Кристиан Диор: Француз суретшісі және сән үйінің негізін қалаушысы

Кіріспе

Француздық модельер (1905–1957)

Кристиан Эрнест Диор (kʁistjɑ̃ djɔʁ; 21 қаңтар 1905 – 24 қазан 1957) – француз модельері және әлемдегі жетекші сән үйлерінің бірі – Christian Dior SE-нің негізін қалаушы. Оның сән үйлері бүкіл әлемге танымал, «он жылдың ішінде бес құрлықта» даңққа ие болды. Диордың шеберлігі оны Екінші дүниежүзілік соғыс кезінде сән индустриясын сақтап қалу мақсатында түрлі сән иконалары үшін жұмысқа орналастырып, дизайн жасауға мүмкіндік берді. Соғыстан кейін ол «Жаңа Көрнектің» («New Look») жинағымен Dior сән үйін құрды. 1947 жылы ұсынылған жинақта дөңгелек иықтар, тар бел және кең юбка басым болды. «Жаңа Көрнектің» («New Look») әйелдер сәніндегі жоғары әйелдік пен сәнділікке құрмет көрсетті. Өмірі бойы ол үздік костюм дизайны саласында көптеген наградаларға ие болды. 1957 жылы қайтыс болғаннан кейін, заманауи тұлғалар оның өмірі мен еңбектеріне құрмет көрсетті.

Ерте өмір

Диор Францияның Нормандия жағалауындағы теңіз жағалауындағы Гранвиль қаласында дүниеге келді. Ол, Maurice Dior, бай тыңайтқыш өндіруші (отбасылық фирмасы Dior Frères) және оның әйелі, бұрынғы Мадлен Мартиннің бес баласының екіншісі еді. Оның төрт бауыры болды: Реймонд (Франсуаза Диордың әкесі), Жаклин, Бернар және Катерина Диор. Кристиан шамамен бес жасқа келгенде, отбасы Парижге көшіп келді. Диордың отбасы оның дипломат болатынына үміттенген, бірақ Диор өнерге қызығушылық танытты. Ақша табу үшін ол үйінің алдында жасаған эскиздерін 10 центтен (доллармен) сатты. 1928 жылы ол мектепті тастап, әкесінен Пабло Пикассо сияқты суретшілердің туындыларын сататын шағын өнер галереясын ашуға қаржы алды. Галерея үш жылдан кейін Диордың анасы мен ағасының қазасынан, сондай-ақ Ұлы депрессия кезінде туған қаржылық қиындықтардан кейін, оның әкесі отбасылық бизнестің бақылауын жоғалтқаннан кейін жабылды. Жұмыс іздеп, Диор қайтадан сән эскиздерін жасап сата бастады. Осы эскиздерді Роберт Пиге тапты. 1937 жылдан бастап Диорды сәнді дизайнер Пиге жұмысқа алды, ол оған үш коллекция үшін дизайн жасау мүмкіндігін берді. Кейін Диор: «Роберт Пиге маған нағыз сәнділікке жету үшін қажетті қарапайымдылықтың қадірін үйретті» деді. Пиге үшін жасаған алғашқы дизайндарының бірі, «Cafe Anglais» деп аталған коллекциясындағы қысқа, кең юбкалы күндізгі көйлек, ерекше жақсы қабылданды. Оның әпкесі, Катерина (1917–2008), француз қарсыласының мүшесі, Гестапомен ұсталды және 1945 жылдың мамырында босатылғанға дейін Равенсбрюк концлагеріне жіберілді. 1947 жылы Диор өзінің тұңғыш парфюмін оның құрметіне «Мисс Диор» деп атады. Диор өте ырымшыл адам болған. Ол шешім қабылдамас бұрын астрологымен кеңесетін, ал оның коллекцияларында талисмандық символдар жиі кездесетін. Ол өзімен бірге сәттілік әкелетініне сенген сәттілік әшекейлерін де алып жүретін.

