Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Турбат (үрду тіліндегі атауы) – Пәкістанның оңтүстік Белуджистан аймағында орналасқан қала. Кеш ауданының әкімшілік орталығы. Кеш өзенінің жағасында орналасқан Турбат, Мақран мемлекетінің тарихи астанасы болған. Турбат – Кветтадан кейін Белуджистанның екінші ірі қаласы және Пәкістанның 38-ші ірі қаласы. Бұл провинцияның оңтүстік бөлігіндегі ең ірі қала. Гвадар порты Турбаттан оңтүстік-батысқа қарай жатыр.
Turbat (Urdu and ) is a city in southern Balochistan, Pakistan. It is the administrative centre of Kech District. Situated on the bank of the Kech River , Turbat was the historical capital of the State of Makran. Turbat is the second largest city in Balochistan after Quetta and the 38th largest city of Pakistan. It is the largest city in the southern part of the province. The Gwadar Port lies to the southwest of Turbat.
Тарих
12 ғасырда Түрбат және оның төңірегіндегі аймақтармен бірге Иранның Макуран аймағын Пунну ханзадасы (Мир Доштейн) мен оның әкесі, сондай-ақ оның екі ежексізі – ханзада Әли хан мен ханзада Хосаг хан басқарған. Кейін Түрбатты Макуранның Гички тайпалары, ал шамамен 400 жыл бұрын Буледи тайпасы билеген. Бұл қала Макуран мемлекетінің бас кеңсесі болып табылып, Макуран науаны Түрбатқа жақын орналасқан Шахи-Тумп қаласында тұрған. Макуран мемлекеті таратылғаннан кейін, Түрбат қаласы облыстық бас кеңсесі мәртебесін сақтап қалды. "Түрбат" сөзі "махаббатшылар мекені" деген мағынаны білдіреді. Онда түрлі тарихи жерлер мен оларға байланысты әңгімелер бар.
In the 12th century, Turbat and its surrounding areas along with Iranian Makkuran were ruled by Prince Punnu(Mir Dosthein) and his father and his uncle Prince Aali khan and Prince Khosag Khan. Later, Turbat was ruled by the Gichki Tribes of Makran and as well ruled by the Buledi Tribe about 400 years ago. It was then the headquarters of the Makran State and the Nawab of Makran resided in Shahi Tump near Turbat. When Makran State was dissolved, Turbat city remained the Division Headquarters. Turbat means "place of lovers". It has different historical places and associated stories.
Шолу
Қала Пәкістанның оңтүстік Белуджистан провинциясында орналасқан. Ол Кеш өзенінің сол жағалауында, Дашт өзеніне құятын саласында жатыр. Айналасындағы аймақта өсірілген құрмалар осы қалада сатылады және құрма өңдеу зауыты бар. Сондай-ақ, жовар (сорго), арпа, бидай және күріш егіледі, мал шаруашылығы дамыған. Кох-э-Мурад – Турбат қаласындағы қасиетті мазар. Бұл Зикри дінін ұстанатындар үшін киелі орын. Олар 12-ші имам Махдидің осы жерге келіп, ұзақ уақыт бойы дұға жасағанына сенеді. Зикри сектасының жақтастары Рамазан айының 27-ші түнінде осы мазарға жыл сайын зиярат етеді. Турбатта көп тілді әншілер де бар. Қаланың Балучи фольклоры мен әдебиетінде ерекше орны бар, себебі ол Сасси-Пуннун дастанының батыры Пуннудың туған жері. Пуннудың бекінісінің қидырлары әлі де Турбатта көрініп тұр. Балучи әдебиетінің ең ұлы ақындарының бірі саналатын Ата Шад та Турбат қаласындағы Синганисар ауылында дүниеге келген. Ол балучи поэзиясында ғана емес, урду поэзиясына қосқан үлесі үшін де жоғары бағаланған. Оның сөздік қоры мен стильі ерекше. Оның төрт кітабы бар: екі балучи кітабы – «Рочгир» және «Шап сахар индем», және екі урду кітабы – «Сингааб» және «Барфаг». 1998 жылдың 13 ақпанында Балучистан провинциясының астанасы Кветтада қайтыс болды. Қадыр Бөкш Ринд Балучи, 19 ғасырда Макранда туып өскен архетиптік тұлға. Ол Гуджараттың Катхиавар аймағында көтерілісші болып көтеріліп, 1887 жылы Синд провинциясының Карачи қаласында шейіт болып, жерленген. Оның соңғы тыныс алған жері Мева-шах зиратында (Лиари), бүгінде шабыт алатын орынға айналған. Ол шығыс Робин Гуды ретінде де танымал. Кох-э-Имам көлі – қасиетті орын. Оның таулы тізбегі негізгі Кеш (Турбат) қаласынан 15-25 шақырымға созылады. Жаңбырлы маусымда көптеген табиғи су қоймалары бар, сондықтан демалыс орны ретінде танымал. Кох-э-Имамда ғасырлар бойы сақталған қабірлер де бар, оларды балучи тілінде «Дамд» деп атайды. Бұл қабірлердің өзен