Кіріспе

Мекленбург-Ворпомерн, Германиядағы қала. Нойбранденбург (әдетте Жаңа Бранденбург деп аударылады) – Германияның Мекленбург-Ворпомерн аймағының оңтүстік-шығысында орналасқан қала. Ол Толлензезе көлінің жағасында жатыр және Мекленбург көлдер аймағының қалалық орталығы болып табылады. Қала өзінің бай ортағасырлық мұрасымен, әсіресе кірпіштен салынған готикалық сәулетімен әйгілі – бұл стильдегі әлемдегі ең жақсы сақталған қорғаныс қабырғасы және Сен-Мария концерт шіркеуі (Ньюбранденбург филармониясының үйі) осы қаланың мақтанышы. Бұл қала Балтық теңізі жағалауындағы жеті елден өтетін «Ерлеу готикасы» еуропалық маршрутының бір бөлігі. Нойбранденбург төрт ортағасырлық қала қақпасы үшін «Төрт қақпалы қала» («Stadt der Vier Tore») деген лақап атымен танымал. 2011 жылдан бері Нойбранденбург Мекленбург Сеенплатте ауданының әкімшілік орталығы болып табылады. Бұл Мекленбург-Ворпомерн аймағындағы үшінші ірі қала және маңызды қалалық орталықтардың бірі. Қала Германияның солтүстік-шығысындағы экономикалық орталық болып саналады, жұмыспен қамту деңгейі және жан басына шаққандағы ЖІӨ көрсеткіштері бойынша ең жоғары көрсеткіштерге ие. Росток аймағы және Штецин, Берлин, Гамбург сияқты ірі қалаларға жақын орналасқан. 1991 жылдан бері Нойбранденбургте халықаралық алмасу бағдарламаларын, қонаққа шақыру және оқу бағдарламаларын ұсынатын қолданбалы ғылымдар университеті жұмыс істейді.

Тарих

Бұл аймақтағы алғашқы христиан монахтары Брода аббаттығында болды (шамамен 1240 ж.). 1248 жылы Бранденбург маркграфы өзінің феодасының солтүстік бөлігінде елді мекен салуға шешім қабылдағанда, болашақ қалаға – Нейбранденбургке – оңтүстікте орналасқан ескі Бранденбург қаласының атын берді. 1292 жылы қала және айналасы Мекленбург құрамына кірді. Қала Оттыз жылдық соғысқа (1618–48) дейін сауда орталығы ретінде гүлденді, бірақ үздірілмейтін соғыстар салдарынан бұл мүмкіндігінен айырылды. Густав Адольфтың швед әскері Германияға қарқынды шабуыл жасаған кезде, қала швед гарнизонымен басылып алынды, бірақ 1631 жылы Императорлық католик лигасының күштері оны қайтарып алды. Осы науқан кезінде католик әскерлері швед және шотланд сарбаздарының көптегенін, олар берілген кезде өлтіргені туралы кеңінен хабарланды. Кейін, шотланд әскерінің сарбазы, Фулис бароны Роберт Манроның айтуынша, шведтер "тұтқын алуға болмайды" саясатын қабылдағанда, олар "Жаңа Бранденбург!" деп айқайлап, мейірімділікке шақырғандардың тілегін орындамайтын. Осылайша, қала тарихтың ең қатыгез соғыстарының біріндегі қатыгездіктің күшеюіне беймәлім үлес қосты. Екінші дүниежүзілік соғыс кезінде қала шегінде, Фунфейхенде әртүрлі ұлттардан құралған одақтас әскери тұтқындары үшін екі неміс әскери тұтқын лагері орналасқан: ірі Сталаг II A және оған іргелес офицерлерге арналған Oflag II E/67. Қала Синти және Рома халқы үшін мәжбүрлі еңбек лагерінің де орналасқан жері болды. 1945 жылы, Екінші дүниежүзілік соғыс аяқталуға бірнеше күн қалғанда, Қызыл Армияның салдарынан ежелгі қаланың 80%-ы өртке түсті, нәтижесінде шамамен 600 адам өз-өзіне қол жұмсады. Содан бері тарихи маңызы бар көптеген ғимараттар қайта жаңартылды. Соғыстан кейін, 1945 жылдан 1948 жылға дейін бұрынғы Сталаг II A орнында НКВД-ның 9-шы арнайы лагері жұмыс істеді.

Нейбранденбург 1952 жылдан 1990 жылға дейін бейірк орталығы болды.

Көрікті жерлер мен ескерткіштер

Нойбранденбург өзінің ортағасырлық қала қабырғасын толық сақтап қалды. 7 метр биіктігі және 2,3 километр периметрі бар қабырғада 14 және 15 ғасырларда салынған төрт кірпіш готикалық қала қақпасы бар. Олардың ең әсерлісі – суретте көрсетілген Stargarder Tor, оның ерекше қалқа тәрізді пішіні және сыртқы қорғаныс жағындағы филигранмен өрнектелген терезелер мен розеткалары бар. Тағы бір қызықты орын – 1298 жылы құрылысы аяқталған кірпіш готикалық Мариенкирхе (Құдай ана шіркеуі немесе Әулие Мария шіркеуі, концерттік шіркеу). 1945 жылы шіркеуге зор зиян келді, бірақ ол 1975 жылы қайта жаңартылып, қазір концерт залына (2001 жылы ашылды) ие. Қаладағы ең биік ғимарат – 56 метрлік Haus der Kultur und Bildung (HKB, Мәдениет және білім үйі), ол 1965 жылы ашылды. Оның тар келбетіне байланысты "мәдениет саусағы" деген лақап аты берілді. Сонымен қатар, Нойбранденбург аймақтық мұражайы да қызығушылық тудырады.

Спорт

Нойбранденбург – спорт қаласы (Sportstadt) ретінде танымал. Қала түрлі олимпиада жүлдегерлері мен спорттағы таланттарға, әсіресе каноэде (Андреас Диттмер, Мартин Холлштейн), дискіні лақтыру және ядроны итеруде (Астрид Кумбернусс, Ральф Бартельс, Франка Дитцш) және жүгіруде (Катрин Краббе) өте белгілі. Нойбранденбургте 1986 жылы Юрген Шульт, ал 1988 жылы Габриель Рейнш дискіні лақтырудан әлемдік рекордтарды орнатып, осы рекордтар тіркелді. Jahnstadion, Jahnsportforum стадионы, Stadthalle және жақын орналасқан спорт саябақтары ірі спорттық және мәдени шараларды өткізуге кең мүмкіндіктер ұсынады. Қалада сондай-ақ, арнайы спорттық элиталық мектеп – Sportgymnasium Neubrandenburg орналасқан. Гюнтер Хардер стадионы 1949 жылдан шамамен 1996 жылға дейін болған көп мақсатты стадион болатын. Онда футбол және мотоциклдердің жылдамдық жарыстары өткізілді, сондай-ақ 1964 және 1965 жылдары жылдамдықпен жүру әлем чемпионатының іріктеу кезеңдері ұйымдастырылды.