Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Француз бизнесмені Пьер Вертхаймер (8 қаңтар 1888 – 24 сәуір 1965) – француз бизнесмені, Коко Шанельмен бірге Chanel компаниясын құрған.
French businessman
Pierre Wertheimer (8 January 1888 – 24 April 1965) was a French businessman, who co founded Chanel with Coco Chanel.
Ерте өмір
Вертхаймер 1888 жылдың 8 қаңтарында дүниеге келді, ол Энест Вертхаймер мен Матильда Вертхаймердің (құрметті Боллак) екінші ұлы болды. Оның әкесі 1870 жылы Эльзастан Парижге эмиграциялаған.
Wertheimer was born 8 January 1888, the second of two sons, to Ernest Wertheimer and Mathilde Wertheimer (née Bollack). His father emigrated from Alsace to Paris in 1870.
Отбасылық бизнес
Парижде аға Вертхаймер "Буржуа" театрлық грим компаниясының үлесін сатып алды. Сахна үшін осы өнімдерді жаңартқан "Буржуа" алғашқы құрғақ ружді жасады, ол бұрын қолданылатын майлы бет бояуларынан жақсырақ болатын. 1920 жылға қарай "Буржуа" Франциядағы ең ірі және ең табысты косметика және парфюмерия компаниясына айналды. Еуропа құрлығымен шектелмей, "Буржуа" Америкадағы корпоративтік активтері бар халықаралық кәсіпорын болды. Олардың Нью-Йорк штатындағы Рочестердегі зауыты Хелена Рубинштейннің бет кремдерін өндіріп, таратып тұрды. "Буржуа" бизнесін отбасылық ретінде сақтап, Пьер Вертхаймер мен оның ағасы Пол 1917 жылы компанияны басқаруды өз қолына алды.
In Paris the elder Wertheimer purchased an interest in the theatrical make up company Bourjois. Bourjois, an innovator in these products for the stage, developed the first dry rouge, an improvement over the grease laden face paint customarily used. By 1920, Bourjois had become the largest and most successful cosmetic and fragrance company in France. Not restricted to the European continent, Bourjois was an international enterprise with corporate holdings in America. Their facility in Rochester, New York manufactured and distributed the Helena Rubinstein line of face creams. Maintaining Bourjois as a family business, Pierre Wertheimer and his brother Paul took over the directorship of the company in 1917.
"Шанелдің хош иісі"
1924 жылы Коко Шанель Вертхаймерлермен келісім жасап, "Parfums Chanel" корпоративтік ұйымын құрды. Шанель өзінің Chanel No. 5 парфюмін кеңірек клиенттерге сатуға қажетті уақыт келді деп есептеді. Ол бұрын тек элиталық клиенттерге арналған эксклюзивтік ұсыныс ретінде ғана қолжетімді болған. Вертхаймерлердің саудадағы тәжірибесін, американдық нарықпен таныстығын және капиталдық ресурстарын ескере отырып, Шанель олармен бизнес одақ құрудың пайдалы болады деп ойлады. Париждегі "Galeries Lafayette" универмагының негізін қалаушы Теофил Бадер 1922 жылы Лонгшамп жарыстарында Пьер Вертхаймерді Шанельмен таныстырып, осы бизнес байланысын орнатуға көмектесті. Бадер Chanel No. 5 парфюмін "Galeries Lafayette" универмагында сатуды бастауға мүдделі болды, бұл дүкенін осы хош иісті алғаш рет жалпы жұртшылыққа ұсынған дүкен ретінде ерекшелендіретін еді. Компанияның жетпіс пайызына Вертхаймерлер Chanel No. 5 парфюмінің өндірісін, жарнамасын және таратуын толық қаржыландыруға келісті. Теофил Бадерге жиырма пайыз үлес берілді. Шанель акцияның он пайызы үшін өзінің атын "Parfums Chanel" компаниясына лицензиялап, барлық бизнес операцияларынан қол үзді. Бұл келісімге наразы болған Шанель "Parfums Chanel" компаниясын толық бақылауға алу үшін жиырма жылдан астам уақыт жұмыс істеді. 1935 жылы Шанель Вертхаймерлерге қарсы сотқа жүгінді, бірақ бұл іс сәтті болмады.
In 1924, Coco Chanel made an agreement with the Wertheimers creating a corporate entity, "Parfums Chanel." Chanel believed that the time was opportune to extend the sale of her fragrance Chanel No. 5 to a wider customer base. Since its introduction it had been available only as an exclusive offering to an elite clientele in her boutique. Cognizant of the Wertheimer’s proven expertise in commerce, their familiarity with the American marketplace, and resources of capital, Chanel felt a business alliance with them would be fortuitous. Théophile Bader, founder of the Paris department store, Galeries Lafayette, had been instrumental in brokering the business connection by introducing Pierre Wertheimer to Chanel at the Longchamp races in 1922. Bader was interested in inaugurating the sale of Chanel No. 5 in the Galeries Lafayette, distinguishing his store as the first venue to offer the fragrance to the general public. For a seventy percent share of the company, the Wertheimers agreed to provide full financing for production, marketing and distribution of Chanel No. 5. Théophile Bader was given a twenty percent share. For ten percent of the stock, Chanel licensed her name to "Parfums Chanel" and removed herself from involvement in all business operations. Ultimately displeased with the arrangement, Chanel worked for more than twenty years to gain full control of "Parfums Chanel." In 1935, Chanel instigated a lawsuit against the Wertheimers, which proved unsuccessful.
Францияда нацистік және Вишидің яһудилерге қарсы заңнамасы және мүліктік тәркілеу
Екінші дүниежүзілік соғыс нацистердің еврейлерге тиесілі барлық мүлік пен бизнес кәсіпорындарын тартып алуымен бірге келді, бұл Шанельге "Parfums Chanel" және оның ең табысты өнімі, Chanel No. 5 арқылы түскен толық қаржылық байлықты алу мүмкіндігін берді. Вертхаймерлер еврей болғандықтан, 1941 жылдың мамырында Шанель өзінің "арий" екенін пайдаланып, неміс шенеуніктерінен жеке меншік құқығын иелену үшін өтініш жасады. Шанель Вертхаймерлердің нацистердің еврейлерге қарсы қағидаларын күткенін және өз мүдделерін қорғау үшін шаралар қолданғанын білмеді. 1940 жылы Франциядан Нью-Йоркке қашудан бұрын олар "Parfums Chanel" басқаруын заңды түрде француз бизнесмені және өнеркәсіпшісі Феликс Амиотқа жүктеді. Соғыс аяқталғаннан кейін Амиот "Parfums Chanel" компаниясын Вертхаймерлерге қайтарды.
World War II brought with it the Nazi seizure of all Jewish owned property and business enterprises, providing Chanel with the opportunity to gain the full monetary fortune generated by "Parfums Chanel" and its most profitable product, Chanel No. 5. The Wertheimers were Jewish, and in May 1941, Chanel used her position as an "Aryan" to petition German officials to seize sole ownership. Chanel was unaware that the Wertheimers, anticipating the forthcoming Nazi mandates against Jews, had taken steps to protect their interests. Prior to fleeing France for New York in 1940, they had legally turned control of “Parfums Chanel” over to a Christian, French business man and industrialist Félix Amiot. At war's end, Amiot turned "Parfums Chanel" back over to the Wertheimers.