Кіріспе

Жақсұйыртқыш тістің екінші премоляры – ауыз қуысының бірінші премолярларынан дистальды (бет ортасынан алысқа қарай) және жақсұйыртқыш тістің бірінші молярларынан мезиальды (бет ортасына қарай) орналасқан тіс. Бұл премолярдың функциясы – жақсұйыртқыш тістің бірінші молярына шайнау кезінде көмектесу, яғни жеу процесінде. Жақсұйыртқыш тістің екінші премолярлары үш түйірлі болады. Тістің букальды (жаққа жақын) жағында бір үлкен түйір орналасқан. Лингвальды түйірлер (тілге жақын орналасқан) жақсы жетілген және функционалды (шайнау кезінде көмектесетін түйірлер). Сондықтан, жақсұйыртқыш тістің бірінші премоляры кішкентай итік тіске ұқсаса, жақсұйыртқыш тістің екінші премоляры бірінші молярға көбірек ұқсайды. Сүт тістерінің (балалық) жақсұйыртқыш премолярлары жоқ. Олардың орнында тұрақты жақсұйыртқыш премолярларына дейін жақсұйыртқыш тістің молярлары орналасқан. Анатомия: Жақсұйыртқыш тістің екінші премоляры көбінесе үш түйірлі болады, бірақ екі түйірлі де болуы мүмкін. Үш түйірлі түрінің букальды жағында бір үлкен түйір, ал лингвальды жағында екі кішкентай түйір болады. Мезиолингвальды түйір дистолингвальды түйірден екі есе үлкен. Оклюзиялық жағынан (тістің шайнау бетіне қарағанда) тіс контуры жағынан, әсіресе лингвальды жағынан, төртбұрышты болып келеді. Оклюзиялық үстел (түйірлермен, түйір тізбектерімен және шеттік тізбектермен шектелген аймақ) тікбұрышты пішіндес. Тізбектер Y әрпіндей пішіндес, оның құйрығы лингвальды жаққа қарай бағытталған және дистолингвальды мен мезиолингвальды түйірлердің арасында, дистальдықтан мезиальдыққа қарай үштен бір бөлік қашықтықта орналасқан. Жақын тістермен байланыс орталық нүктеге қарай букальды жағынан орналасады. Букальды жағынан қарағанда, букальды түйір ұшы мезиодистальды ортаға орналасқан. Букальды түйір тізбектерінде кішкене ойыстар бар, олар букальды беттерге даму ойықтары ретінде тіс эмбразурасына дейін созылады. Жақын тістермен байланыстар тістің оклюзиялық үштен бірінде орналасады, контурдың дистальдық биіктігі контурдың мезиальдық биіктігіне қарағанда тіс етіне сәл жақын. Тамыр әдетте түзу болады, апикальдық үштен бірінде дистальды жаққа қарай сәл қисық. Мезиальдық немесе дистальдық жағынан қарағанда, контурдың букальдық биіктігі тістің жасанды үштен бірінде болады. Контурдың лингвальдық биіктігі тістің ортаңғы үштен бірінде орналасады (лингвальды түйірдің ортаңғы үштен бірінде емес). Контурдың букальдық биіктігінен лингвальдық биіктігіне дейін үштен бірліктерге бөлгенде, букальдық түйір букальдық және ортаңғы үштен бірліктердің жанасуында, ал орталық ойық ортаңғы және лингвальдық үштен бірліктердің жанасуында болады. Екі түйірлі түрі әдетте U немесе H пішіндес тізбек үлгісіне ие. Оклюзиялық жағынан қарағанда, ол жалпы алғанда дөңгелектеу болады, ал лингвальды түйірі сәл мезиальды жаққа орналасады, ал оклюзиялық үстел шаршы болып қалады. Букальды жағынан қарағанда, букальдық түйір үш түйірлі түріндегідей тамырдың үстінде орналасқан. Мезиальдық немесе дистальдық жағынан қарағанда, оның контурлық биіктігі үш түйірлі түріне ұқсас. Кейде премолярларды бикуспидтер деп атайды. Терминдер синонимдер болғанымен, "бикуспид" екі функционалдық түйірге ие екенін білдіреді, ал жақсұйыртқыш тістің екінші премоляры үш функционалдық түйірге ие премолярдың мысалы. Сондықтан, "бискупид" техникалық тұрғыдан "премоляр" сияқты дұрыс емес. Жалпыға бірдей белгілеу жүйесінде тұрақты жақсұйыртқыш тістің премолярлары санмен белгіленеді. Оң жақ тұрақты жақсұйыртқыш тістің екінші премоляры "29", ал сол жақ "20" деп аталады. Палмерлік белгіде тістің қай квадрантта орналасқанын көрсететін символмен бірге сан қолданылады. Бұл тісте сол және оң жақ екінші премолярлар бірдей санды "5" деп атайды, бірақ оң жақтағысы "┐" таңбасымен, сол жақтағысы "┌" таңбасымен жазылады. Халықаралық жазуда алдыңғы екеуінен өзгеше нөмірлеу жүйесі бар, оң жақ тұрақты жақсұйыртқыш тістің екінші премоляры "45", ал сол жақ "35" деп аталады. Ортодонтияда бір немесе екі жақ жақсұйыртқыш тістің екінші премолярларының туа біткеннен жоқ болуы жиі кездесетін жағдай.