Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Эдвард Нгояй Ловасса (26 тамыз 1953 - 10 ақпан 2024) – 2005 жылдан 2008 жылға дейін президент Жакая Киквете басшылығымен Танзанияның премьер-министрі болған танзаниялық саясаткер. Ловасса Танзания тарихында алғаш рет алаяқтыққа байланысты қызметтен кетуге мәжбүр болған премьер-министр атанды. Ол отставкаға кеткеннен кейін президент Киквете Конституция бойынша кабинетін таратуға міндетті болды және ең қысқа мерзімде жаңа премьер-министр Мизенго Пинда басшылығымен жаңа кабинет құрды. 2015 жылғы қазан айындағы президент сайлауында билеуші CCM партиясы оны кандидат етіп ұсынбағаннан кейін, ол партиядан шығып, оппозициялық кандидат ретінде сайлауға түсті. Сайлауда ол CCM партиясының үміткері Джон Магуфулиден жеңілді.
Tanzanian politician (1953–2024)
Edward Ngoyai Lowassa (26 August 1953 – 10 February 2024) was a Tanzanian politician who was Prime Minister of Tanzania from 2005 to 2008, serving under President Jakaya Kikwete. Lowassa went into record as the first Prime Minister to have been forced to resign by a fraud scandal in the history of Tanzania. Following his resignation President Kikwete was obliged to dissolve his cabinet as required by the Constitution and with minimum delay, constituted a new one under a new Prime Minister, Mizengo Pinda. After the ruling CCM failed to select him as its candidate for the October 2015 presidential election, he left the party and stood instead as an opposition candidate. He was defeated in the election by CCM candidate John Magufuli.
Ерте өмір
Эдвард Ловасса Аруша облысының Мондули ауданында отаршыл үкіметке жартылай штатпен, тариш (ауылдық құқық сақшысы) болып жұмыс істеген Нгояй Ловассаның төртінші баласы еді.
Edward Lowassa was the fourth child of the herdsman Ngoyai Lowassa, who worked part time for the colonial government in Monduli District in Arusha Region as a tarish (village law enforcement).
Білім
1961 жылы Модули бастауыш мектебіне (кейін Моринг бастауыш мектебі деп аталды) қабылданды. Ловасса Модули бастауыш мектебінің мектеп оркестрінің жетекшісі болды және 1967 жылы CPEE емтиханына түсті. 1968 жылы Аруша орта мектебіне оқуға түсіп, 1971 жылы CSEE сертификатын алды. Алматы деңгейі үшін 1972 жылдан 1973 жылға дейін Миламбо орта мектебінде оқыды, онда ACSEE емтиханына түсті. Ловасса көркем және сахналық өнер бакалавры дәрежесін алды. 1977 жылы Дар-эс-Салам университетіне оқуға түсті. Сол жерде ол Джакая Киквете және Джон Чиллигатимен танысты. 1978 жылы әскерге шақырылып, Танзания мен Уганда арасындағы Кагера соғысына қатысты. Кейін Ловасса Ұлыбританиядағы Бат университетінде даму зерттеулері саласы бойынша магистр дәрежесін алды. Ловасса парламенттік және үкіметтік істерде кең тәжірибе жинады.
Lowassa joined Monduli Primary School (which was later renamed to Moringe Primary School) in 1961. Lowassa was the school band leader at Monduli Primary School and in 1967 he sat for the CPEE. He then went on to Arusha Secondary School in 1968 and sat for his O Level Certificate, the CSEE in 1971. For his A Levels, he attended Milambo Secondary School from 1972 to 1973 where he sat for his ACSEE. Lowassa received his undergraduate degree, a BA in Fine and Performing Arts. He moved on to the University of Dar es Salaam in 1977. There, he encountered Jakaya Kikwete and John Chilligati. In 1978 he was conscripted into the army and fought in the Kagera War between Tanzania and Uganda. Lowassa then went on to earn a MSc. Development Studies from The University of Bath in the United Kingdom in 1984. Lowassa had an extensive background in both parliamentary and government affairs.
