Кіріспе

Германия Императорлық Әскери-теңіз флотының линкоры

SMS Weissenburg – Германия Императорлық Әскери-теңіз флотының алғашқы мұхиттық линкорларының бірі. Ол «Бранденбург» класындағы үшінші «дредноут» болды, сондай-ақ оның бірдей кластағы «Гроссер-Курфюрст», «Кёниг», және «Маркграф» кемелері де бар еді. Weissenburg 1890 жылы Штеттиндегі AG Vulcan кемежайында салынды, 1891 жылы суға түсірілді және 1894 жылы құрастырылды. «Бранденбург» класындағы линкорлар өз дәуірінде ерекше болды, олар үш екі қабатты мұнарада алты ірі калибрлі зеңбірек орнатылған, ал басқа елдердің әскери-теңіз флотындағы стандартты жағдай – екі мұнарада төрт зеңбірек болатын. Weissenburg флота құрамындағы алғашқы он жылдығында I дивизияда қызмет етті. Бұл кезең көбінесе оқу-жаттығулармен және шетелдік порттарға жасалған достық сапарлармен шектелді. Дегенмен, осы жаттығулар Бірінші дүниежүзілік соғысқа дейінгі екі онжылдықта неміс теңіз доктринасын дамыту үшін өте маңызды болды, әсіресе Альфред фон Тирпицтің басшылығымен. Weissenburg және оның үш бірдей кемесі осы кезеңде тек бір рет ірі шетелдік миссияға қатысты – 1900-1901 жылдары Боксер көтерілісі кезінде Қытайға барды. Кеме 1904-1905 жылдары күрделі модернизациядан өтті. 1910 жылы Weissenburg Осман империясына сатылып, атақты 16 ғасырлық түрік адмиралы Тургут Рейс атымен қайта аталды. Кеме Балқан соғыстары кезінде қарқынды қызмет етті, негізінен Осман жер күштеріне артиллериялық қолдау көрсетті. Ол сондай-ақ грек теңіз флотымен екі теңіз шайқасына қатысты – 1912 жылғы желтоқсандағы Элли шайқасы және келесі айдағы Лемнос шайқасы. Екі шайқаста да Осман флоты жеңіліске ұшырады. Осман империясы Бірінші дүниежүзілік соғысқа қатысқаннан кейін, ол 1915 жылдың ортасына дейін Дарданеллді қорғаған бекіністерге көмектесті, ал 1915 жылдың тамызынан бастап соғыс аяқталғанға дейін қызметтен босатылды. 1924 жылдан 1933 жылға дейін оқу кемесі, ал 1950 жылға дейін казарма кемесі ретінде пайдаланылды, содан кейін бөлшектелді.

Дизайн

Вайсенбург – «Кайзерлих-марине» (императорлық теңіз флоты) флотының алғашқы линкерлерінің үшіншісі, «дредноуттарға» дейінгі төрт кемеден бірі. 1888 жылдың маусымында Вильгельм II таққа отырғанға дейін неміс флоты негізінен Германияның жағалауын қорғауға бағытталған еді. 1880 жылдары «Рейхсмаринеамт» (императорлық әскери-теңіз кеңсесі) басшысы Лео фон Каприви жағалауды қорғауға арналған бірнеше кемеге тапсырыс берген. 1888 жылдың тамызында теңіз мәселелеріне қызығушылығы зор болған кайзер Капривиді вице-адмирал Александр фон Монспен алмастырып, оған 1889–1890 жылдарғы теңіз бюджетіне төрт линкерді қосуды тапсырды. Монс, өзінің алдыңғысы жақтаған жағалауды қорғау стратегиясынан гөрі линкерлер флотын жақтап, Каприви бекіткен соңғы төрт жағалауды қорғау кемесінің құрылысын тоқтатты және оның орнына төрт линкерге тапсырыс берді. Олар Германияда салынған алғашқы заманауи соғыс кемелері болғанмен, Тирпиц дәуіріндегі Ашық теңіз флотының алғы күші болды. Кемелерге рұқсат беру 1880 жылдардың стратегиялық және тактикалық шатастығын көрсететін құрылыс бағдарламасының бір бөлігі ретінде жүзеге асты, бұл шатастық «Жень Эколь» (Жас мектеп) доктринасынан туындаған. 1870 жылғы Вайсенбург шайқасының құрметіне аталған Вайсенбургтің жалпы ұзындығы алты еді, торпедалық торлар қосылғаннан кейін ені ұлғайтылды және сусымасы алдыңғы бөлігінде алты метр, артқы бөлігінде алты метрді құрады. Оның жобаланған ауырлығы мың тоннаны, ал толық жауынгерлік жүктемеде – мың тоннаны құрады. Ол екі жиынтық 3 цилиндрлі тік үш есе кеңейтілетін бу машинасымен жабдықталған, әрқайсысы бір винтті қозғалтатын. Буды он екі көлденең цилиндрлі шотландтық теңіз қазандықтары қамтамасыз етті. Кеменің қозғалтақыш жүйесінің қуаты мың ат күшіне тең, ең жоғары жылдамдығы сағатта шақырымды құрады. Оның круиздік жылдамдығы сағатта шақырым болғанда ең жоғары қашықтығы шақырымды құрады. Кеме экипажы 38 офицер мен 530 сарбазды құрады. Вайсенбург өз заманы үшін ерекше болды, өйткені ол қазіргі заманғы линкерлерге тән төрт зеңбірекпен қаруланған негізгі батареядан гөрі үш екі зеңбірелі мұнарада алты ауыр зеңбірекке ие болды. Алдыңғы және артқы мұнараларда 28 см (11 дюйм) K L/40 зеңбіректер орналасқан, ал ортаңғы мұнарада қысқа L/35 түтікшелері бар 28 см зеңбіректер орнатылған. Оның қосалқы қарулануы сегіз 15 см SK L/35 жылдам атушы зеңбірек және сегіз 8,8 см (3,45 дюйм) SK L/30 жылдам атушы зеңбіректерден тұрды. Вайсенбургтің қару-жарақ жүйесі алты торпеда түтігімен толықтырылды, барлығы су үстінде айналатын. Негізгі батарея сол кезеңдегі басқа капиталдық кемелерге қарағанда ауыр болса да, екінші реттік қарулану басқа линкерлермен салыстырғанда әлсіз деп саналды. Вайсенбургті жаңа типті, мықты болаттан жасалған никельді болаттан жасалған Крупп бронясы қорғады. Оның негізгі белдеуінің қалыңдығы орталық цитадельде болды, ол оқ-дәрі және машиналар бөлімшелерін қорғады. Палуба қалыңдығы алты метрді құрады. Батареяның басты барбеттері қалың бронямен қорғалған.

