Жулиан Нава: Американдық педагог және дипломаттың өмірі мен қызметі

Кіріспе

Американдық педагог және дипломат (1927–2022)

Джулиан Нава (19 маусым 1927 – 29 шілде 2022) – американдық педагог және дипломат. Демократиялық партия мүшесі Нава 1980 жылдан 1981 жылға дейін Мексикадағы АҚШ-тың елшісі қызметін атқарды.

Өмір

Джулиан Нава 1927 жылы Лос-Анджелесте мексикалық иммигранттардың отбасында дүниеге келді және сегіз бауырдың бірі болды. Нава Шығыс Лос-Анджелес ауданында өсті. 1945 жылы ол АҚШ Әскери-теңіз күштерінің Әуе корпусына ерікті түрде қосылды. Нава, қарулы күштерге еріктілердің қатарындағы басқа "Жорғалаушылармен" бірге, 1945 жылы Рузвельт орта мектебінің бітіру салтанатында теңізшілердің формасын киюге рұқсат алды. Лос-Анджелеске оралғаннан кейін Нава Шығыс Лос-Анджелес қауымдық колледжінде оқыды, содан кейін беделді Клермонт колледждерінің бірі – Помона колледжіне ауысты. 1951 жылы тарих мамандығы бойынша бакалавр дәрежесін алғаннан кейін, Нава 1955 жылы Гарвард университетінен Латын Америкасы тарихы бойынша докторлық дәрежесін алды. Ол Венесуэла, Испания, Пуэрто-Рико және Колумбияда сабақ берді, онда Боготада Centro de Estudios Universitarios орталығын құрды. 1957 жылдан 2000 жылға дейін Нава Калифорния мемлекеттік университетінің тарих профессоры болды. Өмірінің соңында Нава тарих ғылымының зейнеткер профессор атанды. 1967 жылы Мексика-американдықтардың бірлігі конгресі (92 қауымдастық тобы) оны Лос-Анджелес біріктірілген мектеп округінің білім беру кеңесіне үміткер ретінде ұсынды. Нава (Лос-Анджелес қаласы мен тағы 13 қаланы қамтитын) кеңес мүшесі болған алғашқы мексикалық-американдық азамат болды. Ол 1967 жылдан 1979 жылға дейін үш рет қатарынан сайланды. 1980 жылы президент Джимми Картер оны Мексикадағы АҚШ елшісі қызметіне тағайындады. Бұл лауазымға тағайындалған алғашқы мексикалық-американдық ол болды. 1981 жылы Нава Уиттер колледжінен құрметті гуманитарлық ғылымдарының докторы (L. H. D.) дәрежесін алды. 1992 жылы ол Лос-Анджелес қаласының мэрі лауазымына үміткер болды. 1993 жылы Нава еңбек қозғалысының көшбасшысы Сезар Чавестің жерлеу рәсіміне қатысты. Нава Чавеспен Екінші дүниежүзілік соғыстан кейін Лос-Анджелестегі Қоғамдық қызмет ұйымында жұмыс істеген кезден бастап байланыста болды. 2006 жылғы HBO телеарнасының "Walkout" фильмінде доктор Джулиан Наваның рөлін режиссер Эдвард Джеймс Олмос сомдады. Нава жеке өз күшімен бірнеше деректі фильмдер түсірді. Баск үкіметі қаржылаған "Басктар әні" фильмінде баск халқының тарихын зерттеді. Содан кейін ол Тодд Маттокспен бірлесіп "Куба дауыстары" фильмін түсіріп, режиссерлік етті. Жақында Нава АҚШ-қа және одан шекарадан тыс көші-қон туралы екі тілде түсірілген деректі фильм жасады – "Zacatecanos de ida y vuelta" (Қайта оралатын Закатекастықтар). Нава саяхаттауды ұнатып, Мексика, Венесуэла, Аргентина, Испания, Ұлыбритания, Ресей, Қытай және Тибетті аралады. Нава көптеген оқу лекцияларын оқыды, көпмәдени білім беру туралы айтты және жас латино-американдық жігіттер арасында білім беруді қолдайтын Encuentros ұйымының директорлар кеңесіне мүше болды. 2011 жылы Лос-Анджелес біріктірілген мектеп округіндегі мектепке оның есімі берілді – доктор Джулиан Нава оқу академиясы. 2014 жылы тағы бір Лос-Анджелес біріктірілген мектеп округіндегі мектепке оның есімі берілді – Nava колледжге дайындау академиясы. 2015 жылы Нава тарихи роман жариялады – "Taming the Chinese Dragon: Young Love in Changing Tibet" ("Қытайты айыру: Өзгеріп жатқан Тибеттегі жас махаббат").