Ричмонд жемқорлық сыбайласы
2008 жылдың 7 ақпанында Ловасса Ричмонд Энергиясының жемқорлық дауына қатысы бар екендігі анықталғаннан кейін отставкаға кетуге мәжбүр болды. Бұл, «Танзания электрмен жабдықтау компаниясы» (TANESCO) мемлекеттік корпорациясы мен Хьюстон, Техас штатындағы «Ричмонд даму компаниясы» (Richmond Development Company LLC) АҚШ компаниясы арасындағы шұғыл электр энергиясын өндіру шарты бойынша парламенттік комиссияның баяндамасын ұстанды. Комиссия төрағасы, Киела округінің депутаты доктор Харрисон Вакимбе басшылық еткен бес мүшелі комиссия, шартың алаяқтықпен жасалғанын және оның әділ еместігін анықтады. 2006 жылдың басындағы құрғақшылықтан кейін Ричмонд күн сайын 100 мегаватт электр энергиясын жеткізуге міндеттенді, бірақ Ричмонд генераторлары кешігіп келді және күтілгендей жұмыс істемеді. Бұған қарамастан, үкімет Ричмондқа күн сайын 100 000 доллардан астам төледі. Ловассаның кеңсесі TANESCO-ның кері кеңесіне қарамастан, Ричмондтың шартын ұзарту туралы үкіметтің шешіміне ықпал етті. Энергетика министрлігін бұрын басқарған тағы екі министр, доктор Ибрагим Мсабаха мен Назир Карамаги де отставкаға кетуге мәжбүр болды. Дегенмен, Ловасса 2006 жылы АҚШ-тағы «Ричмонд Даму» электр компаниясына шарт беруде кеңсесінің қатысы болмағанын жоққа шығарды. 2005 жылы Ловасса досы Жакая Кикветеге белсенді қолдау көрсетті, олардың берік саяси одағы Кикветеге үкімші партиядағы барлық қарсыластарын жеңуге мүмкіндік берді, осының нәтижесінде олар «Екі жігіт» деп аталды. 2014 жылы Ловассаға рұқсат етілген мерзімнен бұрын президенттік науқанына кіріскені үшін CCM-нен бір жылға тыйым салынды. Бұл тыйым 2015 жылдың ақпанында аяқталды, бірақ соңғы есеп дайын болмағандықтан CCM Орталық Комитеті оны ұзартты. 2015 жылдың 11 шілдесінде CCM Орталық Комитеті Ловассаны президенттік үміткерлер тізімінен шығарды. CCM 378 мүшеден тұратын Ұлттық Атқару Комитетінің (ҰАК) дауысына Январь Макамба, Бернард Мембе, Аша Роза Мигиро, Джон Магуфули және Амина Салум Алиді ұсынды. Ловассаның кандидаттыққа ие болмауы көптеген адамдарды таң қалдырды, олар оны сөзсіз жеңіске жететін кандидат деп қарады. Үміткерлікке ие болмаған Ловасса CCM-ді «диктаторлармен, демократияға қарсы және пайдакүнемді билікке ұмтылушылармен толған» деп айыптады. Ол партиядан шығып, оппозициялық «Чадема» партиясына қосылды. 2015 жылдың 4 тамызында ол «Чадема» және тағы үш оппозициялық партиядан құралған коалицияның президенттікке үміткері болып тағайындалды. 2019 жылдың 1 наурызында Ловасса «Чадемадан» шығып, CCM-ге қайта қосылды.
On 7 February 2008, Lowassa was forced to resign after being implicated in the Richmond Energy deal corruption scandal. This followed a parliamentary select committee report on an emergency power generation contract between the Tanzania Electric Supply Company Ltd (TANESCO), a public corporation, and a US company styled Richmond Development Company LLC of Houston, Texas. The five member select committee, headed by Kyela MP, Dr. Harrison Mwakyembe, found the contract to have been fraudulently concluded, hence unconscionable. Richmond was contracted to provide 100 megawatts of electricity each day after a drought early in 2006 but the Richmond generators arrived late and did not work as expected. In spite of this, the government paid Richmond more than $100,000 a day. Lowassa's office then influenced the government's decision to extend Richmond's contract despite advice to the contrary from TANESCO. Two other cabinet ministers who had held the energy portfolio, Dr. Ibrahim Msabaha and Nazir Karamagi were forced to resign as well. Lowassa however denied that his office was involved in improperly awarding a contract to US based electricity company Richmond Development in 2006. In 2005, Lowassa strongly backed his friend Jakaya Kikwete and the two were dubbed "Boys Two Men" because of their strong political union that eventually enabled Kikwete to defeat all his rivals within the ruling party. In 2014, Lowassa faced a one year ban from CCM after he was accused of starting his campaign for presidency ahead of the authorized time. The ban expired in February 2015, only to be extended by the CCM Central Committee on the grounds that their final report was still not ready. On 11 July 2015, the CCM Central Committee eliminated Lowassa from its list of presidential aspirants. CCM shortlisted January Makamba, Bernard Membe, Asha Rose Migiro, John Magufuli and Amina Salum Ali for the National Executive Committee (NEC) vote of 378 members. The elimination of Lowassa came as a shock to many who viewed him as an inevitable candidate. Having failed to get the nomination, Lowassa denounced the CCM as "infested with leaders who are dictators, undemocratic and surrounded with greedy power mongers." He left the party and instead joined Chadema, an opposition party. On 4 August 2015, he was designated as the presidential candidate of a coalition of four opposition parties, including Chadema. On 1 March 2019 Lowassa left Chadema and rejoined the CCM.
Өлім
Эдвард Ловасса 2024 жылдың 10 ақпанында Дар-эс-Саламдағы Жакая Киквете жүрек институтында (ЖЖИ) ұзаққа созылған аурудан кейін қайтыс болды. Ол 70 жаста болған. Вице-президент Филип Мпанго Ловассаның қазасын ұлттық телеарнада тікелей эфирде хабарлады.
Edward Lowassa died after a long illness at the Jakaya Kikwete Cardiac lnstitute (JKCI) in Dar es Salaam, on 10 February 2024. He was 70. Vice president Philip Mpango announced Lowassa's death live on national television.