Мемлекеттік қаржыландырылатын мектепке дейінгі білім беру

Кіріспе

Үкімет қаржыландыратын мектепке дейінгі білім беру

Барлық балаларға мектепке дейінгі білім беруді мемлекеттік қаржы есебінен қамтамасыз етуді қолдайтын халықаралық қозғалыс – универсалды мектепке дейінгі білім беру. Бұл қозғалыс жергілікті емес, жалпыға ортақ мектепке дейінгі білім беру бағдарламасын дамытуға бағытталған. Оның мақсаты – барлық әлеуметтік-экономикалық топтағы балалардың мектепке барар алдында оқу және әлеуметтік дағдыларын жақсартуға тең мүмкіндік беру. Мемлекеттік қаржыландыру арқасындағы универсалды мектепке дейінгі білім беру, көбірек отбасыға балаларын мектепке дейінгі білім беруге қатыстыруға мүмкіндік береді.

Экономикалық артықшылықтар

2005 жылы 123 3 және 4 жасар афроамерикандық балаларға жасалған ұзақ мерзімді зерттеуде шығын мен пайданы талдау жүргізілді, нәтижесінде мектепке дейінгі білім беруге инвестицияланған әрбір 1 долларға 12,90 долларлық қайтару тіркелді. Жалпыға бірдей мектепке дейінгі білім берудің балаға артықшылықтарының бірі – төмен кірісті студенттердің жоғары оқу көрсеткіштері. Дартмут колледжінің зерттеулеріне сәйкес, жалпыға бірдей мектепке дейінгі бағдарламалар төмен кірісті балалардың оқу көрсеткіштерін мақсатты бағдарламаларға қарағанда (мысалы, Head Start) артық көтеріп, жалпыға бірдей мектепке дейінгі білім беру мақсатты бағдарламалардан тиімді екенін көрсетеді. Басқа зерттеулер де Дартмут колледжінің зерттеу нәтижелерін қолдайды. Барнетт пен Фредтің (2010) ерте балалық шақ білімі саласындағы кең ауқымды зерттеулері көрсеткендей, студенттер бір-бірінен үйренетіндіктен, әлеуметтік-экономикалық жағдайы әртүрлі сыныптастармен бірге оқығанда мүңкіл студенттер көбірек білім алады. Сонымен қатар, Талса қаласындағы Head Start және мемлекеттік қаржыландырылатын (яғни, жалпыға бірдей) мектепке дейінгі бағдарламаны салыстырған зерттеуде жалпыға бірдей бағдарламаның сауаттылық деңгейін арттыру және назар аудару қабілетін жақсартуда тиімді екені анықталды.

Саясат жасаудың қарастырылуы

АҚШ-та барлық балаға арналған мектепке дейінгі білім беру мәселесі күш алып келе жатқандықтан, саясаткерлер мектепке дейінгі бағдарламаларды жобалауға қатысады. Көптеген зерттеушілер мемлекеттік билік араласса, мектепке дейінгі бағдарламалар балалардың жан-жақты даму қажеттіліктерінен гөрі академиялық білімдерге көбірек назар аударуы мүмкін деп алаңдайды. Мектептердің алуан түрлілігіне байланысты зерттеушілер барлық балаға арналған мектепке дейінгі білім беру бағдарламаларын әзірлеуде "бір үлгіге" сәйкес келетін саясатты қолданудан сақтандыруды ескертеді. Генишитің зерттеулері әртүрлі сыныптар мен оқушыларды қалыпты жағдай деп қарастырады және оқу ортасының маңыздылығын баса көрсетеді.

Еуропа

Жалпыға бірдей мектепке дейінгі білім беру қозғалысы 1834 жылы Францияда "école maternelle" деп аталатын мектептермен басталды. Швецияны қоса алған, Еуропаның көптеген басқа елдері де мектепке дейінгі білім берудің әртүрлі формаларын қабылдады.