Құрылысы 1897

Вайсенбург – Бранденбург класындағы төрт кемеңің үшіншісі. "С" деп аталған соғыс кемесіне тапсырыс берілгендіктен, 1890 жылдың мамыр айында Штеттиндегі AG Vulcan кеме құрылыс орнында 199-шы құрылыс нөмірімен салынды. 1891 жылдың 30 маусымында "Вайсенбург" кемесі суға түсірілді. 1894 жылдың 28 тамызында кеме теңіз сынақтарына жіберілді, ал ресми түрде 10 қазанда сол кездегі Kapitän zur See (теңіз капитаны) басшылығымен, Korvettenkapitän (корвет капитаны Эдуард фон Капель) атқарушы офицер ретінде тағайындалды. Содан кейін "Вайсенбург" қосымша сынақтардан өтті, ол 1895 жылдың 12 қаңтарында аяқталды, содан кейін I маневрлік эскадрильясының дивизиясына тағайындалды, онда ол бастапқыда жеке оқумен айналысты. Мамыр айының соңында Солтүстік теңізде тағы да флоттық маневрлер өтті, нәтижесінде флот Оркнидегі Кирквалл қаласына сапар шекті. Эскадрилья маусымның басында Кайзер Вильгельм каналын ашуға дайындық жүргізіліп жатқан Кильге оралды. Киль шығанағында ашылу салтанатына шетелдік делегациялардың қатысуымен тактикалық жаттығулар өтті. 1 шілдеде неміс флоты Атлантика мұхитында үлкен саяхатты бастады, ал тамыздың басында қайта оралғанда флот Уайт аралындағы Коуза регатасында тоқтады. 10 тамызда флот Вильгельмсхавенге оралды және сол айдың соңында басталатын күзгі маневрлерге дайындық жұмыстарын бастады. Бірінші жаттығулар 25 тамызда Хельголанд шығанағында басталды. Содан кейін флот Скагеррак арқылы Балтық теңізіне қарай жүзіп өтті, қатты дауылдар көптеген кемелерге елеулі зақым келтірді, ал торпедалық қайық айналып, дауылда батып кетті – тек үш адам ғана құтқарылды. Флот қысқа уақытқа Кильде тоқтады, содан кейін Категат пен Ұлы белдеуде тікелей атыс жаттығуларын қоса алғанда, маневрлерді қайта бастады. Негізгі маневрлер 7 қыркүйекте Кильден шығыс Балтық теңізіне жасалған шабуылмен басталды. Келесі маневрлер Померания жағалауында және Данциг шығанағында өтті. 14 қыркүйекте К. Вильгельм II үшін Джершофт маңында өткен флоттық парад маневрлерді аяқтады. 1896 жыл да өткен жылмен салыстырғанда ұқсас үлгіде өтті. Сәуір айының соңына дейін жеке кемелерге арналған жаттығулар өтті, содан кейін сәуірдің соңы мен мамырдың басында Солтүстік теңізде эскадрильялар жаттығулары өтті. Бұл сапарға Нидерландының Влиссинген және Ньюведип порттарына сапар шегу де кірді. Мамыр айының соңынан шілде айының соңына дейін жалғасқан қосымша маневрлер эскадрильяны Солтүстік теңізден солтүстікке қарай, көбінесе Норвегия суларына алып барды. Кемелер 11-18 мамыр аралығында Бергенге барды. Маневрлер кезінде Вильгельм II және қытайлық вице-король Ли Хунцзян Киль маңында флоттық парадты бақылады. 9 тамызда оқу флоты Вильгельмсхавенде жыл сайынғы күзгі флоттық оқу-жаттығу үшін жиналды. "Вайсенбург" және флоттың қалған бөлігі 1897 жылдың бірінші жартысында жеке және бөлімдік жаттығулардың әдеттегі тәртібімен жұмыс істеді. Әдеттегі тәртіп тамыздың басында Вильгельм II және Августа Кронштадттағы Ресей императорлық сарайын бақылауға барған кезде бұзылды; I эскадрильяның екі дивизиясы да Кайзерді сүйемелдеуге жіберілді. Олар 15 тамызда Данцигтегі Нойфайрвассерге оралды, онда флоттың қалған бөлігі оларға жыл сайынғы күзгі маневрлерге қосылды. Бұл жаттығулар рейхсмаринеаттың жаңа мемлекеттік хатшысы Контер адмирал (KAdm – дер кезіндегі адмирал) Альфред фон Тирпицтің және I эскадрильяның жаңа командирі Вадмирал Август фон Томсеннің тактикалық ойлауын көрсетті. Бұл жаңа тактика ұзақ қашықтықта, әсіресе дәлдікке баса назар аударды, бірақ алдыңғы қатардағы қажеттілік тактикалық қатаңдыққа әкелді. Томсеннің атуға баса назар аударуы Бірінші дүниежүзілік соғыста неміс артиллериясының тамаша деңгейіне негіз салды. Атыс жаттығулары кезінде "Вайсенбург" I эскадрильядағы ең жоғары дәлдігі үшін Кайзердің Schießpreis (Атыс сыйлығы) жүлдесін жеңіп алды. 21-22 тамыз түнінде торпедалық қайық "Вайсенбургтің" баржаларының біріне кездейсоқ соқтығысып, суға батып, екі адам қаза болды. Жаттығулар 22 қыркүйекте Вильгельмсхавенде аяқталды. Желтоқсанның басында I дивизия Категат пен Скагерракта маневрлер өткізді, бірақ олар экипаж жетіспеушілігіне байланысты қысқартылды.

