Кіріспе
Американдық дөңгелек арбадағы регби ойыншысы
Марк Зупан (20 мамыр 1975 жылы туған) – дөңгелек арбадағы регби ойыншысы және 2004 жылғы Паралимпиада ойындарына қатысқан АҚШ дөңгелек арбадағы регби командасының капитаны. Ол 2005 жылғы "Murderball" фильміндегі рөлімен танымал. Зупан сондай-ақ 2008 жылғы Пекин Паралимпиадасында АҚШ құрамасының алтын медаль жеңіп алған құрамында болды.
Ерте өмір
Зупан Огайо штатының Кливленд қаласында Томас пен Линда Зупан отбасында дүниеге келген. Ол Флорида штатының Паркленд қаласындағы Марджори Стоунмен Дуглас орта мектебінде футбол және соккер командаларында ойнады, бұл оған Флорида Атлантик университетіне оқуға стипендия алуға мүмкіндік берді.
Аварияның салдарынан адам шалдықты
1993 жылдың 14 қазанында футбол ойынынан кейін Зупан командаластарымен бірге барда мас болып, досы Крис Игоудың жүк көлігінің астына жатып ұйықтап қалды. Кейін Игое Зюпанның көлікте ұйықтап жатқанын білмей бардан кетіп қалды. Мас күйде көлік тізгіндеген Игое бақылауын жойып, жүк көлігінен Зюпан лақтырылып, қоршаудан асып, каналға түсті. Ол 14 сағат бойы бір бұтақты ұстап, көшеден өткен адамның көзіне ілінді. Апаттың салдарынан денесі суып, сал болып қалды. Зюпан толық емес төрт мүшелік сал болумен ауырып, таяқпен қысқа қашықтыққа жүре алады.
Инвалидтар баскетбол карьерасы
Жол-көлік оқиғасынан кейін Зупан Джорджия Техникалық институтын бітіріп, екі мәрте төрттік регбиден ұлттық чемпион атанды, 2004 жылы төрттік регбидің ең үздік ойыншысы деп танылды. Ол 2004 жылғы жазғы Паралимпиадада қола жүлде алған АҚШ құрамасының мүшесі, ал 2008 жылғы Олимпиадада алтын жүлде жеңіп алды. Қазір Техас штатының Остин қаласында тұрады. "Егер сол күнді кері қайтара алсаңыз, қайтарар ма едіңіз?" деген сұраққа Зупан: "Жоқ, мен олай ойламаймын. Менің жарақаттануым арқасында бұрын ешқашан болмаған мүмкіндіктер, тәжірибелер және достар таныстым. Сондай-ақ, ол менің өзім туралы көп нәрсе білуге көмектесті. Бір жағынан, бұл мен үшін болған ең жақсы нәрсе" деп жауап берді.
Медиа қайраткері
Зупан TLC телеарнасының "Майами Инк" бағдарламасының бірінші маусымында клиент ретінде көрсетілді. Оның деректі фильмінің бір бөлігі түсірілімдерге қосымша ақпарат ретінде пайдаланылды. Ол "Celebrity Deathmatch" анимациялық сериалының бір эпизодында Крис Понтиуспен күресте бейнеленді, және жеңіске жетті. 2007 жылдың тамызында Зупанның "Superman's Crip Tonite" командасы Техас штатының Остин қаласында өткен Red Bull Flugtag жарысында екінші орын алды. Олардың еңбегі үшін 3000 доллар сыйлық алды. Зупанның Flugtag оқиғасы ESPN.com сайтында Мэри Бакхайт жазған мақалада жарияланды. Ол сондай-ақ "Jackass Number Two" фильмінде "Lake Jump" атты көріністе болды, онда оның коляскасына көмірқышқыл газы баллондары орнатылып, Крис Понтиус оны пандустан итеріп жіберді. Қозғалысқа келгенде, баллондар жарылып, оны пандустан көлге лақтырып жіберді. Зупан 2008 жылы "30 Days" бағдарламасының бір эпизодында пайда болды, онда бұрынғы NFL ойыншысы Рей Крокетт 30 күн бойы коляскамен өмір сүрді және бір кезде коляскадағы регби ойнауға тырысты. "Friday Night Lights" телесериалының екінші маусымында Зупан "Bad Ideas" эпизодында Стив рөлінде, Джейсон Стритті дәрігерге сүйемелдеп бара жатқан дос ретінде қысқаша пайда болды. "Nitro Circus" телешоуының бірінші маусымында ол 11-ші эпизодта қысқаша көрінді. Ол мұзға жабыстырылып, төбеден сырғанап түсті, содан кейін құлап қалды.