Dior was born in Granville, a seaside town on the coast of Normandy, France. He was the second of five children born to Maurice Dior, a wealthy fertilizer manufacturer (the family firm was Dior Frères), and his wife, formerly Madeleine Martin. He had four siblings: Raymond (father of Françoise Dior), Jacqueline, Bernard, and Catherine Dior. When Christian was about five years old, the family moved to Paris. Dior's family had hoped he would become a diplomat, but Dior was interested in art. To make money, he sold his fashion sketches outside his house for about 10 cents each ($ in dollars ). In 1928, he left school and received money from his father to finance a small art gallery, where he and a friend sold art by the likes of Pablo Picasso. The gallery was closed three years later, following the deaths of Dior's mother and brother, as well as financial trouble during the Great Depression that resulted in his father losing control of the family business. In search of work, Dior again created and sold fashion sketches. Those sketches were discovered by Robert Piguet. From 1937, Dior was employed by fashion designer Piguet, who gave him the opportunity to design for three collections. Dior later said that "Robert Piguet taught me the virtues of simplicity through which true elegance must come." One of his original designs for Piguet, a day dress with a short, full skirt that was in his collection called "Cafe Anglais", was particularly well received. His sister, Catherine (1917–2008), a member of the French Resistance, was captured by the Gestapo and sent to the Ravensbrück concentration camp, where she was incarcerated until her liberation in May 1945. In 1947, Dior named his debut fragrance Miss Dior in tribute to her. Dior was known for being superstitious. He often consulted his astrologer before making decisions, and his collections frequently featured talismanic symbols. He also carried a cluster of lucky charms with him, believing they brought him good fortune.

Диор сән үйі

1946 жылы сәтті кәсіпкер Марсель Бусак Диорды 1925 жылы ашылған «Филипп эт Гастон» париждік мода үйі үшін дизайн жасауға шақырды. Диор ескі брендті жаңартудың орнына, өзінің атымен жаңа бастама жасауды армандады. 1946 жылы Бусақтың қолдауымен Диор жеке сән үйін құрды. Оның алғашқы коллекциясы, 12 ақпан 1947 жылы таныстырылған, «Corolle» (ағылшын тілінде ботаникалық термин – гүлдің тостағаншасы немесе гүл жапырақтарының шеңбері) деп аталды. Диордың тұңғыш коллекциясына киім-кешектерде көрсетілген 90 киім түрі кірді. «Жаңа» деп аталғанына қарамастан, «Corolle» желісі Эдвард дәуірінің стильдерінен анық алынған, ол юбка пішіні мен белдеменің 1930 жылдардың соңынан бері жоғары модада дамып келе жатқан бағыттарын жетілдіріп, қалыптастырды. Сән үйі алғашқы үш жылында Пьер Карденді тігін ательесінің басшысы етіп тағайындады, және де осы Карден 1947 жылғы «Бар» костюмі сияқты «Corolle» жинағының ең танымал үлгілерін жасады. «Жаңа стиль» әйелдер киімінің түрін өзгертіп, Екінші дүниежүзілік соғыстан кейін Парижді сән әлемінің орталығына қайта қойды, ал Диорды келесі он жылдың басым бөлігінде сәнге бағыт беруші тұлғаға айналдырды. Диордың коллекциясы соғыстан кейінгі көптеген әйелдерге шабыт сыйлап, сәнге деген құмарларын қайта оятты. Әр маусымда 1947 жылғы «Corolle» желісі сияқты, жаңа атаумен Dior «желісі» ұсынылды, ол мода баспасөзінде кеңінен жарияланды: 1948 жылы «Envol» және «Cyclone/Zigzag» желілері; 1949 жылы «Trompe l'Oeil» және «Mid Century» желілері; 1950 жылы «Vertical» және «Oblique» желілері; 1951 жылы «Oval» және «Longue/Princesse» желілері; 1952 жылы «Sinueuse» және «Profilée» желілері; 1953 жылы «Tulipe» және «Vivante/Cupola» желілері; 1954 жылы «Muguet/Lily of the Valley» желісі және «H» желісі; 1955 жылы «A» желісі және «Y» желісі; 1956 жылы «Flèche/Arrow» және «Aimant/Magnet» желілері; ал 1957 жылы «Libre/Free» және «Fuseau/Spindle» желілері, содан кейін Ив Сен-Лоранның 1958 жылғы «Trapeze» желісі. 1955 жылы 19 жасар Ив Сен-Лоран Диордың дизайнға көмекшісі болды. Диор 1957 жылы Сен-Лоранның анасына Диорда одан кейін оның ізбасары ретінде Сен-Лоранды таңдағанын айтты. Кейін ол Диордың сол кезде 52 жаста болғанын еске алып, бұл сөздің мағынасын түсінбегенін мәлімдеді.