1898-1900 жылдар

20-28 ақпан аралығында «Вайсенбург» кемесі қысқа мерзімге дивизияның флагманы болып қызмет етті. 1898 жылы флоттың жеке және топтық жаттығулары ешқандай оқиғасыз өтті, сонымен қатар Британ аралдарына сапар да жасалды. Кемелер Куинстаунда, Гринокта және Киркволда тоқтады. Флот 14 тамызда Киль қаласында жыл сайынғы күзгі жаттығуларға жиналды. Маневрлерге Мекленбург жағалауын блокадалау және Данциг шығанағында «Шығыс флотымен» ұрыс жүргізу кірді. Содан кейін флот Кайзер Вильгельм каналы арқылы өтіп, Солтүстік теңізде маневрлерді жалғастырды. Жаттығу 17 қыркүйекте Вильгельмсхавенде аяқталды. «Вейсенбург» кемесі маневрлер кезінде Кайзердің атыс сыйлығын (Schießpreis) тағы да жеңіп алды. Желтоқсан айында I дивизия Эккернфьорде шығанағында артиллериялық және торпедалық жаттығулар өткізді, содан кейін Каттегат пен Скагерракта дивизиялық жаттығулар жүргізілді. Осы маневрлер барысында дивизия 9-13 желтоқсан аралығында Швецияның Кунгсбакка қаласына сапар жасады. Кильге оралғаннан кейін I дивизияның кемелері қысқы жөндеу жұмыстарын жүргізу үшін кемежайға кірді. 1899 жылдың 5 сәуірінде кеме Бірінші Шлезвиг соғысы кезіндегі Эккернфьорде шайқасының 50 жылдығына арналған салтанатты шараларға қатысты. Мамыр айында I және II дивизиялар Балтық теңізіндегі резервтік дивизиямен бірге Атлантика мұхитына үлкен саяхат жасады. Сапар барысында I дивизия Доверде тоқтады, ал II дивизия Фалмутқа көмір қорын толықтыру үшін барды. Содан кейін I дивизия 8 мамырда Фалмутта II дивизияға қосылды, екі бөлімше Бискай шығанағына бет алды және 12 мамырда Лиссабонға жетті. Мұнда олар британдық флотпен кездесіп, сегіз линкор мен төрт бронекруизерді қарсы алды. Неміс флоты Германияға қайтып, 24 мамырда Доверде тоқтады. Олар патшайым Викторияның 80 жылдығына арналған теңіз парадына қатысты. Флот 31 мамырда Кильге оралды. Шілде айында флот Солтүстік теңізде эскадрильялық маневрлер өткізді, оның ішінде X корпусының сарбаздарымен жағалау қорғанысы жаттығулары жүргізілді. 16 тамызда флот жыл сайынғы күзгі маневрлерге қатысу үшін тағы да Данцигке жиналды. Жаттығулар Балтық теңізінде басталды және 30 тамызда флот Каттегат пен Скагеррак арқылы өтіп, 7 қыркүйекке дейін созылған Неміс шығанағында маневрлерді жалғастырды. Маневрлердің үшінші кезеңі 8-26 қыркүйек аралығында Каттегат пен Ұлы белдеуде өтті, одан кейін маневрлер аяқталып, флот жылдық техникалық қызмет көрсету үшін портқа қайтты. 1900 жыл әдеттегідей жеке және дивизиялық жаттығулармен басталды. Наурыздың екінші жартысында эскадрильялар Кильде кездесті, содан кейін сәуірде торпедалық және артиллериялық жаттығулар, сондай-ақ Шығыс Балтық теңізіне сапар жасалды. 7-26 мамыр аралығында флот Солтүстік теңіздің солтүстік бөлігіне ірі жаттығу сапарына шықты, оның ішінде 12-15 мамыр аралығында Шетландта және 18-22 мамыр аралығында Бергенде тоқтады. 8 шілдеде «Вейзенбург» және I дивизияның басқа кемелері II дивизияға қайта тағайындалды.

