Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Американдық өнертапқыш (1796–1877)
American inventor (1796–1877)
Росс Винанс (1796–1877) – американдық өнертапқыш, механик және локомотивтер мен теміржол машиналарын құрастырушы. Ол сонымен қатар, пионерлік сигара пішіндес кемелерді жобалаумен де танымал. Америка Құрама Штаттарының алғашқы миллионерлерінің бірі болған Винанс ұлттық және штаттық саясатқа қатысты, Оңтүстікке жақын болды және "штаттардың құқықтарын" ынтамен қорғады. Винанс 1861 жылғы Балтимор көтерілісінен кейін қысқа мерзімге қамауға алынды. Мэриленд штатының Өкілдер палатасының мүшесі ретінде, федералдық үкіметке қарсы пікірлері 1861 жылдың 14 мамырында уақытша тұтқындалуына себеп болды. Қамауға алынған кезде Винанс Балтимор және Огайо темір жолымен Мэриленд штатының батысындағы Фредерик қаласында өткен заң шығарушы органның алғашқы отырысынан оралған болатын. Бұл отырыс 1861 жылғы сәуір-мамыр айларында Одақтың әскерлері бақылап отырған штатының астанасы Аннополистен қашып, штаттың тәуелсіздікке өту мүмкіндігін қарастыру үшін өткізілді. Винанс Джеймс МакНилл Уистлермен неке арқылы туысқандық байланыста болды (Уистлердің ағасы Джордж Винанстың қызы Джулияға үйленді).
Ross Winans (1796–1877) was an American inventor, mechanic, and builder of locomotives and railroad machinery. He is also noted for design of pioneering cigar hulled ships. Winans, one of the United States' first multi millionaires, was involved in national and state politics, a southern sympathizer and was a vehement "states' rights" advocate. Winans was briefly arrested after the Baltimore riot of 1861. His outspoken anti federal stance as a member of the Maryland House of Delegates, the lower chamber of the General Assembly, (state legislature) led to his temporary arrest on May 14, 1861. At the time of his arrest, Winans was returning on a Baltimore and Ohio Railroad train from an early session of the legislature that was being held in the western Maryland town of Frederick to avoid the Union Army occupied state capital of Annapolis in April–May 1861 to consider the possibilities of state secession during the early decisive period of the American Civil War. Winans was related to James McNeill Whistler through marriage (Whistler's brother George married Winans' daughter Julia).
Ерте өмір
Росс Винанс 17 қазан 1796 жылы Нью-Джерси штатының Вернон қалашығында дүниеге келген. Оның ата-анасы Уильям және Мэри Винанс болды. 1820 жылы Джулия де Кейге (1800-1850) үйленді және олар бес бала сүйді. 1820-ші жылдардың соңында ол отбасымен Мэриленд штатының Балтимор қаласына көшіп, жаңадан құрылған Балтимор және Огайо темір жолымен (B. & O.) іскерлік жасады. 1850 жылы әйелі Джулия қайтыс болғаннан кейін, 1854 жылы Элизабет К. Уэстке (1807-1889) үйленді. Ол федералды үкіметке қарсы әрекеттері мен сөздері үшін екі рет тұтқындалды. 1861 жылғы Балтимор көтерілісінен бір күн бұрын Винанс «Мэриленд халқының атынан еркін штаттардан келген әскерлердің Оңтүстік бекіністерін басып алуына қарсы наразылық білдіру» және «егер қажет болса, бізге әскери диктатура орнатуға келген кез келген жауды тойтару үшін штат азаматтарын біріктіруге» шақырды. Көтерілістен кейін ол тез арада тұтқындалып, босатылды және 24 сәуірде қайтадан сайланды. Осы уақытта Винанс фирмасы Балтиморды одақтық әскерлерден қорғау үшін қару-жарақ және оқ-дәрі дайындап жатқан. 23 сәуірдегі «Американец» газетінде: «Винанстардың шеберханасында барлық жұмысшылар сүңгілер жасаумен және әртүрлі доптарды құюмен айналысып жатыр» (Браун, 65) делінген. 