XX ғасырдағы Ирактың көрнекті дін басы – Шейх Мәһди әл-Халиси
Mehdi Al-Khalissi
Шейх Мәһди әл-Халиси – Ирактың 20 ғ. басындағы белгілі дін басшысы, саяси көтерілістің жетекшісі. Сайлауды бойкоттауға шақырған фатвасы туралы біліңіз.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Кіріспе
Шейх Махди Әл-Халиси, сондай-ақ Мұхаммед Махди Әл-Халиси және Махди Әл-Халиси деп те белгілі, (1925 жылы қайтыс болды) – 20-шы ғасырдың басындағы британдық кезеңде Ирактағы көрнекті діни қайраткер. Ол сол кезде Ирактағы Жоғарғы Маржа (шиит ғалымы және рухани лидер) болды. Ол сонымен қатар Ирактың Бағдад қаласындағы Кадимия діни колледжінің профессоры және директоры болды.
Sheikh Mahdi Al Khalissi, also known as Mohammad Mahdi Al Khalissi and Mahdi Al Khalisi, (died 1925) was a prominent religious leader in Iraq during the British period of the early 20th century. At the time he was the Supreme Marja (Shia scholar and spiritual leader) in Iraq. He was also a professor and the head of the College of Divinity at Kadhimiya, Baghdad, Iraq.
Өмірбаян
1920 жылы шейх Махди Әл Халиси 1920 жылғы ирактық көтерілісте жетекші рөл атқарды. 1922 жылы ол өзінің ізбасарларына және Ирактағы барлық шииттерге алдағы сайлауға қатыспауды, осылайша шетелдік күштер құрған үкіметке заңдылық бермеуді бұйырды. Көптеген ирактықтар оның шақыруына құлақ асып, сайлауға қатысудан бас тартты. Бұл сайлаудың сәтсіздікке ұшырауына себеп болды. Британдық билік Әл Халисиді Үндістанның Бомбей қаласына жер аударуға тырысты, бірақ үнді мұсылмандарының үлкен тобы портқа жетіп, британдықтарды Әл Халисиді кемеде қалдырып, оны басқа жаққа ауыстыруға мәжбүр етті, себебі ол үнді қауымының жетекшісіне айналуы мүмкін еді. Содан кейін ол Аден портына ауыстырылды. Онде ол Мекке билеушісі Шариф Хусейннен хажға (Меккеге қажылық сапары) шақыру алды. Хаж сапарынан кейін Әл Халиси Иранның сыртқы істер министрі Мохаммед Мосаддықтан Иранға келу туралы шақыру алды, онда Наджафтан келген көптеген діни көшбасшылар оны күтіп отырды. Шейх Махди Әл Халиси Иранның Бушер портында құрметпен қарсы алынды, бірақ Иран мұнай компаниясының бір қызметкері оған он рет оқ атып, өлтіруге талпынды. Кейіннен Әл Халиси Фейсал патшаның, саясатқа араласпаса, жер аударылған діни басшыларды Иракқа қайтару туралы ұсынысын қабылдамады. 1925 жылы Әл Халиси Мәшһад қаласында күрт қайтыс болды.
In 1920, Sheikh Mahdi Al Khalissi played a leading role in the Iraqi revolt of 1920. In 1922 he issued a fatwa telling his followers and all Shiites in Iraq not to participate in the upcoming elections, so that they would not give legitimacy to a government established by foreign forces. Many Iraqis chose to answer his call and refrained from participating in the elections. This led to the failure of the elections. The British authorities attempted to deport Al Khalissi to Bombay, India, but a large group of Indian Muslims arrived at the ports, forcing the British to leave Al Khalissi on the ship and transfer him elsewhere, for fear of him becoming a leader to the Indian community. He was then transferred to a port in Aden. There he received an invitation from Sharif Hussein, ruler of Mecca, to attend Hajj (Muslim pilgrimage to Mecca). After Hajj, Al Khalissi received an invitation from the Iranian minister of foreign affairs Mohammed Mosaddeq to come to Iran, where many religious leaders from Najaf would be waiting for him. Sheikh Mahdi Al Khalissi was welcomed at the Iranian port of Bushehr, but an official of the Iranian Oil Company attempted to assassinate him by firing ten shots at him. Later, Al Khalissi rejected King Faisal's offer for exiled religious leaders to return to Iraq, providing they did not interfere in politics. In 1925, Al Khalissi suddenly died in the city of Mashhad.