Боксшылар көтерілісі

1900 жылы боксерлер көтерілісі кезінде қытай ұлтшылдары Пекиндегі шетелдік елшіліктерді қоршап алып, неміс министрі барон Клеменс фон Кеттелерді өлтірді. Қытайдағы батыстықтарға қарсы кең таралған зорлық-зомбылық Германия мен тағы жеті үлкен державаның: Ұлыбритания, Италия, Ресей, Австрия-Мажарстан, АҚШ, Франция және Жапония арасындағы одақ құруға әкелді. Қытайдағы батыс әскерлері сол кезде боксшыларды жеңу үшін жеткіліксіз болды; Пекинде сегіз еуропалық державаның әскерлерінен 400-ден астам офицер мен жаяу әскер болды. Ол кезде Қытайдағы негізгі неміс әскери күші – Шығыс Азия эскадрильясы болды, ол қорғалған крейсерлерден: , , және , кіші крейсерлерден: және , сондай-ақ канонерлік қайықтардан және Такуда 500 адамнан тұратын неміс жасағынан құралды. Басқа елдердің бөлімшелерімен біріктірілген күш 2100 адамды құрады. Британдық адмирал Эдвард Сеймур басшылығымен бұл күштер Пекинге жетуге тырысты, бірақ Тяньцзинде қатты қарсылыққа ұшырағандықтан тоқтауға мәжбүр болды. Соның салдарынан император Шығыс Азия эскадрильясын нығайту үшін Қытайға экспедициялық күш жіберуді шешті. Экспедицияға Вейзенбург және оның үш қарындасы, алты крейсер, он жүк кемесі, үш торпедалық қайық және алты теңізшілер полкі кірді. 7 шілдеде экспедициялық күштің қолбасшысы адмирал Рихард фон Гейслер кемелерінің операцияға дайын екенін хабарлады, және олар екі күннен кейін аттанды. Төрт линкор мен авизо Каизер Вильгельм каналы арқылы өтіп, Вильгельмшафенде экспедициялық күштің қалған бөлігімен кездесті. 11 шілдеде күш Жейд шығанағынан Қытайға қарай жолға шықты. 17-18 шілдеде олар Гибралтарда көмір алу үшін тоқтады, 26-27 шілдеде Суэц каналы арқылы өтті. Қызыл теңіздегі Перимде көмірдің көп бөлігі алынды, ал 2 тамызда флот Үнді мұхитына кірді. 10 тамызда кемелер Сейлонның Коломбо қаласына жетіп, 14 тамызда Малакка бұғазынан өтті. Олар 18 тамызда Сингапурға келді, бес күннен кейін шығып, 28 тамызда Гонконгқа жетті. Екі күннен кейін экспедициялық күш Шанхайдан төмен ағыс бойында орналасқан Вусонгта тоқтады. Неміс флоты келген кезде Пекин қоршауын боксшылармен күресу үшін құрылған Сегіз Ұлт Альянсының басқа мүшелері бұзған болатын. Жағдай тынышталғаннан кейін төрт линкор 1900 жылдың соңында және 1901 жылдың басында күрделі жөндеулер үшін Гонконгқа немесе Нагасакиге жіберілді. Вейзенбург Гонконгқа 1900 жылдың 6 желтоқсанынан 1901 жылдың 3 қаңтарына дейін жұмыс істеді. 8 ақпаннан 23 наурызға дейін ол неміс Цинтау қаласында тоқтады, онда оқ ату жаттығуларын да өткізді. 26 мамырда неміс жоғарғы қолбасшылығы экспедициялық күшті Германияға қайтарып алды. Флот Шанхайда жабдықтарды алып, 1 маусымда Қытай суларынан кетті. Кемелер 10-15 маусым аралығында Сингапурға тоқтап, 22-26 маусым аралығында Коломбоға барар алдында көмірді жүктеп алды. Моссонға қарсы жүзу флотын көбірек көмір алу үшін Сейшел аралдарындағы Маэге тоқтауға мәжбүр етті. Содан кейін кемелер Аден мен Порт-Саид қалаларынан көмір алу үшін бір күнге тоқтады. 1 тамызда олар Кадиске жетіп, содан кейін I дивизиямен кездесіп, Германияға бірге қайтып келді. Олар Хельголандқа жеткеннен кейін бөлініп кетті, ал 11 тамызда Джейд жолға жеткеннен кейін экспедициялық күштің кемелеріне қазір Әскери-теңіз флотының бас инспекторы болған Костер келді. Келесі күні экспедициялық флот таратылды. Ақырында бұл операция Германия үкіметіне 100 миллионнан астам маркаға түсті.