Julian Nava was born in Los Angeles, California, to Mexican immigrants in 1927, and was one of eight siblings. Nava grew up in the barrio of East L. A. In 1945, he volunteered for the Air Corps of the United States Navy. Nava, along with other "Rough Riders" who had volunteered for the Armed Forces, was allowed to wear his Navy uniform for the Roosevelt High School graduation ceremony in 1945. Upon his return to Los Angeles, Nava studied at East Los Angeles Community College before transferring to Pomona College, one of the prestigious Claremont Colleges. After earning his undergraduate degree in history in 1951, Nava earned a PhD in Latin American history from Harvard University in 1955. He taught in Venezuela, Spain, Puerto Rico, and Colombia, where he founded Centro de Estudios Universitarios in Bogota. From 1957 to 2000, Nava was Professor of History at California State University, Northridge (CSUN). At the time of his death Nava was a Professor Emeritus of History. In 1967, the Congress of Mexican American Unity (ninety two community groups) nominated him to run for the Los Angeles Unified School District Board of Education. Nava became the first Mexican American to serve on the board (composed of thirteen cities including Los Angeles). He was elected to three consecutive terms, from 1967 to 1979. In 1980, he was appointed U. S. Ambassador to Mexico by President Jimmy Carter. He was the first Mexican American to hold the position. In 1981, Nava was awarded an honorary Doctor of Humane Letters (L. H. D.) degree from Whittier College. In 1992, he ran for mayor of Los Angeles. In 1993, Nava was a pallbearer at the funeral of the labor leader Cesar Chavez. Nava had worked with Chavez since his time with the Community Service Organization in Los Angeles immediately after the Second World War. In the 2006 HBO film Walkout, the role of Dr. Julian Nava is played by director Edward James Olmos. Independently, Nava produced several documentary films. He explored the history of the Basque people in “Song of the Basque,” funded by the Basque government. He then produced and co directed “Voices of Cuba” with Todd Mattox. More recently, Nava produced a documentary on cross border migration to and from the United States in two languages, “Zacatecanos de ida y vuelta” (Roundtrip Zacatecanos). Nava greatly enjoyed travel and visited Mexico, Venezuela, Argentina, Spain, Great Britain, Russia, China, and Tibet. Nava lectured widely about multicultural education and served on the board of directors of Encuentros, which promotes education among young Latino males. In 2011, a LAUSD school was named after him—the Dr. Julian Nava Learning Academy In 2014 another LAUSD school was named after him—the Nava College Preparatory Academy. In 2015, Nava published a historical novel, Taming the Chinese Dragon: Young Love in Changing Tibet.

Жеке өмір

Нава 2022 жылдың 29 шілдесінде 95 жасында дүние салды. Ол зейнеткерлікке шығып, әйелі Патрициямен Сан-Диего округінде тұрған.

Мұра

Наваның мұрағаттары Калифорния мемлекеттік университетінің Солтүстік Ридж кітапханасының Арнайы жинақтар мен мұрағаттар бөлімінде сақталады. Оның басқа да құжаттары UCLA-да сақталған.