Кіріспе

BBC Mundo (испан тілінде BBC World), бұрын BBC Латын Америкасы қызметі деп белгілі болған, BBC World Service шет тілдеріндегі бағдарламаларының бір бөлігі болып табылады, ол ұсынатын 40 тілдің бірі.

Тарих

Испан тіліндегі алғашқы BBC хабар таратуы 1938 жылғы 14 наурызда, BBC-дің Латын Америкасы қызметі (el Servicio Latinoamericano de la BBC) іске қосылғанда, испан және португал тілдерінде 15 минуттық радио хабарларын таратумен басталды. Бұл қызмет Латын Америкасына бағытталған күшті үгіт-насихат науқанын бастаған нацистік Германия мен фашистік Италия үкіметтерінің хабарларына жауап ретінде құрылды. BBC Бас директоры Лорд Джон Рейт испан тілді тыңдаушыларды құттықтау үшін сөз сөйледі. Жаңа хабар тарату құрылғылары орнатылғаннан кейін, қызмет күніне үш, кейін төрт сағатқа дейін ұзартылды. BBC Латын Америкасының көптеген жергілікті станциялары арқылы қайта хабар таратуды ұйымдастырды. Чилиде туған пианист және композитор Норман Фрейзер 1943 жылға дейін музыкалық бағдарламаларға жауапты болды. Мексикалық жазушы Елена Пониатовска анасының BBC-ге деген сенімін былай еске алады: "Біз Мехикода тұрдық, ол соғыс жаңалықтарын асығыс іздеді, себебі әкем майдан желісінде болды". Испан тіліндегі алғашқы журналистер сол кезді өте қиын деп есіне алады. Олар студияның, содан кейін Broadcasting House-тың қирауына куә болды (кейін қызмет BBC-нің басқа тілдік қызметтерімен бірге Буш үйіне көшірілді, онда 2012 жылға дейін орналасты). Екінші дүниежүзілік соғыс басталғанда, BBC Латын Америкасы қызметі Одақтас державаларының радио желілерінің үгіт-насихатына қарсы тұруда маңызды рөл атқарды. BBC одақтастардың пайдасына жаңалықтар мен ақпараттарды, сондай-ақ нацистік Германияның оккупациясы астындағы елдердегі жағдай және Еуропа еврейлерінің қуғын-сүргіні туралы хабарлады. Соғыстан кейін Латын Америкасы қызметінің хабар тарату көлемі кеңейді, мәдени және өнер бағдарламалары қайта жаңғыртылды. Олардың бірі – тікелей оркестрлер, әншілер мен комедия актерлерімен көрермендерді қуантқан "Каррусель лондининсе" бағдарламасы. Радио драмалары да сәтті болды, мысалы, Сервантестің "Дон Кихот де Ла Манча" романының бейімделуі. Келесі онжылдықтарда суық соғыс, Куба революциясы, Куба зымырандық дағдарысы және ғарышқа билік ету үшін күрес туралы жаңалықтар басты орын алды. Алайда, BBC-дің испан тіліндегі радиосы Хуан Пейрано, Эдуардо де Бенито, Хулио Гарсия және Джеки Ричардс сияқты журналистердің арқасында мәдениетке де зор мән берді. 1970 жылдары, Латын Америкасының көптеген елдерінде әскери билік орнаған кезде, қысқа толқынды радио хабарларын тарату өте маңызды болды. Көптеген адамдар саяси дағдарыстар мен әскери төңкерістер кезінде, мысалы, Чилиде 1973 жылғы қыркүйектен кейін BBC-ді тыңдады.