19011910 жыл

Қытайдан оралғаннан кейін «Вайссенбург» кемесі Вильгельмшафендегі «Кайзерлихе Верфт» (Императорлық кеме жасақтауы) құрғақ доктарына күрделі жөндеуге алынды. 1901 жылдың соңында флот Норвегияға круизге аттанды. 1902 жылғы оқу жоспары бұрынғы жылдардан ешқандай өзгеріссіз қалды; I эскадрилья 25 сәуірде басталған үлкен оқу круизіне шықты. Эскадрилья бастапқыда Норвегия суларына бағытталды, содан кейін Шотландияның солтүстік ұшын айналып, Ирландия суларында тоқтады. Кемелер 28 мамырда Кильге оралды. Тамыз айындағы жылдық флоттық маневрлердің басталуына дейін «Вайссенбург» апатқа ұшырап, мұрт бөлігіне зақым келтірді; кемені жаттығуларға дайындау үшін мұрт бөлігіне ағаш нығайтулар орнатылды. Маневрлерден кейін 29 қыркүйекте кеме қызметтен босатылды, ал дивизияда оның орнын жаңа линкор басты. «Бранденбург» класындағы төрт линкор күрделі қайта құру үшін қызметтен шығарылды. Жаңғырту барысында артқы суперструктураға екінші бақылау мұнарасы мен өткел қосылды. «Вайссенбург» және басқа кемелердің қазандықтары жаңа үлгілермен ауыстырылды, сондай-ақ кеменің ортаңғы суперструктурасы кішірейтілді. Жұмысқа кеменің көмір сақтау сыйымдылығын арттыру және 10,5 см-лік екі зеңбірек қосу кірді. Бастапқы жоспар бойынша ортадағы 28 см-лік мұнараны орташа калибрлі зеңбіректерден тұратын брондалған батареямен алмастыру көзделген, бірақ бұл тым қымбатқа түсті. 1904 жылдың 27 қыркүйегінде «Вайссенбург» қайтадан қолданысқа енгізіліп, II эскадрильядағы ескі жағалау қорғаныс кемесін алмастырды. Жылды екі эскадрилья Балтық теңізіндегі әдеттегі оқу круизімен аяқтады, ол ешқандай оқиғасыз өтті. 1905 жылдың бірінші жартысы «Вайссенбург» үшін де оқиғасыз басынан өтті. 12 шілдеде флот жылдық жазғы круизін солтүстік суларға бастады; кемелер 20-24 шілдеде Гетеборг және 2-7 тамызда Стокгольмде тоқтады. Сапар екі күннен кейін аяқталды, содан кейін сол айдың соңында күзгі флоттық маневрлер өтті. Желтоқсан айында флот Балтық теңізіндегі әдеттегі оқу круизін жасады. 1906 жылы флот жеке және топтық оқуларын қалыпты түрде жүргізді, тек шілде айының ортасынан тамыздың басына дейін Норвегияға круиз жасау оқу процесіне үзіліс енгізді. Жылдық күзгі маневрлер әдеттегідей өтті. Маневрлер аяқталғаннан кейін 28 қыркүйекте «Вайссенбург» экипажы қысқартылып, Солтүстік теңіздің резервтік құрамына жіберілді. Ол 1907 жылғы флоттық маневрлерге қатысты, бірақ 27 қыркүйекте қызметтен босатылды, бірақ ол формальды түрде резервтік құралымға бекітілген күйде қалды. 1910 жылдың 2 тамызында ол III эскадрильямен жылдық маневрлерге қатысу үшін қайта қолданысқа енгізілді, бірақ «Вайссенбург» пен «Курфюрст Фридрих Вильгельм» кемелерін Осман империясына сату туралы хабар бірнеше күннен кейін жарияланды. 6 тамызда ол эскадрильядан шығып, 14-ші күні «Курфюрст Фридрих Вильгельммен» бірге Вильгельмшафеннен аттанды. Олар 1 қыркүйекте Осман империясына жетті.

Осман әміршілігінің қызметінде

1909 жылдың соңында Осман империясының Германия әскери атташесі Осман Әскери-теңіз күштерімен грек теңіз күштерінің кеңеюіне қарсы тұру үшін неміс соғыс кемелерін Османға сату мүмкіндігі туралы сөйлесуді бастады. Ұзақ келіссөздерден кейін, оның ішінде Осман империясының бір немесе бірнеше жаңа крейсерлерді сатып алу әрекеттері, , және , немістер «Бранденбург» класындағы төрт кемені 10 миллион маркаға сатуды ұсынды. Османдықтар «Вайсенбург» және «Курфюрст Фридрих Вильгельм» кемелерін сатып алуды жөн көрді, өйткені олар кластың ең жетілген кемелері болды. Екі соғыс кемесі 16 ғасырдың танымал Осман әскери теңізшілері Тургут Рейс және Хайреддин Барбароссаның есімдерімен аталып, қайта жарақтандырылды. Олар 1910 жылдың 1 қыркүйегінде қолданысқа берілді, ал 12 қыркүйекте Германияның Рейхсмаринеамты оларды ресми түрде теңіз тізілімінен алып тастады, мерзімі 31 шілде деп көрсетілді. Алайда Османдық Әскери-теңіз күштері Тургут Рейс және Барбарос Хайреддинді жарақтандыруда үлкен қиындықтарға тап болды; кемелерге экипаж жинау үшін флоттың қалған бөлігінен оқытылған теңізшілерді тартуға тура келді. Екі кеме де Осман қызметіне кіргеннен кейін конденсатордың істен шығуынан зардап шекті, бұл олардың жылдамдығын төмендетті.