14 мамырда, Балтиморда әскери жағдай жарияланғаннан кейін бір күн өткен соң, Винанс Мэриленд заң шығарушы органының Фредерик қаласындағы арнайы сессиясынан (Мэриленд заң шығарушы органы тарап кетпеу туралы мәселені қарастырған, бірақ ақырында бас тартқан) оралғанда тағы да тұтқындалды. Ол федералды үкіметке адалдығын кепілдеген «парақ» бергеннен кейін дереу босатылды. Винанстың Бенджамин Батлердің федералды әскерлерімен тұтқындалуы Линкольннің habeas corpus-ты тоқтатқан жағдайларының бірі болды. Винанстың қысқа мерзімге қамауға алынуы заңды түрде күшін жойған жоқ, Джонс Меррименнің (Ex parte Merryman) ісі сияқты. Винанс көбінесе Винанс булы қаруын ойлап тапқан ретінде есептеледі, ол Балтимор мэрі Браун мен Мэриленд губернаторы Хикс жинаған бес жүз мың долларлық қаражаттан сатып алынған қарулардың бірі болған делінеді. Бірақ бұл қаруды Винанс емес, Чарльз С. Дикинсон ойлап тапқан және 1860 жылы Бостонда жасаған. Ол Винанстың шеберханасынан өтті, оның жұмысшылары қала билігінен тапсырыс алған сүңгілер, оқтар және басқа да бұйымдар жасап жатқан кезде. Ол пайда болған кезде оның бұрынғы тарихы ұмытылып, Винанстың федералды әскерге қарсы тұру үшін жасағаны туралы әңгіме тарады. Бұл жаңалықтың әскери маңызы болмаса да, сол кезде оның Винанспен байланысы және оның саяси көзқарастары Мэриленд штатының федералдық бақылауына қауіп төндіретіндігі туралы кеңінен талқыланды.
Ross Winans was born in Vernon Township, New Jersey on October 17, 1796. His parents were William and Mary Winans. He married Julia de Kay (1800 1850) in 1820 and they had five children. He moved his family to Baltimore, Maryland in the late 1820s and did business with the newly founded Baltimore and Ohio Railroad (B. & O.). Following the death of his wife Julia in 1850, he married Elizabeth K. West (1807 1889) in 1854. and was arrested twice due to his anti Federal activities and speeches. On the day before the Baltimore riot of 1861, Winans moved a resolution "protest[ing] in the name of the people of Maryland against the garrisoning of Southern forts by militia drawn from the free States" and 'calling upon citizens of the state unite "to repel, if need be, any invader who may come to establish a military despotism over us." He was arrested shortly after the riot, was released, and elected again on April 24 as part of a States Rights ticket. Meanwhile, Winans' firm was reportedly preparing weapons and munitions for the defense of Baltimore against union troops. According to the American of April 23, "At the works of the Mssrs. Winans, the entire force is engaged in the making of pikes, and in casting balls of very description " (Brown, 65). On May 14, one day after martial law was declared in Baltimore, Winans was again arrested while returning from a special session of the Maryland legislature in Frederick (the session in which the Maryland legislature considered, but ultimately rejected, secession). He was quickly released, after signing a "parole" guaranteeing his loyalty to the federal government. Winans' arrest, by Benjamin Butler's Federal troops, was one of the cases where Lincoln's emergency suspension of habeas corpus was employed. Winans' brief incarceration was not legally challenged, as it was in the case of Johns Merryman (Ex parte Merryman). While Winans is often credited as the inventor of the Winans Steam Gun, said to be among the weapons bought from the five hundred thousand dollar fund that Baltimore Mayor Brown and Maryland Governor Hicks gathered "for the defense of the city. This experimental weapon was in fact not designed by Winans, but was invented by Charles S. Dickinson, and built in Boston in 1860. It passed through Winan's machine shop during the period when his workers were making pikes, shot and other items ordered by city authorities. When it emerged, its former history was forgotten, and word spread that it was built by Winan's to oppose Federal troops. Though this novelty ultimately had no military impact, it was widely discussed at the time and its connection to Winans, along with his political views reputation as a threat to federal control of Maryland.