In 1946, Marcel Boussac, a successful entrepreneur, invited Dior to design for Philippe et Gaston, a Paris fashion house launched in 1925. Dior refused, wishing to make a fresh start under his own name rather than reviving an old brand. In 1946, with Boussac's backing, Dior founded his fashion house. The name of the line of his first collection, presented on 12 February 1947, was Corolle (literally the botanical term corolla or circlet of flower petals in English). Dior's debut collection included a launch of 90 garments displayed in outfits. Despite being called "New," the Corolle line was clearly drawn from styles of the Edwardian era, refining and crystallizing trends in skirt shape and waistline that had been burgeoning in high fashion since the late 1930s. The house employed Pierre Cardin as head of its tailoring atelier for the first three years of its existence, and it was Cardin who designed one of the most popular of the Corolle ensembles, the 1947 Bar suit. The "New Look" revolutionized women's dress, reestablished Paris as the centre of the fashion world after World War II, and made Dior a virtual arbiter of fashion for much of the following decade. Dior's collection was an inspiration to many women post war and helped them regain their love for fashion. Each season featured a newly titled Dior "line," in the manner of 1947's "Corolle" line, that would be trumpeted in the fashion press: the Envol and Cyclone/Zigzag lines in 1948; the Trompe l'Oeil and Mid Century lines in 1949; the Vertical and Oblique lines in 1950; the Oval and Longue/Princesse lines in 1951; the Sinueuse and Profilėe lines in 1952; the Tulipe and Vivante/Cupola lines in 1953; the Muguet/Lily of the Valley line and H Line in 1954; the A Line and Y Line in 1955; the Flèche/Arrow and Aimant/Magnet lines in 1956; and the Libre/Free and Fuseau/Spindle lines in 1957, followed by successor Yves Saint Laurent's Trapeze line in 1958. In 1955, 19 year old Yves Saint Laurent became Dior's design assistant. Dior told Saint Laurent's mother in 1957 that he had chosen Saint Laurent to succeed him at Dior. She indicated later that she was confused by the remark, as Dior was only 52 at the time.

Өлім

Диор 1957 жылы 24 қазанда Италияның Монтекатини қаласында демалыста болғанда, кешкі уақытта карта ойнап отырып, кенеттен жүрек талмасынан қайтыс болды. Одан кейін Жаку Бенита қалды, ол өзінен үш он жыл кіші Солтүстік Африкалық әнші, және одан бұрын болған бірнеше құпия ер адамдардың соңғысы.

Марапаттар мен құрметтер

Диор 1955 жылы Витторио Де Сиканың "Терминал станциясы" (1953) фильмі үшін ақ-қара түсті ең жақсы костюм дизайны номинациясы бойынша «Оскар» сыйлығына ұсынылды. 1967 жылы Стэнли Донен режиссерлік еткен "Арабеске" үшін "Үздік британдық костюмі" (түсті) номинациясы бойынша BAFTA сыйлығына ұсынылды. 1986 жылы 11-ші «Сезар» сыйлығының ішінде 1985 жылғы "Bras de fer" фильмі үшін "Ең жақсы костюм дизайны" номинациясына ұсынылды.