Италия-Түркия соғысы

Бір жылдан кейін, 1911 жылғы 29 қыркүйекте Италия Ливияны басып алу үшін Осман империясына соғыс жариялады. Тургут Рейс, Барбарос Хайреддин және ескірген орталық батареялы темірлі Османдық броненосеці Месудие бірге шілде айынан бастап жазғы оқу круизіне шығып, соғысқа дайындалды. Италия соғыс жариялағанға бір күн бұрын кемелер Бейруттен Дарданеллге қарай жол тартты. Олар соғыс басталғанын білмей, Кипрдің оңтүстік-батысынан өте бара жатқанда баяу жылдамдықпен жүзіп, оқу маневрлерін жасады. 1 қазанда Кос аралынан өтіп бара жатқанда кемелер итальяндық шабуыл туралы хабар алды, бұл оларды Дарданеллдің қауіпсіздігі үшін толық жылдамдықпен жүзуге мәжбүр етті және сол түні кеште жетті. Келесі күні кемелер оқу сапарынан кейін жөндеуге Константинопольге бағытталды. Тургут Рейс пен Барбарос Хайреддин 4 қазанда қысқа мерзімге теңізге шықты, бірақ итальяндық кемелерге кездеспей портқа оралды. Осы кезеңде итальяндық флот Османдық флоттың Жерорта теңізіне кіруіне кедеріл келтіру үшін Дарданеллге кіреберісте теңіз миналарын орналастырды. Жөндеу жұмыстары 12 қазанда аяқталды, содан кейін флот Дарданелл ішіндегі Нагараға қайтып келді. Флотты итальяндық Регия Маринадан (патшалық флот) әлдеқайда күшті болғандықтан қарсы қою мүмкін болмады, сондықтан Тургут Рейс пен Барбарос Хайреддин Италия флоты дарбазаны күшпен бұзуға тырысқан жағдайда Дарданеллді қорғайтын жағалау бекіністерін қолдау үшін Нагарада қалды. 1912 жылғы 19 сәуірде итальяндық флоттың бөлімдері Дарданелл бекіністерін бомбалады, бірақ Османдық флот қарсы шабуыл жасаған жоқ. Соғыстың нашар барысы көптеген теңіз офицерлерін Жас түрк үкіметіне қарсы төңкеріске қатысуға итермеледі; Нагарадағы флотты басқарған офицерлер, егер олардың талаптары орындалмаса, кемелерді Константинопольге жеткізіп қоятындарын мәлімдеді. Балқандағы жағдайдың шиеленісуіне байланысты Осман үкіметі 18 қазанда соғысты аяқтаған бейбіт келісімге қол қойды.

Балқан соғыстары

Италия Осман империясының аумағын сәтті басып алғанын көргеннен кейін, Балқан одағы 1912 жылғы қазанда Осман империясына соғыс жариялап, империяның қалған Еуропалық бөлігін басып алуға тырысты, осылайша Бірінші Балқан соғысын бастады. Осы кезде, Осман флотының көптеген кемелері сияқты, «Тургут Рейс» та жарамсыз күйде болды. Оның қашықтық өлшегіштері мен оқ-дәрі көтеру құралдары алынып тасталған, сорғыларының құбырлары тот басқан, ал телефон желілері жұмыс істемейтін еді. 7 қазанда, Балқан одағы шабуылға шығудан бір күн бұрын, «Тургут Рейс» пен «Барбарос Хайреддин» кемелері «Хамидие» және «Меджидие» османдық крейсерлерімен және бірнеше торпедалық катерлермен бірге Хайдарпашадан жақын жерде бекітілді. Он күннен кейін кемелер Игнадаға бағыт алды, екі соғыс кемесі екі күннен кейін Варна маңындағы болгар артиллериялық позицияларын бомбалады. Кемелерде әлі де қазандықтарда ақаулар болды. Екі соғыс кемесі де 3 қарашада Мәрмәр теңізінде оқ ату оқуларына қатысты, бірақ негізгі артиллериялық орналымдары толыққанды жұмыс істемегендіктен, әрқайсысы бірнеше залп атқаннан кейін тоқтады. 7 қарашада «Тургут Рейс» Текирдағ маңындағы болгар әскерлерін обстрельдеді. 17 қарашада ол шабуылдаған болгар күштерін бомбалау арқылы Османның III корпусына көмектесті. Кемеге жағалаудағы артиллериялық бақылаушылар көмек көрсетті. Соғыс кемесінің артиллериясы көбінесе тиімсіз болды, бірақ ол Каталкада қоршауда қалған Осман армиясының рухын көтерді. 17:00-ге қарай болгар жаяу әскері көбінесе бастапқы позицияларына қайта шегінді, бұл соғыс кемелерінің бомбалауының психологиялық әсерінен болды. 22 қарашада «Тургут Рейс» Босфордан шығып, сол күні таңертең болгар торпедалық катерімен зақымдалған «Хамидие» кемесін қорғауға шықты.

Элли шайқасы

1912 жылдың желтоқсанында Осман флоты бронетандық дивизияға қайта ұйымдастырылды, оның құрамына «Барбарос Хайреддин» флагмандық кемесі, екі эсминец дивизиясы және тәуелсіз операцияларға арналған соғыс кемелерінен тұратын төртінші дивизия кірді. Келесі екі айда бронетандық дивизия Дарданелл бұғазындағы грек теңіз блокадасын бұзуға тырысты, нәтижесінде екі ірі теңіз шайқасы болды. Біріншісі, Элли шайқасы 1912 жылдың 16 желтоқсанында өтті. Османдықтар Имбросқа шабуыл жасауға әрекеттенді. Осман флоты Дарданелл бұғазынан сағат 09:30-да шықты, кішкентай кемелер бұғаздың аузында қалды, ал соғыс кемелері солтүстікке қарай, жағалау бойымен жүзіп кетті. Грек флотилиясы, құрамында бронеталғамал крейсер «Георгиос Авероф» және Лемнос аралынан келген үш эсминец болды, Осман соғыс кемелерінің ілгерілеуін тоқтату үшін бағытын солтүстік-шығысқа бұрды. Османдық кемелер гректерге сағат 09:50-де шамамен бес минут бұрынғы қашықтықтан от ашты. Бес минуттан кейін «Георгиос Авероф» Осман флотының екінші жағына өтіп, Османдықтарды екі жақтан да отқа түсірілген қиын жағдайға жеткізді. Сағат 09:50-де және грек флотының күшті қысымымен Османдық кемелері 16 градусқа бұрылыс жасады, бағыттарын өзгертті және бұғазға қарай қауіпсіздікке бет алды. Бұрылыс нашар орындалды, кемелер формациядан шығып, бір-бірінің атыс өрісін кесті. Осы кезде «Тургут Рейс» бірнеше рет зақымдалды, бірақ бұл кеменің үстін және қаруларын ғана аз ғана зақымдады. Сағат 10:17-ге қарай екі тарап та атысты тоқтатты және Осман флоты Дарданелл бұғазына шегінді. Кемелер сағат 13:00-ге дейін портқа жетіп, жараланғандарды «Решит Паша» госпитальдық кемесіне жеткізді.