Сигареттік кеме (немесе қайық)
XIX ғасырдың ортасында Уинэнс және оның ұлы Томас, көбінесе «сигара кемелері» немесе «сигара қайықтары» деп аталатын, ұзынша келген қайықтардың бірнеше сериясын жобалап, салды. Алғашқысы 1858 жылы салынды және бұрын-соңды көрілмеген (әдетте техникалық тұрғыдан мүмкін емес) ортада орналасқан винтке ие болды, ол қоршауға жабылды. Бұл винтті екі корпуста орналасқан бу машиналары қозғалтты. Мақсаты – кеменің ауа райы мен толқындардан кем кедергімен жүзуін қамтамасыз ету болды. Бұл кеме туралы «Scientific American» ұлттық журналында кеңінен талқыланды және соңында Уитстон Пойнт түбегінің оңтүстігіндегі Ферри Бардағы Винанс доктарында және Патапско өзенінің Ортаңғы немесе Ферри тармағының солтүстік жағалауында, ескі Форт Ковингтон мен Форт Бэбкоктан батысқа қарай, 1812 жылғы соғыс кезінде 1814 жылдың қыркүйегінде Балтимор шайқасында Мак-Хенри фортын қолдаған (кейіннен 1890 жылдардың соңы мен 1900 жылдардың басында салынған Порт Ковингтон теміржолы мен Батыс Мэриленд теміржолының порттық іргетастары) бірқатар сынақтар мен түзетулерден кейін орналасты. Ол теңізде сынақтан өткізілген емес. Оның сөзімен айтқанда, «кеменің ұзындығы енінен он бір есе артық болды, ені 5 метр, ал ұзындығы 4 метрді құрады». Онда төрт жоғары қысымды бу машинасы болды, ол ортада орналасқан үлкен темір дөңгелекті қозғалтты. 1859 жылдың қаңтар айындағы сынақ кезінде ол сағатына 12 миль жылдамдыққа жетті. Содан кейін кеменің ұзындығы 194, содан кейін 235 футқа дейін ұзартылды. Ол Англияға қосымша сынақтар үшін жіберілді, бірақ үлкен жетістікке жете алмады. Азамат соғысынан кейін Уинэнс және оның ұлы өздерінің кәсіпорындарын Еуропаға көшірді, және Англияда және Санкт-Петербургте бірнеше ұқсас жобаланған қайықтар салынды. Бұлардың ешқайсысы теңізде толық сынақтан өтпеді, бірақ Солент пен Ла-Манш каналындағы сапарлар туралы баспасөз хабарлары сақталған. Қайықтар 1880 жылдарға дейін Саутгемптонға тоқтатылған күйде қалды, бірақ ешкім оларды үлгі еткен жоқ. 1858 жылы «Русский военно-морской журнал» газетінде осы кемелер туралы жазылған. Уинэнс Азамат соғысы кезінде өзінің қызығушылықтарын АҚШ-тан тысқары жерге ауыстырды. Оның ұлы Уильям Крым соғысы кезінде Санкт-Петербургті қорғауға арналған канонерлік қайықтарды жарақтандыруда тәжірибе жинақтаған. Александровскийдегі теміржол шеберханалары теңіз жұмысына пайдаланылды. Уинэнс 1861 жылдың шілдесінде Ресей үкіметіне «Сыбайлы принцип бойынша соғыс машиналары» деген ұсыныс ұсынды. Бұл Ресей әскери-теңіз флотының басшысы, Ұлы князь Николайевич тарапынан жақсы қабылданды. Уинэнстің Сигар қайығы Нева өзенінде сынақтан өтіп, Кронштадтқа дейін жүгіріп, Фин шығанағында сынақтар өткізді. Ресейлік кеме жасау техникалық комитеті таң қалдырмады. Содан кейін Уинэнс АҚШ үкіметіне өзінің кемелерінің дизайнын ұсынды, оны Англиямен болатын қақтығысқа дайындық деп қарады. Бұл әкелген ештеңе болмады. Уинэнс өзінің эксперименталды ресейлік кемесін ағылшын «Наутилус» пароходына тиеп, сигара қайықтарын салуды Англияға көшірді. Ол Францияның Гавр қаласында тағы бір сигара кемесін салды. Ол Англияда жеке яхтасын, төртінші сигара кемесін салды. Ол 1866 жылы Темза өзенінде суға түсірілді. Уинэнс өзінің яхтасын Санкт-Петербургтегі императорлық яхта клубында тіркегісі келді. Кеменің сапарына кедергі келтіретін көптеген мәселелер болды. Томас Уинэнс біраз уақыт Ресейде тұрып, патша үкіметімен келісімшартқа отырып, ресейлік теміржолдарды дамытуға кірісті.
