Кіріспе

Жақ қозғалысының шектелуі

Трисмус – ауызды толық ашу мүмкін болмайтын жағдай. Бұл термин алғаш рет тетанус диагнозын қою үшін қолданылған. Уақытша тризмус, тұрақты тризмусқа қарағанда әлдеқайда жиі кездеседі. Ол тамақтануға, сөйлеуге және ауыз гигиенасын сақтауға кедергі келтіреді. Бұл кедергі, әсіресе дұрыс жұта алмау салдарынан, аспирация қаупін арттырады. Кейбір жағдайларда тризмус бет пішінінің өзгеруімен бірге жүреді. Бұл жағдай мазасыздық пен ауырсынуға себеп болуы мүмкін. Ауыз қуысына қол жеткізуді қажет ететін тексерулер мен емдеулер, жағдайдың өзіне байланысты, шектелуі немесе кейбір жағдайларда толығымен мүмкін болмауы мүмкін.

Анықтама

Трисмус – бұлшықет спазмынан ауызды ашудың қиындығы және ауырсынумен шектелуі ретінде анықталады, алайда ол кез келген себептен ауыз ашудың шектелуін де білдіре алады. Трисмустың тағы бір анықтамасы – қозғалыстың шектелуі. Ауыздың қалыпты ашылуы 35–45 мм аралығында, ал қалыпты алға қарай жылжуы шамамен 10 мм құрайды. Кейбір мамандар жеңіл тризмусты 20–30 мм арасындағы тіс аралық ашылу ретінде, орташа тризмусты 10–20 мм, ал ауыр тризмусты 10 мм-ден кем деп атайды. Трисмус грек сөзі «тригмос/трисмос»-тан шыққан, ол «қайғыру, ұшқыру, тіс қату» деген мағынаны білдіреді.

Дифференциалдық диагностика

Традициялық түрде тризмустың себептері буын ішіндегі (жақ буынының ішіндегі факторлар) және буын сыртындағы (буыннан тыс факторлар, кестеге қараңыз) факторларға бөлінеді. Миозит оссификациясы. Шейнеу бұлшық еттерінің қабынуы.

Тарих

Тарихи тұрғыдан алғанда, тризмус термині тетанияның ерте сатыларын, сондай-ақ "жақ қысылуы" деп те аталатын жағдайды сипаттау үшін қолданылған.