Лемнос шайқасы

Лемнос шайқасы Осман империясының жылдам «Георгиос Аверофты» Дарданеллден алшақтату жоспарының нәтижесі болды. Қорғалған крейсер «Хамидие» грек блокадасынан қашып, Эгей теңізіне шықты; гректер «Георгиос Аверофты» «Хамидиеді» қуу үшін жібереді деген болжам болды. Крейсер грек коммуникацияларына қауіп төндіргеніне қарамастан, грек командирі «Георгиос Аверофты» орнынан жылжытудан бас тартты. Қаңтардың ортасына қарай османдықтар «Георгиос Аверофтың» грек флотында қалғанын білді, сондықтан Осман флотының командирі, кеме капитаны Рамиз Нуман Бей, гректерге шабуыл жасауға шешім қабылдады. «Тургут Рейс», «Барбарос Хайреддин» және Осман флотының басқа бөлімдері 18 қаңтар күні таңғы сағат 08:20-да Дарданеллден шығып, «Барбарос Хайреддин» жылдамдығымен Лемнос аралына бет алды. «Георгиос Авероф» үш «Гидра» класты броненосец және бес эсминецпен Осман флотын Лемносқа жақын жерде тоқтатып алды. Сағат 10:55-те «Мецидие» гректерді байқады, ал флот олармен қақтығысу үшін оңтүстікке бұрылды. Шамамен сағат 11:55-те екі сағатқа созылған ұзақ қашықтықтағы артиллериялық дуэль басталды, онда Осман флоты отынды «Георгиос Аверофқа» шоғырландырды, ол 12:00-де жауап берді. 12:50-де гректер Осман флотының «Т» формасын кесіп өтуге тырысты, бірақ «Барбарос Хайреддин» бастаған Осман желісі грек маневрін тоқтату үшін солтүстікке бұрылды. Осман командирі 12:55-те ауыр зақым алғаннан кейін ескі броненосец «Месудиеді» бөліп алды. «Барбарос Хайреддин» бірнеше рет зақымданып, жылдамдығы төмендегеннен кейін, «Тургут Рейс» құрамаға жетекшілік етті, ал Бей шайқастан бас тартуға шешім қабылдады. 14:00-ге қарай Осман флоты Дарданелл бекіністерінің қорғанысына жетіп, гректерді кері шегінуге мәжбүр етті. «Тургут Рейс» пен «Барбарос Хайреддин» арасында кемелер шамамен 800 оқ атты, олардың көпшілігі 28 см-лік бас қаруларынан болды, бірақ нәтижеге қол жеткізілмеді. Шайқас кезінде «Тургут Рейс» пен оның туысының барбеттері атыстан зақымданды, екі кеме де өртке түсті.

Кейінгі операциялар

1913 жылдың 8 ақпанында Осман флоты Шаркойға десант шабуылын қолдады. Тургут Рейс және Барбарос Хайреддин, екі шағын крейсермен бірге, жағаға шыққаннан кейін шабуылдаушы күштің оң фланкіне артиллериялық қолдау көрсетті. Кемелер жағалаудан шамамен бір километр қашықтықта орналасты; Тургут Рейс Барбарос Хайреддиннен кейін, оның әпкесінен кейінгі екінші кеме болды. Болгар әскері қарсылық көрсетті, нәтижесінде Осман әскері шегінуге мәжбүр болды, бірақ Тургут Рейс және флоттың атыс қолдауының арқасында шегініс үлкен жетістікке ие болды. Шайқас барысында Тургут Рейс 10,5 см-лік зеңбіректерден 225 оқ, ал 8,8 см-лік зеңбіректерден 202 снаряд атты. 1913 жылдың наурыз айында кеме Болгар әскерінің қайтадан шабуылдауына ұшыраған Чаталджа гарнизонына қолдау көрсету үшін Қара теңізге оралды. 26 наурызда Тургут Рейс пен Барбарос Хайреддиннің 28 және 10,5 см снарядтарының бомбалауы Болгар 1-ші жаяу әскер дивизиясының 2-ші бригадасының шабуылын тойтаруға көмектесті. 30 наурызда Осман желісінің сол жақ қанаты шегініп бара жатқан болгарларды қууға бұрылды. Олардың алға жылжуына далалық артиллерия және Тургут Рейс пен жағалауда орналасқан басқа да соғыс кемелерінің ауыр зеңбіректермен қолдау көрсетілді; шабуыл нәтижесінде Османдықтар түнге дейін белгілі бір табысқа жетті. Жауап ретінде болгарлар 1-ші бригаданы алға жіберді, ол Османдықтардың шабуылын бастапқы орнына қайтарды. 11 сәуірде Тургут Рейс пен Барбарос Хайреддин, бірнеше кішкентай кемелердің қолдауымен, грек соғыс кемелерін іздеу үшін жеңіл флотты қашықтан қорғауға Чанаккалеға бет алды. Екі тарап шешілмейтін қақтығысқа түсті, ал Осман флотының негізгі күштері екі тарап келіспей кеткенге дейін шықпады.