бойындағы 100 шақырымнан астам жерде орналасқандығына қарамастан, олар туралы нақты мәліметтер әлі күнге дейін табылмаған. Сонымен қатар, Турбат Пәкістан қарулы күштеріне қарсы белсенділік жасайтын сепаратистік топтардың ірі орталығы болып саналады, сондай-ақ Қытай-Пәкістан экономикалық дәлізі аясында жүзеге асырылып жатқан даму жобаларына да қатысты. Қалада басқа аймақтардан келген бизнесмендерге немесе мемлекеттік қызметкерлерге жасалған зорлық-зомбылық оқиғалары да болған, көбінесе Пәнджаб провинциясынан келгендерге. Даму жобаларында жұмыс істейтін жергілікті емес жұмысшыларға жасалған шабуылдар туралы ақпараттар бұқаралық ақпарат құралдарында жиі жарияланды. Қауіпсіздік жағдайына байланысты қаланың айналасында көптеген әскери бекеттер орналасқан. Қазіргі таңда қауіпсіздік жағдайы жақсарған. Турбат – Балучистанның маңызды қалаларының бірі, себебі маңызды Гвадар порты қаладан 180 шақырым қашықтықта орналасқан. Гвадармен жаңадан салынған және CPEC жобасы аясында жаңартылған тас жол байланысты. Турбатта Оман, БАӘ және Катар мемлекеттеріне рейстері бар халықаралық әуежай бар. Қала теңіз жағасында орналаспаса да, жаңадан салынған Пәкістан Әскери-теңіз күштерінің базасы бар, ол болашақта Карачиді қолдайтын ірі әуе базасына айналу үшін кеңейтілуде. Турбаттың оңтүстік бөлігінде Пасни қаласымен байланысы бар, ол әкімшілік жағынан Гвадар ауданына қарасты. Солтүстік-батысында 120 шақырым қашықтықта Иранмен шекаралас. Қала тұрғындары визасыз Иранға өте алады, себебі көптеген отбасылары шекараның екінші жағында туыстарымен байланыста. Иран шекарасынан дизельді контрабанда арқылы тасымалдау қаладағы маңызды табыс көзі болып табылады, ол Карачиге жөнелтіледі. Турбатқа электр қуатын Ирандан жеткізіп береді, ал нарықта ирандық өнімдер көптеп сатылады.
The town is located in southern Balochistan province in Pakistan. It is situated on the left bank of the Kech River which is a tributary to the Dasht River The Makran Range to the north and east descends to the coastal plains in the south. The town is a marketplace for dates grown in the surrounding region and has a date processing factory. Jowar (sorghum), barley, wheat, and rice are also grown, and livestock are raised. Koh e Murad is a shrine located in Turbat. This is a sacred place for Zikris. They believe that Mahdi the 12th imam had travelled to this place, and offered prayers for a long time. The followers of Zikri sect gather here annually on the night of 27th Ramadan for a ritual visit (زيارة, ) to this shrine. And Turbat also has multilingual singers. The town has a special place in Baloch folklore and literatures as it is the home of Punnu, hero of the romance of Sassi Punnun. The remains of Punnu's fort can still be seen at Turbat. Atta Shad, who is considered one of the greatest poets of Balochi literature was also born in Singanisar, a town in Turbat city. He was not only versatile in Balochi poetry, but he was also greatly appreciated for his contribution in Urdu poetry. He was unique in his diction and style. He is credited to have written four books that include two Balochi books, Rochgir and Shap sahar indem, and two Urdu books, Singaab and Barfag. He died on 13 February 1998 in Quetta, the capital of Balochistan province. Turbat is the birthplace of Qadir Bukhsh Rind Baloch alias Kadu Makrani was a 19th century archetypal figure who was born and brought up in Makran, Balochistan. He rose as an insurgent in Kathiawar, Gujarat, martyred and buried in Karachi, Sindh in 1887. His final resting place in Mewa Shah Graveyard (Lyari) which has become the center of inspiration today. He is also remembered as the eastern Robin Hood. Koh e Imam lake is a Holy Place, its mountainous range stretches more than 15–25 km from main Kech (Turbat) City. Where you find many picnic points as there are many natural water reservoirs, during rainy seasons. In koh e imam there are also centuries old tombs we call them DAMD in Balochi Language. They are mysterious in a sense that people still don't find facts about the tombs aside of the river