин де Парисқа, Филипп Констан де Парисқа, Александр Якоб де Парисқа, Иоанн Баптист де Парисқа, Изабелла Александрин де Парисқа, Франс Фредерик, Респани графына үйленді. Альберт I Рубенс, Питер Пол Рубенстің ұлы, Клара дель Монтеға үйленді. Клара IV Иоанна, Мерксэмнің ханымы, Питер Пол Рубенстің қызы. Филипп Констан де Парисқа, Катарина Франсика Рубенске үйленді. Николас Пикери, 1661 жылы қайтыс болды: Антверпеннің қайырымдылық қызметкері, 1627 жылы Елизавета Фурментке үйленді. Гисберт ван Колен, Мэри Фурментке үйленді, Хеленаның немере қызы. Эммануэль ван Хуребек, Генри мен Джоанна Фурменттің ұлы. Фердинанд Гельман, (1550–1617): Николаас Рубенстің қайын атасы, Рамейеннің иесі, Катарина Вандер Векенге үйленді.