Кіріспе

Құрып кеткен динозаврлар туысы

Пирораптор ("от ұрысы" деген мағынаны білдіреді) – қазіргі Оңтүстік Франция мен Солтүстік Испания аумағындағы, соңғы Бор дәуіріндегі Иберо-Арморика аралында өмір сүрген, ықтимал дромаэозаврид немесе унеллагид, паравиан динозаврының құрып кеткен туысы. Ол шамамен 70,6 миллион жыл бұрын, Кампан және Маастрихт кезеңдерінің соңында және басында өмір сүрген. Бұл жануар 1992 жылы Прованста болған орман өртінен кейін табылған, жалғыз толық емес үлгісінен белгілі. Жануарға 2000 жылы Аллайн және Такэ "Pyroraptor olympius" деп ат қойған.

Атау және материал

Пиррораптор олимпийдің алғашқы қалдықтары, немесе П. олимпий, Францияның оңтүстік-шығысында, Прованс аймағындағы Арк бассейнінің Ла Бушарде жерінде табылды. Оны 2000 жылы француз палеонтологтары Ронан Аллайн мен Филипп Такэ сипаттап, атады. Туыстың атауы πῦρ (pûr, грекше "от") және raptor (латынша "ұр") сөздерінен шыққан, себебі оның қалдықтары 1992 жылы болған орман өртінен кейін табылған. Түрлік атауы Прованстағы Монт-Олимп тауының атына байланысты, оның етегінде осы жануардың қалдықтары қазылып алынған. MNHN BO001 нөміріндегі голотиптік үлгі сол аяқтың екінші саусағының тырнағынан тұрады. Тағайындалған паратиптерге оң аяқтың теңқалы; сол екінші метатарсал; тағы бір, толық екінші аяқ тырнағы; оң күрек сүйегі (ұзын қол сүйегі); және екі тіс кіреді. Испаниядағы Витория формациясы мен Тремп тобынан алынған қосымша материалдар Пиррорапторға жатқызылды, оның ішінде бес аяқ саусағы, бір қол саусағы, метакарпальдың бір бөлігі, оң радиус, арқа омыртқасы және құйрық омыртқасы бар. 2009 жылы Varyptor mechinorum-ға жатқызылған жаңа дромаеозавридтердің қалдықтарын сипаттағанда Phornphen Chanthasit және Eric Buffetaut Allain & Taquet-тің талаптарына тоқталып, Varyptor mechinorum-ның бастапқы сипаттамасы голотипті кез келген жатқызылған материалдан өте анық ажыратқанын атап өтті, сондай-ақ материалдың бір бөлігі бір индивидқа тиесілі екенін көрсетті, сонымен қатар Пиррораптордың жағдайы да өте ұқсас екенін түсіндірді. Алайда, Пиррораптордың қалдықтарының бөлінгендігіне байланысты, олардың бір индивидқа тиесілі екені белгісіз. Аллайн мен Такэнің Варираптордың жарамдылығын растау үшін жеткілікті диагностикалық белгілер жоқ деген сын-пікірлері де Варираптордың голотиптік үлгісімен бірдей жерлерден алынған жаңа және бір-бірімен толысқан Варираптор қалдықтарының сипатталуымен қарастырылды, олардың кейбіреулері, күмәнсіз, голотиптік индивидқа тиесілі, осылайша жаңа диагностикалық белгілер қосылып, Варираптор мехинорумның жарамдылығын анықтады. Авторлар сонымен қатар Аллайн мен Такэ Пиррораптордың голотипін жарамды түр ретінде анықтау үшін жеткілікті диагностикалық белгілер ұсынбағанын, диагностика үшін көрсетілген көптеген белгілер Пиррорапторға тән емес, олар дромаеозаврлардың кең таралған белгілері екенін атап өтті. немесе альпинистік құрал ретінде. Оның екі белгілі тісі жалпақталған және артқа қарай иілген, ал артқы жиектері алдыңғы жиектерінен гөрі ұсақ тісті.