which is almost more than 100 km. Besides, Turbat is considered to be one of the main hubs of separatist insurgent groups active against Pakistani armed forces and the development projects running under the China Pakistan Economic Corridor. The city has also witnessed violence against non local men who have either come for business or serving government officials from other parts of Pakistan mostly from the Punjab province. The city has come under discussion on media because of the attacks on non local men or labourers of companies working on development projects. The city holds many military check points at the surroundings because of the security situation affected by the separatist insurgency. The security situation is now much improved. The city is one of the most significant cities of Balochistan as the important Gwadar port is 180 km away from the town. Gwadaris linked by the highway recently developed and improved under CPEC project. Turbat has an international airport that has many flights to the Gulf states of Oman, the UAE and Qatar. Although the city is not coastal but still has a newly built Pakistan Navy base camp which is being expanded to become a major air base in the future supporting Karachi. Turbat on its extreme South links with another coastal city of Pasni that comes administratively under district Gwadar. In the Northwest it shares a border with Iran 120 km away. The town members have a visa free entry to Iran as many members have relatives at the Iranian side of the border. Diesel smuggling from the Iranian border remains one of the major source of income in the town that is smuggled to Karachi. The power line that feeds Turbat comes from Iran and the market is heavily filled by Iranian products.
Көлік
Турбатта Гвадар, Карачи және БАӘ-нің Шаржа қалаларына тікелей рейстер ұсынатын халықаралық әуежай бар. Жол желісі Турбатты солтүстік-шығыста Калат пен Кветтамен, оңтүстікте Гвадар мен Паснимен, батыста Чабахар мен Ираншахрмен, ал шығыста Карачимен байланыстырады. Қытай-Пакистан экономикалық дәлізінің (CPEC) аясында M 8 тас жолы салынып жатыр, қазіргі кезде ол Турбатты маңызды порты бар Гвадар қаласымен және Хошабпен жалғастырады. Болашақта Турбат солтүстік Синдпен тас жол арқылы байланыстырылады, бұл ұлттық көлік жүйесімен байланысты арттыру арқылы аймақтағы экономикалық дамуға жағдай жасайды. 2023 жылдың қараша айында Пәкістанның азаматтық авиация басқармасы (CAA) Турбат халықаралық әуежайын Airbus A320 және Boeing 737 ұшақтарын қабылдауға рұқсат етілген, хаб әуежайы деңгейіне көтерді. Жаңарту алдында тек шағын ұшақтар мен ATR 72 қонуға рұқсат етілген болатын. Бұл Турбаттың инфрақұрылымындағы маңызды қадам, себебі бұл Турбаттан Пакистан мен әлемнің түкпір-түкпіріндегі қалаларға тікелей рейстер жасауға мүмкіндік береді. Халықаралық дереккөздер бұл жаңартудан кейін көп ұзамай әуе тасымалдаушыларының рейстер бастайтынын күтіп отыр.
Turbat has an international airport which offers direct flights to Gwadar, Karachi, and Sharjah, UAE. The road network links Turbat with Kalat and Quetta to the northeast, Gwadar and Pasni to the south, Chabahar and Iranshahr to the west, and Karachi to the east. As part of the China Pakistan Economic Corridor (CPEC) the M 8 motorway is under construction but so far now links Turbat to Gwadar, a major port city, and Hoshab. In the future Turbat will be linked to northern Sindh by highway, which will allow economic development in the region by increased connectivity with the national transportation system. In November 2023, the Pakistan Civil Aviation Authority (CAA) upgraded the Turbat International Airport into a hub airport authorized to allow Airbus A320 and Boeing 737 transport. Before the upgrade, only small aircraft and the ATR 72 were allowed to land. This is a big step in the infrastructure of Turbat, as this will allow direct flights by carriers from Turbat to cities across Pakistan and around the world. International sources speculate that flight operation from carriers would begin shortly after this upgrade.