Фолкленд соғысы және одан кейінгі кезең

Бі-Би-Си Латын Америка қызметінің сенімділігі Ұлыбританияның Фолкленд/Мальвина аралдары үшін Аргентинамен соғысқа шыққан кезде күрт талқыланды. BBC World Service британдық Сыртқы істер министрлігімен қаржыландырылғанына қарамастан, BBC журналистері жанжал туралы бейтарап хабарлауға барынша күш салды, Аргентинаның мәлімдемелері мен талаптарын түсіндірместен жариялады. BBC-нің тепе-теңдік сақтау әдісі өз жұрттарында, тіпті үкіметтен де сынға ұшырады. BBC өз позициясын қорғап, мысалы, "Британ әскерлерінің рухын көтеру – BBC-нің міндеті емес" және "Портсмуттағы жесір әйел Буэнос-Айрестегі жесір әйелден ешқандай айырмасы жоқ" деп мәлімдеді. Британ үкіметі Асенсион аралындағы BBC хабар тарату станциясының біреуін бақылауына алып, одан пропагандалық "Атлантико Сур" радиосын таратуды тапсырғанда, "BBC наразылық білдіріп, әсіресе Аргентинадағы тыңдаушыларын, ағылшын пропагандасы бейтарап ақпараттың орнына таратылатыны туралы ескертті", – деп Аргентиналық жазушы Освальдо Сориано еске алады. Аргентина үкіметі BBC-нің қысқа толқынды хабарларын кедергілеуге тырысып, оларды бұзып, Аргентинадағы радиостанцияларға сұхбат алу үшін BBC-нің Латын Америка қызметіне хабарласуға тыйым салатын жарлық шығарды. BBC-нің испан тіліндегі қызметі 1990-шы жылдары спутниктік технологиялардың дамуына байланысты континент бойынша қызметке қолжетімділік артып, кеңейді. "Эль Сиркуито" сияқты интерактивті бағдарламалар гүлденді, олар мыңдаған тыңдаушылардың пікірлерін және хабарларын таратып, көптеген қызықты оқиғалардың көзіне айналды. Спутниктік хабар таратудың кеңеюі, сондай-ақ интернеттің пайда болуы және телеарналармен бәсекелестік аймақта қысқа толқынды хабар таратудың азаюына себеп болды. BBC-нің испан тіліндегі "Эль Сиркуито", "Enfoque", "Estudio Abierto", "Vía Libre", "Fútbol Europa" және "Notas de Jazz" сияқты радио бағдарламаларын Латын Америкасының жергілікті радиостанциялары арқылы тыңдауға болады. BBC-нің испан тіліндегі жаңалықтар сайты құрылды.