Бірінші дүниежүзілік соғыс

1914 жылдың жазында Еуропада Бірінші дүниежүзілік соғыс басталғанда, Осман империясы бастапқыда бейтарап қалды. Қарашаның басында, Осман теңіз күштеріне қосылған және Явуз Сұлтан Селим деп аталған неміс шайқас крейсері Гобеннің Қара теңіздегі шабуылы Ресей, Франция және Ұлыбританияның соғыс жариялауына себеп болды. Осы кезде Тургут Рейс Балқан соғыстарының салдарынан тозығы жетіп, Алтын мүйізде тұрды. Германияның Осман империясындағы теңіз миссиясының басшысы, адмирал Гуидо фон Уседом, оны және Барбарос Хайреддинді Дарданелл бекіністерін қолдау үшін Нагараға жіберді. Олар 14-19 желтоқсан аралығында міндетін орындап, содан кейін Константинопольге жөндеу және оқ-дәрі жаттығулары үшін оралды. 1915 жылдың 18 ақпанында олар Дарданеллге бет алып, оқ ату позицияларына жетті. Осы кезеңде отынды үнемдеу үшін қозғалтқыштары тоқтатылды, бірақ британдық теңіз асты қайықтарының қаупі күшейген соң, олар жақын арада маневр жасау мүмкіндігін сақтау үшін қозғалтқыштарында буды сақтап тұрды. Кемелердің алдында, жауынгерлік кемелерге қарсы жүзетін тосқауыл ретінде бу кемесі орналастырылды. 11 наурызға дейін жоғарғы бас қолбасшылық бір кезде бір кеме тұруға, әр бес күнде алмастыруға шешім қабылдады, бұл кемелерге жабдықтарын және оқ-дәрілерін толықтыруға мүмкіндік берді. 18 наурызда одақтастар боғаздан өтуге тырысқанда Тургут Рейс міндетін орындап тұрды. Ол одақтас кемелерімен тікелей қақтығысқа түспеді, өйткені қорғаныс бұзылған жағдайда ғана атуға бұйрық берілген. Бұл, ішінара, оқ-дәрі жетіспеуіне байланысты болды. 25 сәуірде Тургут Рейс және Барбарос Хайреддин Галлиполиға қонған одақтас әскерлерін бомбалауға қатысты. Сол күні таңертеңгі сағат 07:30-да австралиялық теңіз асты қайығы Тургут Рейске бірнеше торпеда атты, бірақ ешқайсысы да тимеді. Тургут Рейс жоспарланғандай сол күні Константинопольге оралды. 5 маусымда одақтас позицияларын бомбалаған кезде Тургут Рейстің алдыңғы қаруы жарылып, төрт адам қаза тауып, отыздан астам адам жарақат алды. Ол жөндеу үшін Константинопольге қайта оралды, ал теңіз күштері бомбалау операцияларын тоқтатты – Барбарос Хайреддин де 25 сәуірде ұқсас оқиғаға тап болды. 12 тамызда Барбарос Хайреддин британдық теңіз асты қайығының торпедасынан зардап шегіп, батып кеткеннен кейін Тургут Рейс Алтын мүйізге қойылды. 1915 жылдың белгілі бір кезеңінде Тургут Рейстің бірқатар қарулары алынып, Дарданеллді қорғау үшін жағалаудағы артиллериялық қондырғылар ретінде пайдаланылды. 1918 жылдың 19 қаңтарында Явуз және жеңіл крейсер, ол да Осман қызметіне Миддли деген атпен қосылған, британдық мониторлеріне шабуыл жасау үшін Дарданеллден шықты. Кемелер тез батып, Дарданеллге қауіпсіз оралды. Миддли жолда бес минаға соқтығып, батып кетті, ал Явуз үш минаға соқтығып, сол жаққа қарай иеленді. Кеме капитаны рульдікке дұрыс емес бұйрық берді, нәтижесінде кеме құмға отырды. Явуз 22 қаңтарда оқиға орнына келгенге дейін құмда бір аптадай тұрды. Кемелер Явузды құмнан босатуға төрт күн жұмсады, оның ішінде кеме астындағы құмды тазалау үшін пропеллерлерінен туындаған турбулентті пайдаланды. 26 қаңтар таңында Явуз құмнан босап, Тургут Рейс оны Дарданеллге қайтарды. Тургут Рейс 1918 жылдың 30 қазанында қайтадан тоқтатылды және 1924-1925 жылдары Гёльчук теңіз кеме жасақтауында жөндеуден өтті. Қызметке оралғаннан кейін ол Гёльчукте орналасқан стационарлық оқу кемесі ретінде пайдаланылды. Сол кезде ол бастапқы алты 28 см қаруының тек екеуін ғана сақтап қалды. Екі негізгі мұнара алынып, Дарданелл боғазының Азиялық жағалауында орналасқан ауыр жағалау батареясының бөлігі ретінде орнатылды. Екі мұнара да қаруларымен (екі L/40 және екі L/35) сақталған. Ол 1933 жылы қызметтен шығарылды және содан кейін кемежай жұмысшылары үшін казарма ретінде пайдаланылды, ол 1950 жылға дейін, ол Гёльчукте бөлшектеле бастағанға дейін атқарылған рөлді атқарды. 1953 жылға қарай кеме екі бөлікке бөлініп, шетелде бөлшектеуге сатылды. Бөліну жұмыстары 1956-1957 жылдары аяқталды.