Фердинандо де Медичи: Флоренцияның музыка меценаты және ұрпақсыз мирасқоры

Кіріспе

Фердинандо де Медичи (9 тамыз 1663 – 31 қазан 1713) – Тоскананың ұлы герцогы Козимо III де Медичи және Маргарита Луиза д’Орлеанның үлкен ұлы. Фердинандо 1670 жылы әкесі билікке келгеннен бастап 1713 жылы қайтыс болғанға дейін Тоскана Ұлы Герцогтігінің мұрагері болды. Ол бүгінде көбінесе музыканы қолдаушы ретінде танымал. Өзі де көрнекті музыкант болғандықтан (кейде оны "княздардың Орфеі" деп атайды), Флоренцияға ең талантты музыканттарды шақырып, оны маңызды музыкалық орталыққа айналдырды. Бартоломео Кристофориді қолдауы арқасында Фердинандо фортепианоның ойлап табылуына мүмкіндік жасады.

Өмір

Фердинанд Питти сарайында Козимо III де Медичи мен оның әйелі Маргарита Луиза д’Орлеанның, Мария де Медичидің немересі болып дүниеге келді. 1675 жылы Фердинандтың ата-анасы ажырасып кеткенде, анасы (күйеуін Флоренциядан сәл ғана артық жек көретін) Парижге қайтып келді, онда оның Монмартрдағы монастырға қамалуы тиіс еді. Фердинанд өте қарсыласатын, әкесімен кез келген мәселеде келіспейтін жасөспірімге айналды. Ол әжесі Виттория делла Ровереге тәрбиеленді. Фердинандтың анасына деген құрметі зор еді. Ол сұлу, жақсы атқа мінуші және дарынды музыкант еді. Ол әуенді ән айтып, клавесин ойнайтын. Ол Генуялық Джанмария Палиардиден контрапунктті және Пьеро Сальветтиден түрлі иілімді аспаптарды үйренді. Ол нотаға қарамай-ақ музыканы ойнап, кейін қатесіз қайталап орындай білуімен белгілі болды. Музыкадан басқа, Фердинандтың ең басты құштарлығы – жақын қарым-қатынастар мен махаббат, көбінесе ер адамдармен. Олардың арасында әдемілігімен танымал музыкант Петрилло және венециялық кастрат Чекино болды. Фердинандтан үш жас үлкен, әкесінің інісі Франческо Мария де Медичи оның өміріне зор ықпал етті. 1689 жылы Фердинанд Баварияның электоры Фердинанд пен Савойялық Аделаиданың қызы Виолантаға үйленді. Ол да музыканы жақсы көріп, Фердинандты сүйгенімен, оның сезімі өрнектемеді, ал неке бақытсыз және нәсілсіз болды. 1696 жылы Фердинанд Венецияда демалуға кетті. Ол "Ла Бамбагия" деген әншіге ғашық болды. Венеция карнавалы кезінде Фердинандтың сифилис жұқтырғаны болжамдалады. Концертмейстердің әйелі, Виттория Таркуини, "Ла Бомбаче" атымен танымал, Фердинандтың сүйіктісі болды. (Ол Роберт Камберттің қызы болуы мүмкін және Генделмен махаббатта болған). 1710 жылы оның денсаулығы нашарлай бастады, ал Пратолинодағы жыл сайынғы опералық қойылымдар оның қолдауымен тоқтатылды. Фердинанд 1713 жылы баласыз дүниеден озды. Оның әкесі 1723 жылға дейін билік етті, ал оның орнын Фердинандтың кіші інісі Джан Гастоне иеленді, ол да баласыз қайтыс болды. Отбасының баласыздығы соңында дағдарысқа әкелді: 1737 жылы Джан Гастоне қайтыс болғаннан кейін Еуропаның ірі державалары Ұлы Герцогтікті Мария Терезаның күйеуі Францискке қайта тапсырды, осылайша Тоскана мемлекетінің тәуелсіздігі аяқталды.