In the mid 19th Century, Winans and his son Thomas designed and built a series of spindle shaped boats, usually referred to as the "cigar ships" or "cigar boats". The first was constructed in 1858 and featured an unprecedented (and in the end, technically unfeasible) midship propeller, enclosed in a shroud. This propeller was driven by steam engines located in each hull section. The intent was to allow the ship to progress with less disturbance from weather and waves. This ship was discussed at length in the pages of the "Scientific American" national journal/magazine, and in the end remained tied up at the Winans docks at Ferry Bar, southside of the Whetstone Point peninsula and along the north shore of the Middle Branch or Ferry Branch of the Patapsco River, just west of old Fort Covington and Fort Babcock which supported Fort McHenry in the September 1814 Battle of Baltimore during the War of 1812 for many years, (later the site of the Port Covington railroad and harbor piers of the Western Maryland Railway built in the late 1890s and early 1900s) after a series of trials and modifications. It was never subjected to a sea trial. In his own words, "the length of the vessel was more than eleven times it breadth of beam, being 16 feet wide by 108 feet long." It included four high pressure steam engines, driving a large iron wheel with fins amidships. It did achieve a speed of 12 miles per hour on its trial in January 1859. He then lengthened the ship to 194, and then 235 feet. It went to England for further trials, but was never a great success. After the Civil War, Winans and his son took their enterprise to Europe, and several similarly designed boats were built in England and in St. Petersburg, Russia. None of these were also put to full sea trials, though press reports survive of trips in the Solent and the English Channel. The boats themselves remained tied up in Southampton into the 1880s, but inspired no imitators. The Russian Naval Journal reported on the ships in 1858. Winans shifted his interests outside of the United States during the Civil War. His son William had gained experience in naval construction during the Crimean War, outfitting gunboats for the defense of St. Petersburg. The Railroad Shops at Alexandrovsky were employed for the Naval work. Winans presented a proposal to the Russian Government entitled, "War Vehicles on the Spindle Principle," July 1861. This was favorably received by the Grand Duke Nuikolaevich, Chief of the Russian Navy. A Winans Cigar boat was tested on the Neva River, and ran to Kronstadt, where it conducted tests in the Gulf of Finland. The Russian Shipbuilding Technical Committee were not impressed
Winans then proposed to the U. S. Government the design of his ships, in what he saw as a pending conflict with England. Nothing came of this. Winans took his cigar boat construction to England with his experimental Russian craft loaded on the British steamboat Nautilus. He built another cigar ship in Havre, France. He constructed a private yacht for himself in England, the fourth cigar ship. It was launched in 1866 on the Thames. Winans wanted to register his yacht at the Imperial Saint Petersburg Yacht Club. Numerous problems preventing the ship making the voyage. Thomas Winans stayed for a time in Russia and contracted with the Czar's government to develop Russian railroads.
Басқа қызығушылықтар
Уинэнс санитариялық инженерия және халық денсаулығына қызығушылық танытты, санитария тақырыбында, әсіресе су және желдеткіш жүйелеріне қатысты бірнеше брошюралар жариялады. Ол Балтимор қаласына қоғамдық су жүйесін дамыту үшін лоббилік жұмыс жүргізді. Винанс төмен кірісті тұрғын үйлерді дамытудағы пионер болды, Балтиморда "жұмысшыларға арналған тұрғын үй" деп атаған тұрғын үй жобасын салды. Бүгінде сол жерде қоғамдық тұрғын үй кешені сақталған және оған Маунт-Винанс деген ат берілген. Ол сонымен қатар діни жазбалардың авторы болды, олардың ішінде діни төзімділік туралы брошюра және унитариандық уағыздар жинағы бар. Жюль Верннің "Теңіз астында жиырма мың шақырым" романындағы капитан Немоның су асты кемесіне Винанстардың сигар кемесінің пішіні шабыт берді.
Winans took an interest in sanitary engineering and public health, publishing a number of pamphlets on sanitation, particularly in regard to water and ventilation. He lobbied for the development of a public water supply for Baltimore City. Winans was a pioneer in the development of low income housing building a housing project he called "workingmen's housing" in Baltimore. Today a public housing project remains on the site and is named Mount Winans. He also published religious writings, including a pamphlet on religious tolerance and a collection of Unitarian sermons. The Winans' cigar ship and its shape inspired Captain Nemo's submarine ship, in Twenty Thousand Leagues Under the Sea by Jules Verne.
Өлім
Уинэнс 1877 жылдың 11 сәуірінде Балтимор қаласында 81 жасында қайтыс болды.
Winans died in Baltimore on April 11, 1877, at the age of 81.