Америка Құрама Штаттары

Бұл қозғалыс АҚШ-та кеңінен тарады, себебі зерттеулер көрсеткендей, жоғары сапалы мектепке дейінгі білім берудің жоғары құны ата-аналардың төлеу мүмкіндігінен асып түседі, ал ұзақ мерзімді зерттеулер қылмыстың азаюы, денсаулықтың жақсаруы және балалардың болашақта жоғары табысқа ие болуы сияқты қоғамдық пайдаларға жол ашты. Бұл өзгерістер сот шешімдері (Абботт Бёркке қарсы, Нью-Джерси штаты), конституциялық түзетулер (Флорида штаты) және лотереядан түскен табыстың бағышталуы (Грузия штаты) нәтижесінде болды. 2006 жылғы 6 маусымда Калифорния штатындағы сайлаушылар барлық төрт жасар балаларға мектепке дейінгі білім беруді конституциялық құқық ретінде мойындау туралы бастаманы қабылдамады. Бұл бастама ең жоғары табысқа ие азаматтарға салық салуды көздеді. Аталған салықтар жекелеген қорға түсіріліп, мемлекеттік бюджеттен тәуелсіз болар еді. Иллинойс штаты үш және төрт жасар барлық балаларға ерікті мектепке дейінгі білім беруді ұсынған алғашқы штат болды. «Барлық балаларға мектепке дейінгі білім беру» заңы 2006 жылдың шілде айында Иллинойс штатының Бас Ассамблеясы бекіткеннен кейін қолданысқа енгізілді. Дегенмен, бағдарлама студенттердің көп бөлігін қамтуға жеткіліксіз болды, себебі 2016 жылға қарай Иллинойс штатының төрт жасар балаларының 27%-ы және үш жасар балаларының 19%-ы ғана оқуға қабылданды. 2005 жылғы Ұлттық Білім Статистикасы Орталығының зерттеуіне сәйкес, балалар өз ғимаратында орналасқан орталықтағы білім беру бағдарламасына (38 пайыз) шіркелуі мүмкін, ал діни мекемелерде (25 пайыз), мемлекеттік мектептерде (17 пайыз), жеке мектептерде (9 пайыз), қоғамдық орталықтарда (3 пайыз) және басқа да оқу орындарында (10 пайыз) орналасқан орталықтарға қарағанда мұндай бағдарламаға қатысу ықтималдығы жоғары. Діни негіздегі орталықтардың жалпыға бірдей мектепке дейінгі білім беруді қаржыландыру мәселесін шешу үшін Иллинойс сияқты штаттар осындай орталықтарды діни сабақтарды қамтамайтын күннің бөлігі үшін «Барлық балаларға мектепке дейінгі білім беру» бағдарламасынан қаржы алуға құқылы деп таныды. Білім беру комиссиясының (ECS) анықтамасына сәйкес, Флорида, Оклахома және Вермонт штаттарымен қатар Колумбия округі жалпыға бірдей балабақша білімін ұсынады; бұл анықтамаға сәйкес, штаттың барлық төрт жасар тұрғындары білім алуға құқылы, барлық мектеп округтері мұндай бағдарламаларды ұсынуға міндетті және штат жеткілікті қаржыландыруды қамтамасыз етеді. ECS анықтамасына сәйкес, Алабама, Джорджия, Айова, Нью-Джерси, Нью-Мексико, Нью-Йорк, Батыс Вирджиния және Висконсин штаттары «жалпыға бірдей қатысу мүмкіндігі» бар бағдарламаларды ұсынады; бұл анықтамаға сәйкес, штаттың барлық төрт жасар тұрғындары бағдарламаға қатысуға құқылы немесе құқылы болмауы мүмкін (мысалы, Нью-Джерси штатында мұндай бағдарлама тек 31 жоғары кедейлік деңгейі бар мектеп округінде ғана қолжетімді), мектеп округтері мұндай бағдарламаларды ұсынуды өздері шеше алады және штат жеткілікті қаржыландыруды қамтамасыз етеді. Калифорния штатында «Көшкін балабақша» атты ерекше саясат бар, ол 2 қыркүйек пен 2 желтоқзан аралығында бес жасқа толатын оқушыларға келесі жылы балабақшаға дайындалуға мүмкіндік береді.