Ferdinando was born in the Palazzo Pitti to Cosimo III de' Medici and his wife Marguerite Louise d'Orléans, a granddaughter of Maria de' Medici. When Ferdinando's parents separated in 1675, his mother (who disdained her husband only slightly more than Florence did) returned to Paris, where she was supposed to be confined to a monastery in Montmartre. Ferdinando became a rebellious youth, who disagreed intensely with his father on every subject. He was placed under the care of his grandmother, Vittoria della Rovere. Ferdinando had a great affinity with his vivacious mother. He was handsome, a fine horseman, and a talented musician. He sang melodiously and played the harpsichord. He was a master in counterpoint, which he studied under Gianmaria Paliardi of Genoa, and in various bowed instruments, which he studied under Piero Salvetti. He was known for his ability to play a piece of music at sight and then repeat it faultlessly without looking at the music. Aside from music, Ferdinando's other principal delight was in intimate liaisons and affairs, often with men. These included Petrillo, a musician famous for his beauty, and Cecchino, a Venetian castrato. Ferdinando's uncle Francesco Maria de' Medici, only three years older, was a strong influence on his life. In 1689 Ferdinando married Violante of Bavaria, the daughter of the elector of Bavaria Ferdinand and Adelaide of Savoy. Although she also liked music and loved Ferdinando, her feelings were not requited and the marriage was unhappy and barren. In 1696 Ferdinando sought recreation in Venice. He fell in love with a female vocalist called La Bambagia. It is presumed that during the Carnival of Venice, Ferdinando contracted syphilis. Vittoria Tarquini, called La Bombace, the wife of the concertmaster de became the mistress of Ferdinando. (She may have been a daughter of Robert Cambert and had an affair with Handel.) By 1710 his health had begun to fail, and the annual operatic productions at Pratolino under his aegis (see below) ceased. Ferdinando died in 1713, having fathered no children. His father continued to rule until 1723, and was succeeded on his death by Ferdinando's younger brother Gian Gastone, who likewise died childless. The lack of fecundity in the family ultimately led to a crisis: after Gian Gastone's death in 1737, the great powers of Europe reassigned the Grand Duchy to Francis, the husband of Maria Theresa, thus ending the independence of the Tuscan state.

Мұра

Фердинандтың қазіргі атағы оның өнерді демеуші болуымен байланысты. Ол сардар: Рафаэль мен Андреа дель Сартоның Мадонналарын сатып алды. Сондай-ақ, ол Джузеппе Мария Креспи, Антон Доменико Габбиани және Себастьяно Риччиді демеушілік етті. Креспи Питтиде ұзақ жылдар бойы қызмет етті. Фердинандо Флоренцияда (1705 жылы, SS. Аннунциата монастырының галереясында) өнер көрмесінің алғашқысын ұйымдастырды. Ақындардың арасында Винченцо да Филикаха мен Бенедетто Мензинимен достық қарым-қатынас жасады. Сципионе Маффеидің оған арнаған «Giornale de' Letterati» (1710) еңбегі Фердинандтың кең таралған беделінің куәсі. Бірақ Фердинанд музыканы демеушілік ету арқасында ең көп танылды. Ол Флоренциядан тыс орналасқан Вилла ди Пратолиноға ие болды (кейінірек иесі Анатолий Николаевич Демидов, Сан-Донатоның 1-ші князі болғандықтан қазір Вилла Демидов деп аталады), онда көптеген музыкалық шаралар өтті. 1679 жылдан 1710 жылға дейін жыл сайын опералық қойылымдар ұйымдастырылды, көбінесе қыркүйек айында. Бастапқыда бұл қойылымдар үлкен залдарда өтті, бірақ 1696 жылдан бастап Фердинандтың тапсырысымен Антонио Мария Ферри жобалаған үшінші қабаттағы жаңа театр пайдалануға берілді. 1686 жылға дейін қойылымдарды Фердинандтың інісі Франческо Мария де Медичи қадағалады; сол жылдан кейін (Франческо Мария кардинал болғаннан кейін) олар Фердинандтың жауапкершілігіне көшті. Фердинанд Флоренцияға шақырған музыканттардың арасында Алессандро мен Доменико Скарлатти, Джакомо Антонио Перти, Джованни Легренци, Джованни Пальярди, Карло Поллароли, Джузеппе Мария Орландини, Бенедетто Марчелло және Бернардо Паскини болды. Джордж Фредерик Гендель мен Алессандро Скарлатти, мүмкін, Питти сарайында, Медичилердің Поджио а Каяно ауылдық вилласында немесе Пратолинода аспаптарда орындаған. Отбасы дәрігері Антонио Сальви Гендельдің опералары үшін пайдаланған бірнеше либретто жазды. Гендельдің «Родриго» операсы алғаш рет 1708 жылы Флоренцияда қойылды. Фердинандо Алессандро Скарлаттимен операларының музыкалық ерекшеліктері туралы хат алмасып, оның бес операсын сахнаға қойды. 1711 жылы Антонио Вивальди өзінің «L'estro Armonico» шығармасын оған арнады. Гендель мен Корелли Фердинандтың қарындасы Анна Мария Луиза де Медичимен жақсы таныс болды; Корелли оған «Twelve concerti grossi, Op. 6» атты шығармасын арнады. Гендель континенттік саяхаттары барысында оны Дюссельдорфқа да барып көретін.

