Рабдодон – жолданған динозаврлар туысы, Еуропада 70-66 млн жыл бұрын өмір сүрген. Игуанодонтияға жатады, дене бітімі мықты, екі түрі белгілі. Динозаврлар, палеонтология.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Динозаврлардың жойылған туысы
Extinct genus of dinosaurs
Рабдодон (мағынасы "құбырлы тіс") – шамамен 70-66 миллион жыл бұрын Еуропада өмір сүрген орнитопод динозаврлар туысы. Оның дене бітімі өте күшті "гипсилофодонтқа" (игуанодонт емес орнитопод) ұқсас, бірақ қазіргі заманғы филогенетикалық талдаулар мұны табиғи емес топ деп санайды және Рабдодонды Игуанодонтияның бастапқы мүшесі деп белгілейді. Ол туыстастары арасында ірі болды, ұзындығы және салмағы , ал кейбір үлгілерге дейін жете алатын.
Rhabdodon (meaning "fluted tooth") is a genus of ornithopod dinosaur that lived in Europe approximately 70 66 million years ago in the Late Cretaceous. It is similar in build to a very robust "hypsilophodont" (non iguanodont ornithopod), though all modern phylogenetic analyses find this to be an unnatural grouping, and Rhabdodon to be a basal member of Iguanodontia. It was large amongst its relatives, measuring long and weighing , with some specimens possibly reaching up to long.
Ашылу
Рабдодонның екі түрі белгілі, Rhabdodon priscus – типтік түрі және R. septimanicus (Buffetaut және Le Loeuff, 1991). Рабдодонның қаңқа қалдықтары қазіргі уақытта Оңтүстік Франциядан табылған, бірақ Шығыс Испаниядан алынған шашыраңқы қалдықтар да осы туысқа жатқызылған. Рабдодон өзінің ең жақын туыстарымен салыстырғанда ірі болды, тіпті жақындағы бір зерттеу жұмысы (Ősi және авторлар тобы, 2012) оның базалық рабдодонтидтерден гөрі үлкен екенін анықтады; осыдан олар оның "құрлықта" гигантизмге ұшырағанын, ал бұрын болжағандай аралдық карликовизмге емес екенін көрсетті.
Two species of Rhabdodon are known, Rhabdodon priscus, the type species, and R. septimanicus (Buffetaut and Le Loeuff, 1991). Rhabdodon remains are currently known from southern France, although fragmentary remains from eastern Spain have been assigned to the genus. Rhabdodon was large compared to its nearest relatives, and indeed one recent paper ( Ősi et al. (2012)) determined it is larger than the basal rhabdodontid status; from this they suggested that it actually experienced gigantism on the "mainland"; and not insular dwarfism as previous suggested.
Палеобиология
Рабдодон, қазы дәуіріндегі Еуропадағы маңызды шөп жейтін жануар болған болуы мүмкін. Рабдодонның жыртқыштарының қатарында абелизаврид Арковентор болды, ал жас жануарлары Пирораптордың жемі болуы мүмкін.
Rhabdodon was probably an important herbivore in Cretaceous Europe. Rhabdodon's predators include the abelisaurid Arcovenator, and young may have been prey for Pyroraptor.
Палеоэкология
Rhabdodon priscus Marnes Rouges Inférieures формациясынан алынған бір үлгіден белгілі. Rhabdodon priscus материалдарына тіс сүйегі және көптеген бас сүйегінен тыс қалдықтар кіреді. Нақтырақ айтқанда, ол Беллвью қабатынан белгілі, ол көптеген омыртқалы жануарлардың қазбаларын тапқан. Бұл қабатта көптеген омыртқалы жануарлар табылғанмен, өсімдіктер мен омыртқасыз жануарлар туралы мәліметтер сирек. Динозавр емес омыртқалы жануарлар Лепизостеус, белгісіз тасбақа және крокодилден тұрады. Marnes Rouges Inférieures формациясының динозавр фаунасына Ampelosaurus, Дромеозавридтер тобына жататын жануар (Dromaeosauridae indet.) және белгісіз анкилозавр жатады. Rhabdodon priscus – Gres de Labarre формациясынан белгілі болған аз ғана омыртқалы жануарлардың бірі. Бұл формациядағы басқа қазбалар Ampelosaurus atacis және Nodosauridae тобына жатады. Зерттеу көрсеткендей, Ло-Хуэко Тетис теңізінің жағалауында орналасқан.
Rhabdodon priscus is known from a specimen from the Marnes Rouges Inférieures Formation. The material of Rhabdodon priscus includes a dentary and many other postcranial remains. More specifically, it is known from the Bellevue layer, which has produced many vertebrate fossils. Even though it produced many vertebrates, the formation only has a scarce record of plants and invertebrates. The non dinosaurian vertebrates consist of Lepisosteus, an indeterminate turtle, and a crocodile. Dinosaurian fauna from the Marnes Rouges Inférieures Formation include Ampelosaurus, an animal classified as Dromaeosauridae indet., and an indeterminate ankylosaur. Rhabdodon priscus is one of few vertebrates known from the Gres de Labarre Formation. The only other fossils from the formation belong to Ampelosaurus atacis and a Nodosauridae indet. The study showed that Lo Hueco was near the coast of the Tethys Sea,
Виллальба-де-ла-Сьерра формациясында Rhabdodon sp. қоса алғанда, көптеген динозаврлар табылды. Оларға Lirainosaurus қалдықтарының болуы мүмкін, Ampelosaurus atacis, белгісіз базальды эуорнитоподтар, ықтимал анкилозаврлар, бір анықталмаған дромаеозаврид және бір белгісіз велоцираптор кіреді. Формациядан белгілі өсімдіктер көмірленген бұтақтар мен жапырақтар түрінде кездеседі. Омыртқасыз жануарлар тек екі қабықты моллюскалар мен қабықшалылар (bivalves and gastropods) арқылы ғана белгілі. Формациядағы балықтар лепизостеидтер, анықталмаған актиноптеригиандар мен телеостеандарды қамтиды. Тасбақалардың қазбалары жиі кездеседі, бірақ тек екі тобы анықталды: ботремидидтер – Polysternon және Rosasia, сондай-ақ белгісіз Pancryptodiran. Скваматты кесірткелер тек бірнеше анықталмаған үлгілер арқылы белгілі, ал эусухиандық крокодилдер Allodaposuchus және Musturzabalsuchus-қа ұқсас үлгілер арқылы белгілі.
Many dinosaurs have been found in the Villalba de la Sierra Formation, including Rhabdodon sp. They consist of possible Lirainosaurus remains, Ampelosaurus atacis, unknown basal euornithopods, probable ankylosaurians, one undetermined dromaeosaurine, and one unknown velociraptorine. The plants known from the formation are represented by carbonized branches and leaves. Invertebrates are solely known from bivalves and gastropods. Fishes from the formation include lepisosteids, and unidentified actinopterygians and teleosteans. Turtle fossils are very common, but only two different groups have been identified, the bothremydids Polysternon and Rosasia, along with an undetermined Pancryptodiran. Squamate lizards are known only from a few undetermined specimens, and eusuchian crocodiles are known from a specimen with similarities to Allodaposuchus and Musturzabalsuchus.
Жіктеу
Төмендегі кладограмма Ösi және авторлардың (2012) талдауы негізінде жасалған.
The cladogram below is based on the analysis of Ösi et al. (2012):