BBC Mundo тілшісі

2005 жылдың 10 қазанында BBC Латын Америкасы қызметі ресми түрде BBC Mundo деп өзгертілді. Ол BBC World Service құрамына кіреді. Сайтта жаңалықтар, ақпарат және талдамалар мәтін, аудио және бейне форматтарында ұсынылады. BBC Mundo штаб-пәтері Лондондағы BBC-нің жаңа хабар тарату үйінің бесінші қабатында орналасқан. BBC-нің испан тіліндегі қызметі Майамиде редакциясы, Буэнос-Айрес және Мехикода кеңселер, сондай-ақ Вашингтон, Лос-Анджелес, Гавана, Каракас, Богота, Сантьяго, Кито, Лима және Мадрид қалаларында тілшілері бар. BBC Mundo халықаралық жаңалықтарды жинаудағы BBC-нің күшінен пайдаланады, оның журналистері кез келген басқа халықаралық жаңалықтар таратушысынан көбірек елде жұмыс істейді. Қызметтің веб-сайты 1999 жылы дүниеге келді, бастапқыда бір беттік платформа ретінде, жаһандық жаңалықтар күнтәртібіндегі нақты тақырыптарды апта сайын талқылауға мүмкіндік беруге арналған. "Ол кезде сайтта жұмыс істейтін екі адам ғана болдық, сайттың жаңалықтарды көрсетуге дайындығы немесе мүмкіндігі болмады. Клинтон мен Льюински дауы ғимараты аптаның ортасында болды, сол кезде бет мүлдем басқа тақырыпта пікірталас ұйымдастырды, бұл BBC брендінің сайтына үздіксіз жаңарту жасау және сенімділікті сақтаудың қаншалықты қиын екенін көрсетеді", - дейді сайттың алғашқы редакторы, кейіннен 2009 жылға дейін BBC Mundo бас редакторы болған Джулия Запата. Содан кейін BBC испан, орыс, қытай және араб тілдеріндегі жаңалықтар сайттарын дамытуға қаржы бөлді. Бірінші үлкен өзгерістер жұмысқа қабылдау, оқыту және штаттық кестелерді құруды қамтыды, нәтижесінде 24/7 аймақтық, интерактивті және мультимедиалық жағдайды қамтамасыз етуге қажетті сайт индекстері құрылды. "Ал келесі кезең – консолидация, редакциялық өсу және шығармашылық тәжірибелерге толы жылдар болды. Бұл 2007 жылы World Service тілдеріндегі веб-сайттар Webby Award сыйлығын жеңіп алғанмен, ал BBC Mundo 2007 жылы беделді Ortega y Gasset Online Journalism сыйлығын жеңіп алғанмен аяқталды", - дейді Запата. Алайда, сыйлықты алғаннан кейін бір ай өтпей, World Service бойынша үлкен бюджеттік кесімдер жарияланды. Осының салдарынан BBC Mundo радио хабарларын тарату көлемі азайтылды. Джулия Запатаның айтуынша, 2007 жылғы бюджеттік кесімдердің бірден-бір пайдасы "BBC Mundo-ға веб-сайтқа толыққанды назар аударуға және 2008 жылы мультимедиалық өнім үшін екі рет BBC Global News сыйлығын жеңіп алған NarcoMéxico сияқты әсерлі материалдар жасауға мүмкіндік берді". Радио хабарларын тарату 2011 жылы тоқтатылды. 2012 жылдан бастап BBC Mundo-ны Хилари Бишоптан кейін Эрнандо Альварес басқарды. Кейін ол BBC World Service Америкалық орталығының басшысы болды. Бүгінде bbcmundo.com жаңалықтар философиясы шығармашылық көзқарас пен терең талдауға негізделген, бұл аудитория өз елдерінде алатын ақпаратты толықтырады. Альварестің сөзіне сүйенсек, BBC Mundo-ның ерекшеліктерінің бірі – "оның редакциялық міндеттемелерінің кең ауқымы, онда технология, ғылым, денсаулық сақтау, өнер және мәдениет ағымдағы оқиғалармен бірдей маңызға ие. BBC Mundo қандай тақырыпты қамтыса да, ол қалыпты ойлауға қарсы тұрып, мәселенің мәніне жетеді". Веб-сайт Латын Америкасының ірі жаңалықтар сайттарымен серіктестік байланыста: MSN порталдары (Латам, Аргентина, Чили, Перу, Колумбия, Коста-Рика, Latino USA және Prodigy Mexico), TERRA порталдары (Мексика, АҚШ Latino, Аргентина, Чили, Перу, Колумбия, Испания) және BING порталдары (Мексика, Латам, Аргентина, Чили, Перу, Колумбия, Испания, Latino USA); сондай-ақ El Comercio (Перу), La Tercera (Чили), La Nacion (Аргентина), El Nacional (Венесуэла), Semana (Колумбия), Animal P (Мексика), El Mostrador (Чили), Ecuavisa (Эквадор), Caracol (Колумбия), Analitica (Венесуэла), 24horas.cl (Чили), Noticias24 (Венесуэла) және YouTube. 2014 жылдың басында, құрылғанына 15 жыл толуына орай, bbcmundo.com сайтына ай сайын 8,5 миллионнан астам бірегей келуші кіріп, оның мақалаларын оқып, тікелей эфирдегі хабарларын тыңдап, бейнелерін көріп, Facebook және Twitter аккаунттары арқылы пікірлерін бөліседі.