Ferdinando's contemporary reputation rests on his role as patron of the arts. He was a connoisseur: he bought Madonnas by Raphael and Andrea del Sarto. He also patronised Giuseppe Maria Crespi, Anton Domenico Gabbiani and Sebastiano Ricci. Crespi was long employed by him at Pitti. Ferdinando organised the first public exhibition of fine arts to be held in Florence (1705, in the cloister of SS. Annunziata). Among poets he befriended Vincenzo da Filicaja and Benedetto Menzini. Scipione Maffei's dedication to him of the Giornale de' Letterati (1710) is a proof of Ferdinando's widespread reputation. But it was as a patron of music that Ferdinando was most distinguished. He owned the Villa di Pratolino, located some outside Florence, (now called the Villa Demidov after a later owner, Anatoly Nikolaievich Demidov, 1st Prince of San Donato) which was home to many musical activities. From the years 1679 to 1710, there were annual operatic productions there, generally held in September. At first these were held in the grand salon, but starting in 1696 in a new theatre built on the third floor at Ferdinando's instigation, designed by Antonio Maria Ferri. Until 1686, the performances were supervised by Ferdinando's uncle Francesco Maria de' Medici; after that year (when Francesco Maria became a cardinal) they were Ferdinando's responsibility. Among the musicians Ferdinando invited to Florence were Alessandro and Domenico Scarlatti, Giacomo Antonio Perti, Giovanni Legrenzi, Giovanni Pagliardi, Carlo Pollaroli, Giuseppe Maria Orlandini, Benedetto Marcello and Bernardo Pasquini. George Frederic Handel and Alessandro Scarlatti probably played on the instruments either in the Palazzo Pitti, or in the Medicean country villa of Poggio a Caiano or at Pratolino. Antonio Salvi, the family doctor, wrote several librettos, used by Handel for his opera. Handel's opera Rodrigo was first performed in Florence in 1708. Ferdinando kept up correspondence with Alessandro Scarlatti about musical details in his operas, while producing five of his operas. In 1711 Antonio Vivaldi dedicated his L'estro Armonico to him. Handel and Corelli were well acquainted with Ferdinando's sister Anna Maria Luisa de' Medici; Corelli dedicated to her the Twelve concerti grossi, Op. 6. Handel would visit her also in Düsseldorf during continental trips.

Фердинанд, Кристофори және фортепиано

Фердинандтың ең тұрақты мұрасы 1688 жылы Падуадан келген клавесин жасаушы Бартоломео Кристофориді музыкалық аспаптарды сақтаушы ретінде жұмысқа алу шешімімен байланысты болды. (Фердинандтың коллекциясы 75-тен астам заттан тұратын үлкен жиын болды). Принцтің Кристофориге көрсеткен қолдауы, оның өнертапқыш ретіндегі қызығушылықтарын дамыту үшін қажетті қаржы мен уақытты қамтиды. Кристофори жаңа аспаптармен жауап берді. Бірінші екеуі – овалды спинеті (1690) және спинетоне, Фердинандқа Праттолинодағы музыкалық қойылымдарда континуо партиясын ойнау үшін жасалған болуы мүмкін. Кристофори Фердинанд үшін ойлап тапқан үшінші аспап – фортепиано, ол бастапқыда баяу тарады (Фортепиано қараңыз), бірақ соңында барлық музыкалық аспаптардың ең маңыздыларының біріне айналды. Фортепианоның шамамен 1700 жылы ойлап табылғаны есептеледі; Кристофори принцтің өмірінің соңына дейін Фердинанд үшін тағы бірнеше фортепиано жасады.