The movement gained ground in the United States as research showed that the high cost of high quality pre K was beyond the ability of parents to pay, while the benefits from longitudinal studies showed societal benefits such as decreased crime, improved health, and greater earning capacity of children in later years. These changes resulted from court decisions (Abbott v. Burke, New Jersey), constitutional amendment (Florida), and the dedication of lottery profits (Georgia). On June 6, 2006, California voters defeated an initiative for part day preschool for all four year olds as a constitutional right. The initiative proposed to include a tax on those in very wealthy income brackets. Those taxes were to be placed in a separate fund, and remain independent from the state budget. Illinois was the first state to offer voluntary preschool to all three and four year olds. Preschool for All was signed into law in July 2006, after the bill passed the Illinois General Assembly. However, the program was unsuccessful at covering a majority of students, as by 2016 only 27% of Illinois four year olds and 19% of three year olds were enrolled. According to a 2005 study by the National Center for Education Statistics, children are more likely to attend a center based care program located in its own building (38 percent) than a center based care arrangement in any other location, including churches, synagogues and other places of worship (25 percent), public schools (17 percent), private schools (9 percent), community centers (3 percent), and any other facility (10 percent). In order to address funding for faith based centers' universal pre K, states such as Illinois have made these centers eligible for Preschool for All funding for the part of the day that does not include religious instruction. Three states (Florida, Oklahoma, and Vermont) as well as the District of Columbia offer universal pre kindergarten according to the definition by the Education Commission of the States (ECS); under this definition, all four year old residents of the state are eligible, all school districts are required to offer such programs, and sufficient funding is provided by the state. Eight additional states (Alabama, Georgia, Iowa, New Jersey, New Mexico, New York, West Virginia, and Wisconsin) offer "universal eligibility" programs according to the definition by the ECS; under this definition, all four year old residents of the state may or may not be eligible (New Jersey, for example, only requires the program in 31 high poverty school districts), school districts can choose to offer such programs, and sufficient funding is provided by the state. California has a unique policy of "Transitional Kindergarten", which is offered to students who turn five between September 2 and December 2 to prepare the students for kindergarten the next year.

АҚШ-тағы қарсылық

Бағдарламаның нәтижелерін бағалау қиын болды, көбінесе ел бойынша жалпыға бірдей мектепке дейінгі білім берудің жаңалығы мен деректердің жетіспеуіне байланысты. АҚШ-тағы зерттеулер орташа табысқа ие балалар үшін мектепке дейінгі білім берудің ұзақ мерзімді пайдасын толыққанды көрсетпеген, бірақ Австралия мен Жаңа Зеландиядағы ұқсас демографиялық ерекшеліктері бар зерттеулер көрсеткен. Сыншылар жалпыға бірдей мектепке дейінгі білім берудің құнының артуы мүмкін екенін айтады. «Жалпыға бірдей» термині барлық балаларға қолжетімділікті білдіретіндіктен, шығын мемлекеттік қаржыландыруға қоса, ата-аналардың үлесіне, мемлекет қаржыландыратын сағаттар санына және білікті бағдарламаларда барлық балаларға жететін орындардың жеткіліктілігіне пропорционалды түрде өзгереді. Сапа талаптары белгілі бір стандарттарды қойғандықтан, барлық мектепке дейінгі білім беру бағдарламалары, әсіресе жекеменшік мекемелердегілер, осы талаптарға сай келмейді. Егер жергілікті мемлекеттік мектептер күндізгі, тегін бағдарлама ұсынса, жеке қызметтер бизнестен шығып қалуы мүмкін деген пікірлер де бар. Сыншылардың айтуынша, мемлекеттік қаржыландырылатын, жоғары сапалы мектепке дейінгі білім беру орындары шектеулі болған жағдайда, кезек тізімі аз қамтылған балалардың жоғары табысты балалармен мектепке дейінгі білім алу үшін бәсекелесуіне әкелуі мүмкін. Кейбір штаттар мүкіят қарауды қажет ететін балалардың ерекше қажеттіліктерін өтеу үшін қосымша оқу ақысын төлейді. Ешбір штат бағдарламаларға қатысуды міндеттейді, тіпті кейбір штаттар үйдегі мектепке дейінгі білім беру бағдарламаларын қаржыландырса да, кейбір консерваторлар балабақшаға дейінгі күтім мен оқыту жауапкершілігі ата-аналарға ғана тиесілі деп санайды. Кейбір штаттарда мұғалімдер одағы мектепке дейінгі білім беру мұғалімдерімен бірлесіп, мектепке дейінгі білім беруге мемлекеттік жәрдемақы алу үшін ерте білім беру одағын құруда. Сонымен қатар, кейбір мұғалімдер одағы мектепке дейінгі білім беру бағдарламаларын жеке орталықтар мен үйлерде өткізуге қарсы, себебі бұл мемлекеттік білім беру ресурстарын ысыраптап, мектеп купондарына жол ашады.