Кіріспе

Ұзақ мерзімді қаржыландыру стратегиясы
Жобалық қаржыландыру – жобаның күтілетін ақша ағындарына негізделген инфрақұрылымдық және өнеркәсіптік жобаларды ұзақ мерзімді қаржыландыру. Әдетте, жобаны қаржыландыру құрылымына «демеушілер» деп аталатын бірнеше акционерлік инвесторлар және операцияға несие беретін банктердің немесе басқа несие беруші мекемелердің «синдикаты» қатысады. Бұл көбінесе жоба активтерімен қамтамасыз етілген және жобаның жалпы активтері немесе жоба демеушілерінің несиелік қабілеттілігі емес, жобаның ақша ағынынан толығымен төленетін, қаржылық модельдеумен қолдау тапқан шешімдер; қараңыз Жобалық қаржыландыру моделі. Қаржыландыру әдетте жобаның барлық активтерімен, оның ішінде кіріс әкелетін келісімдермен қамтамасыз етіледі. Жоба кредиторларына осы активтердің барлығына кепілдік беріледі және жоба компаниясы несие шарттарын орындауда қиындықтарға тап болса, жобаны басқару құқығына ие болады. Әдетте, әр жоба үшін арнайы мақсаттағы ұйым құрылады, осылайша жоба демеушісіне тиесілі басқа активтерді жоба сәтсіздігінен туындайтын зиянды әсерлерден қорғайды. Арнайы мақсаттағы ұйым ретінде жоба компаниясының жобадан басқа мүлкі болмайды. Жоба компаниясының меншік иелерінің капиталға салым беру міндеттемелері кейде жобаның қаржылық тұрақтылығын қамтамасыз ету немесе несие берушілерге демеушілердің міндеттемелеріне сенімділік білдіру үшін қажет болуы мүмкін. Жобалық қаржыландыру көбінесе баламалы қаржыландыру әдістерінен күрделірек. Дәстүрлі түрде жобалық қаржыландыру көбінесе кен өндіру, көлік, телекоммуникация және энергетика салаларында, сондай-ақ спорттық және ойын-сауық орындарында қолданылады. Тәуекелдерді анықтау және бөлу жобалық қаржыландырудың маңызды бөлігі болып табылады. Жоба түрлі техникалық, экологиялық, экономикалық және саяси тәуекелдерге ұшырауы мүмкін, әсіресе дамып келе жатқан елдер мен жаңа нарықтарда. Қаржы институттары мен жоба демеушілері жобаны дамыту және іске асырумен байланысты тәуекелдерді қабылдауға келмейтін (қаржыландырылмайтын) деп қорытындылай алады. «Жұмыс жүргізушілердің мүддесін үйлестіру және жобаға қатысатын тараптардың мүмкін болатын пайдакүнемдік әрекеттерін болдырмау үшін құрылыс, жабдықтау, іске қосу және концессиялық келісімдер сияқты бірнеше ұзақ мерзімді келісімдер, сондай-ақ әртүрлі бірлескен меншік құрылымдары қолданылады». Іске асыру жолдары кейде «жобаны жүзеге асыру әдістері» деп аталады. Бұл жобалардың қаржыландыруы жобамен байланысты тәуекелдерді бөлу үшін, сонымен бірге әрбір қатысушы тарапқа пайда әкелу үшін бірнеше тарапқа бөлінеді. Мұндай тәуекелдерді бөлу механизмдерін әзірлеуде дамып келе жатқан елдердің инфрақұрылымдық нарықтарындағы тәуекелдерді шешу қиын, өйткені олардың нарықтары жоғары тәуекелдерге толы. Тәуекелге толы немесе қымбат жобаға демеушілердің кепілдігімен қамтамасыз етілген шектеулі қайта өтеулі қаржыландыру қажет болуы мүмкін. Күрделі жобалық қаржыландыру құрылымы корпоративтік қаржыландыруды, секьюритилендіруді, нақты опциондарды, сақтандыру шарттарын немесе бөлінбеген тәуекелді азайту үшін кепілдікті жақсартудың басқа түрлерін қамтуы мүмкін. Сондықтан, көбінесе үкіметтің белсенді қолдауы қажет.

Келесіге көшу құқығы

Клиенттің немесе тағайындалған үшінші тараптың араласу құқығы, оған араласуға және әсіресе, аутсорсингтік қызметтерді тікелей басқаруға немесе жаңа оператор тағайындауға мүмкіндік береді. Араласу құқығын келісімшарт бойынша қолдануға болатын жағдайларға жеткізушінің банкроттығы, аутсорсингтік қызмет көрсетуге кедергі келтіретін немесе оны тоқтатып тастайтын форс-мажор жағдайы, клиент қызметтерді ұсынуға қатысты маңызды тәуекел бар деп санайтын жағдайлар, немесе көрсетілген қызметтердің деңгейі белгіленген маңызды шекті деңгейге жетпейтін жағдайлар жатады. Келісімшарттағы тиісті тармақтар аутсорсингтік қызметті ұсынушының клиентке туындаған қосымша шығындарды өтеуін және қызметті ұсыну міндеттемесінің тоқтатылуын немесе күші жойылғанын қарастыруы мүмкін. Егер екі тараптың да келісімшартында араласу құқығына рұқсат берілген болса, жағдай жақсы болмаса, тапсырманы немесе тіпті жобаның барлығын қабылдауға құқық бар, бірақ міндетті емес. Қашан және қалай – маңызды мәселелер: "Араласу процесі қандай" деген сұрақ кепілдемеде нақты айқындалуы тиіс. Бұл құқықты қолдануға қатысты әзірге белгісіздік болған жағдайдың мысалы ретінде 2018 жылы BBC Шығыс Сассекстегі Велден аудандық кеңесі "Кирмен қалдықтарды жинау шарты бойынша" араласу құқығын қолдануды қарастырып жатқанын хабарлады. Стейблер араласу құқығы қолданылған жағдайда, процестің қай элементтері бизнестің үшін маңызды екенін анықтау және араласуды іске асыру кезінде осы элементтерге басымдық берудің маңызды екенін атап өтті.