1973 жылғы Хартумдағы Сауд Арабиясы елшілігіне жасалған шабуыл және кешірім алу әрекеті
Attack on the Saudi Embassy in Khartoum
1973 ж. Хартумдағы Сауд Арабиясы елшілігіндегі құпия операция: Палестиналық әрекеткерлер 10 дипломатты ұстады. Никсонның келісім жасаудан бас тартуы салдарынан трагедия орын алды.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
1973 жылы Суданның Хартум қаласында палестиналық әрекеткерлер Сауд Арабиясының елшілігіндегі кешірімшілік оқиғасы.
1973 hostage crisis at the Saudi Embassy in Khartoum, Sudan by Palestinian militants
1973 жылдың 1 наурызында Хартум қаласындағы Сауд Арабиясының елшілігіне шабуыл жасалды. Бұл шабуылды "Қара қыркүйек" ұйымы жүзеге асырды. Он дипломат тұтқынға алынды. Президент Ричард Никсон террористермен келіссөздер жүргізуден бас тартты және "ешқандай уақытта жеңілдіктер берілмейді" деп мәлімдегеннен кейін, үш еуропалық тұтқын қаза болды.
An attack on the Saudi embassy in Khartoum took place on 1 March 1973. It was carried out by the Black September Organization. Ten diplomats were taken hostage. After President Richard Nixon stated that he refused to negotiate with terrorists, and insisted that "no concessions" would be made, the three Western hostages were killed.
Шабуыл
1973 жылдың 1 наурызында Хартумдағы Сауд Арабиясының елшілігі ресми қабылдау ұйымдастырды, ал американдық елшіліктің толық өкілеттігі бар өкілі Джордж Кертис Мур қызметтен алынатын болғандықтан, арнайы қонақ ретінде шақырылған еді. Палестиналық қарулы топ елшілікке басып кіріп, Мурды, сондай-ақ американдық Клео Аллен Ноелді, бельгиялық дипломатты және тағы екі адамды кепілге алды. Бірақ олар талаптарын өзгертті және Иордания үкіметі ұстап отырған 90 араб содырды 24 сағат ішінде босату керек немесе кепілдер өлтіріледі деп талап қойды. 2 наурызда өткен баспасөз мәслихатында президент Ричард Никсон АҚШ "шантажға бармайды" деп мәлімдеді. Америкалық келіссөзшілер кепіл алушылардың талаптарына қалай жауап беру керектігін анық біле алмады, ал Никсон қарулы адамдар бұрынғыдай, қауіпсіз жолмен өтуге келісіп, өздерін ұстап беруі мүмкін деп ойлады, өйткені бір жыл бұрын Бангкокта Израиль елшілігіне шабуыл жасағандар да осылай істеген.
On 1 March 1973, the Saudi embassy in Khartoum was giving a formal reception, and George Curtis Moore, chargé d'affaires at the American embassy, was the guest of honor as he was due to be reassigned from his post. Palestinian gunmen burst into the embassy, and took Moore hostage, as well as fellow American Cleo Allen Noel, a Belgian diplomat, and two others. However, they revised their demands and insisted that ninety Arab militants being held by the Jordanian government must be freed within 24 hours or the hostages would be killed. In a news conference on March 2, President Richard Nixon stated that the United States would "not pay blackmail". American negotiators seemed confused as to how to best respond to the hostage takers' demands, and Nixon seemed to believe that the gunmen would give themselves up in exchange for safe passage as others had done when storming the Israeli embassy in Bangkok a year earlier.
Салдары
1973 жылдың қазан айында екі боевикке тағылған айыптар жеткіліксіз дәлелдер болғандықтан алынып тасталды. 1974 жылдың маусым айында қалған алты адамды тергеу соты сот отырысын бастады. Сот алты адамды өмір бойына бас бостандығынан айырды, бірақ олардың жаза мерзімі кейін жеті жылға қысқартылды. АҚШ үкіметі Судан үкіметінен оларды өлім жазасына кесуді сұрады, бірақ нәтиже болмады. Судан президенті Гаафар Нимейри оқиға кезінде шетелде болды және елге оралғаннан кейін оны ең қатаң түрде айыптады, Палестина босқындарына бейбіт пана берген Суданды, Суданның ішкі тыныштығын бұзу арқылы марапаттады деді. Ол қылмыскерлерді жазалауды олардың отандастарына жүктеді және алты адамды Палестина Азат ету Ұйымының (ПААҰ) қарауына тапсырды. Келесі күні ПААҰ алты адамды Мысырға жіберді, онда олар өз жазаларын өтеуге тиіс болды. Суданның бұл жағдайды шешу тәсіліне наразылық білдіріп, АҚШ маусым айында Суданнан елшісін шақырып алып, Суданға экономикалық көмекті тоқтатты. Сол жылдың қараша айында АҚШ-тың жаңа елшісі Суданға оралды, ал көмек көрсету 1976 жылы қайта жаңартылды. "Қара қыркүйек" ұйымының үш мүшесі Мысырдың күзетінен жоғалып, қайта ұсталмады. Қалған үшеуі өз жазаларын толық өтеді. АҚШ Ясир Арафатты осы оқиғадағы рөлі үшін АҚШ-та соттауға тырысты. Алайда, сол кездегі АҚШ Әділет министрлігінің көмекші прокуроры Джон Р. Болтон 1986 жылы Арафатты соттауға заңдық негіздің болмағанын мәлімдеді, себебі 1973 жылы тиісті заңдар күшіне енбеген болатын. 2006 жылдың желтоқсан айында АҚШ Мемлекеттік департаменті Арафат пен ФАТХ партиясының оқиғадан бұрын жоспар туралы хабардар болғанын және операцияға бұйрық бергенін көрсететін құжаттарды жариялады. Сондай-ақ, құжаттарда АҚШ барлау қызметінің елшілікке алдын ала ескерту жібергені, бірақ оны уақтылы ұстап алмағаны айтылды.
In October 1973, charges against two of the militants were dropped for insufficient evidence. A court of inquiry commenced trying the remaining six in June 1974. The court sentenced the six to life imprisonment before their sentences were reduced to seven years. The US government unsuccessfully lobbied the Sudanese government to put them to death. Sudanese President Gaafar Nimeiry was on an official trip abroad during the incident and condemned it in the strongest terms on his return, stating that the perpetrators rewarded Sudan, which had provided peaceful sanctuary to Palestinian refugees, with the disturbance of Sudan's internal peace. He decided to delegate the punishment of the perpetrators to their compatriots and handed the six to the custody of the Palestine Liberation Organization. The next day, the PLO sent the six to Egypt, where they were to serve their sentences. In protest of Sudan's handling of this situation, the United States withdrew its ambassador to Sudan and froze economic assistance to Sudan in June. A new US ambassador returned to Sudan in November that year, and aid resumed in 1976. Three of the Black September militants disappeared from Egyptian custody and were never recaptured. The remaining three served out their sentences. The United States also tried to prosecute Yasser Arafat in the United States for his role in the event. However, John R. Bolton, then assistant attorney general at the U. S. Department of Justice, concluded in 1986 that legal jurisdiction for trying Arafat was lacking, as the appropriate statutory laws were not yet in force in 1973. In December 2006, the United States Department of State released documents claiming that Arafat and the Fatah party were aware of the plot before it was carried out, and had ordered the operation. The documents further alleged that US intelligence had sent a warning to the embassy beforehand, but it was not intercepted in time.