Кіріспе

Американдық тарихшы (1928–2020)

Норман Голб (15 қаңтар 1928 – 29 желтоқсан 2020) – еврей тарихы саласындағы ғалым және Чикаго университетінің Шығыстық институтындағы еврей тарихы мен мәдениетінің Людвиг Розенбергер атындағы профессоры.

Өмір

Голб 1928 жылғы 15 қаңтарда АҚШ-тың Иллинойс штатындағы Чикаго қаласында, Украинадан келген иммигранттар Джозеф пен Роза Голбтың отбасында дүниеге келді. Голб Чикагодағы Райт-Жоңыр колледжінде (қазір Уилбур Райт колледжі), содан кейін Рузвельт колледжінде (қазіргі Рузвельт университеті) оқыды. 1954 жылы Джонс Хопкинс университетінде докторлық диссертациясын қорғады. Оқу кезінде ол Филадельфиядағы Дропси колледжінде оқуға стипендия алды, ал 1955 жылдан 1957 жылға дейін Иерусалимдегі Еврей университетінде білім алды. 1958 жылы Цинциннатидегі Еврей одағы колледжінің профессоры болып жұмыс істеді, кейін 1963 жылдан бастап Чикаго университетінде қызмет етті. Голб Висконсин университетінде (1957–1958), Гарвард университетінде (1966) және Тель-Авив университетінде (1969–1970) арнайы шақырылған ғалым болып жұмыс істеді. Голб Құмранда табылған Өлі теңіздің шиыршықтарын ессейлер емес, ежелгі Израильдің түрлі еврей секталары мен қауымдастықтары жазғанын қатысты түрде айтты. Ол бұл пікірін «Өлі теңіздің шиыршықтарын кім жазды?: Құмранның құпиясын іздеу» атты кітабында жариялады. 1990 жылдары Голб Киелі кітаптарды ғылыми зерттеулер үшін ашық етуді қолдады. Голб 1962 жылы Киев хатын тапты, ол Киевте еврейлердің тұрғандығын растайтын ең алғашқы құжат. Ол сондай-ақ, еврей музыкасының ең көне қолжазбасының (12 ғасыр) авторы ретінде Обадия прозелитті анықтады, Сицилиядағы еврейлердің ең көне заңдық құжаты, Бірінші крест жорығына қатысты жаңа құжат және Руандағы еврейлерге қатысты жаңа қолжазба материалдарын анықтады. Сонымен қатар, ол яһуди дініне 11 ғасырда өткен еуропалық адам туралы гениза құжатын және хазарлардың түпнұсқа қолжазбасын тауып алды. Голб 2020 жылғы 29 желтоқсанда 92 жасында Чикагода қайтыс болды.