Лакшманрао Кирлоскар: Кәсіпкер және қоғам қайраткерінің өмірі мен қызметі

Кіріспе

Үндістандық кәсіпкер (1869–1956)

Лаксманрао Кашинатх Кирлоскар (20 маусым 1869 – 26 қыркүйек 1956) – үндістандық кәсіпкер. Ол "Кирлоскар" тобының негізін қалаушы.

Өмірбаян

Лаксманрао 1869 жылдың 20 маусымында Махараштра отбасында, бұрынғы Бомбей президенттігінің Белгаум ауданындағы Гурлахосур ауылында дүниеге келді. Ол Махараштралық Кархаде брахманы болды, ал әкесі Кашинатпант – Ведант пандиті еді. Сондықтан қоғам Лаксманраодан әкесінің жолын қууын күтті. Алайда ол дәстүрден бас тартып, инженерлік және технологиялық салаға қадам басты. Лаксманрао екі нәрсеге құштар еді: механикалық объектілер мен сурет салуға. Әкесінің қарсылығына қарамастан және үлкен інісі Рамуаннаның қаржылық қолдауымен 1885 жылы Бомбейдің J J School of Art мектебіне түсті. Өкінішке орай, екі жылдан кейін түстерді толық көре алмайтыны анықталғандықтан оқуын тоқтатуға мәжбүр болды. Ол сурет салудан бас тартты, бірақ институтта механикалық сурет салуды оқуын жалғастырды. Бұл дағдысы оған көмектесіп, Виктория Жюбилей техникалық институтында (VJTI) механикалық сурет салудың көмекші оқытушысы лауазымына тағайындалды, айлығы 45 рупий болды. 1890 жылдардың басында Лаксманрао велосипед сатумен айналыса бастады – ол Бомбейден велосипедтер сатып алып, оларды Белгаумдағы ағасы Рамуаннаға жіберетін, ол оларды сататын. 700-ден 1000 рупийге дейін сатылатын велосипед үшін Рамуанна оған қосымша 15 рупийден велосипед жүргізуді үйрету үшін ақы алатын. Оның алғашқы кәсібі – Белгаумдағы шағын велосипед жөндеу шеберханасы. Ол шеберхананы ашқан көше бүгінде Кирлоскар көшесі деп аталады. Ол ауыл шаруашылығы құралдары қолданылатын ортаға сай болуы керек деп сенгендіктен, алғашқы «Кирлоскар» өнімдерін – темір соқаларды жасады. Бұрынғы Аурангабад мемлекетінде ол шөп кескіштерін және темір соқаларды өндіру үшін шағын кәсіпорын құрды. Бастапқыда Кирлоскар темір соқалар жерге зиян келтіріп, оны пайдасыз етеді деп ойлаған шаруалардың қарсылығына тап болды. Шаруаларды сендіру өте қиын болды, сондықтан Лаксманрао Кирлоскар өзінің алғашқы темір соқаларын сатуға екі жыл жұмсады. Лаксманрао Кирлоскар шеберханасы үшін қолайлы орын таба алмады, оған Аундх әміршісі көмектесіп, оған орын ұсынды және он жеті мың үнді рупиясынан қарыз берді. 1910 жылы Лаксманрао өзінің зауытын Құндал жолы деп аталатын әйгілі теміржол станциясының жанындағы шөлейтті жерде ашты. Зауыт қазір атақты Кирлоскар индустриясымен және станция Кирлоскарвади деп аталады. Лаксманрао Кирлоскар – тек өнеркәсіпші ғана емес, сонымен қатар, ұлы әлеуметтік реформатор болды. Ауылдық жерлерде соқыр дін кеңінен таралған кезде ол қол сұғылмаушылықты жоюды жақтады. Ол Кирлоскарвади қалашығында, Палуста орналасқан, қол сұғылмаушылықты толықтырып жойды. Ол әлеуметтік реформаға сенді және адамның жақсылығына үміттенді. Ол түнгі күзетшілер ретінде бұрын сотталғандарды жұмысқа алды. Ол Еуропа мен Америкадағы өнеркәсіптік қалашықтар туралы оқыған, онда өнеркәсіп иелері қызметкерлері үшін қоғамдастықтар құрған. Оның арманы – өзінің кәсіпорны мен қызметкерлері үшін қоғамдастықты құру еді, ол бұл арманды 1910 жылы Кирлоскарвадиде Кирлоскар Бротерс Лимитед зауытын іске қосып жүзеге асырды.

Laxmanrao was born on 20 June 1869, in a Maharashtrian family in Gurlahosur, a village in Belgaum district of the erstwhile Bombay Presidency. He was a Maharashtrian Karhade Brahmin and his father Kashinathpant was a Vedant Pandit. Therefore, the society also expected Laxmanrao to follow in the foot steps of his father. However, he broke away from the traditions and entered the field of engineering and technology. Laxmanrao was fond of two things: mechanical objects and painting. Against his father’s wish and with financial support from his eldest brother Ramuanna, Laxmanrao joined J J School of Art in Bombay in 1885. Unfortunately, he had to quit after 2 years as he was found to be partially color blind. He gave up painting but continued to study mechanical drawing at the institute. This skill came handy and lead him to a position of Assistant Teacher of Mechanical Drawing at Victoria Jubilee Technical Institute (VJTI) on a salary of Rs. 45 per month. Sometime in early 1890s Laxmanrao started bicycle dealership – he would buy bicycles in Bombay and send them to his brother Ramuanna in Belgaum where he would sell them. For a cycle of Rs. 700 to 1000 Ramuanna would also charge Rs. 15 for teaching how to ride. His first venture – a small bicycle repair shop at Belgaum. The road on which he started the shop, is today named as Kirloskar Road. Strongly believing that agricultural implements must fit the milieu they are used in, he manufactured iron ploughs, the first Kirloskar products. He established a small unit in the former Aurangabad State for production of Chaff cutters and manufacture of iron ploughs. In the early days, Kirloskar had to meet with opposition from farmers who believed that iron ploughs were poison to the land and make it useless. Superstitious farmers were extremely hard to convince and Laxmanrao Kirloskar took two years to sell his first iron ploughs. Laxmanrao Kirloskar could not find a suitable place for his workshop; help came from the Ruler of Aundh who offered him a place and arranging loan of seventeen thousand Indian rupees. In 1910, Laxmanrao started his factory in an arid waste land by the side of a renowned railway station, named Kundal Road. The factory now known as famous Kirloskar Industries and the station called as Kirloskarwadi. Laxmanrao Kirloskar was not only an industrialist but also a great social reformer. When blind orthodoxy was rampant in rural area, he advocated the removal of untouchability. He banned untouchability in the township that he had established at Kirloskarwadi which is in Palus He believed in social reform and trusted in the goodness of man. He employed ex convicts as night watchman. He had read about industrial townships in Europe and America where the owners of industries had built communities for the employees. His dream was to build his own industry and community for his employees; he realized this dream with Kirloskarwadi, a place where he started the Kirloskar Brothers Limited factory in 1910.

Жеке өмір

Лаксманрау Радабайға үйленді және одан бес баласы болды: Шантанурао, Ражарам, Прабхакар, Равиндра және бір қызы.