Кіріспе

2005 жылы 2-санаттағы Атлантика мұхитындағы дауыл 2005 жылғы Атлантика мұхитындағы дауыл кезінде Ирен деп аталған дауыл ұзақ өмір сүрген Кабо-Верде дауыл болды. 4 тамызда Кабо-Верде жанында пайда болған дауыл Атлантика мұхитын кесіп өтіп, Ньюфаундлендтің оңтүстік-шығысында орналасқан экстратропикалық циклонға сіңірілгенге дейін Бермуда маңынан солтүстікке бұрылды. Иреннің күшінің өзгеруіне байланысты оны болжау қиын болды. 10 тамызда Ирен күші әлсіреп, 16 тамызда 2-санаттағы дауылға дейін күшейді. Ирен тропикалық жүйе ретінде 14 күн бойы сақталды, бұл 2005 жылғы маусымдағы ең ұзақ дауыл болды. Бұл маусымдағы тоғызыншы аталған дауыл және төртінші дауыл еді. Дауылдың бағытын болжаудағы белгісіздікке байланысты АҚШ құрлығына тиюінен қорқыныш болды, бірақ Ирен құрлыққа жақындамады және ешқандай зиян келтірмеді. Дегенмен, 2 метрге дейін көтерілген толқындар мен күшті ағыстар Лонг-Бичте (Нью-Йорк штаты) бір адамның қаза болуына әкеп соқты.

Метеорологиялық тарих

Ирен даулы Кабо-Вердеде дауыл ретінде басталды. 1 тамызда Африканың батыс жағалауынан күшті тропикалық толқын қозғалды, бастапқыда судың салқындауына байланысты әлсіреп кетті. Ол батысқа қарай жылжып, Кабо-Верде жанынан өтті, онда конвекция күшеюге бастады. 4 тамыздың түстен кейін жүйе тропикалық депрессияға айналды, Кабо-Верде аралдарының оңтүстік-батысына қарай 1100 шақырым жерде. 5 тамыздың таңында депрессия кенеттен солтүстік-батысқа бұрылып, жоғары жел қиылысы бар аймаққа келді, бұл кейбір компьютерлік модельдердің депрессияның тарап кететінін болжауына себеп болды, ал басқалары тұрақты күшеюді күтті. Дауылдың өмірге қауіпті жағдайы Ұлттық дауылдар орталығының (NHC) синоптигі Ликсон Авиладан: «Тропикалық циклонның қалай пайда болатынын біле бермейміз» деген пікірді тудырды. Қоршаған қолайсыз жағдайлар мен нашар ұйымдастырылуына қарамастан, Тоғызыншы тропикалық депрессия күшейе берді және 7 тамызда Ирен тропикалық дауылға айналды. Бұл күтулерге қайшы, жылы сулар мен азайған жел қиылысы Иренге Бермуданың оңтүстігінде бірте-бірте ұйымдасуға мүмкіндік берді, және ол 11 тамыздың таңында қайтадан тропикалық дауылға айналды. Субтропикалық жотаның әлсіздігі Иренге солтүстікке қарай күрт бұрылуға мүмкіндік бергенде бұл белгісіздік аяқталды, нәтижесінде дауыл 15 тамызда Солтүстік Каролинаның жағалауы мен Бермуда арасынан өтті. Одан кейін жоғарғы деңгейдегі қиылыс күрт әлсіреп, Ирен жылдам күшейді, бірінші дауылға, содан кейін 16 тамыздың түстен кейін 105 миль/сағ (170 км/сағ) жылдамдықпен 2-ші санаттағы дауылға дейін жетті, ол Бермудадан солтүстік-шығысқа қарай 350 миль (560 км) жерде болды; сонымен бірге ол 970 мбар ең төмен қысымды көрсетті. Ирен желдің күшейген аймағына кірді және әлсіреуге басталды, нәтижесінде 18 тамызда Ньюфаундлендтің Кейп-Рейсінен оңтүстікке қарай 520 миль (830 км) жерде тропикалық дауылға дейін төмендетілді. Циклонның 370 км радиусындағы барлық конвекция 18 тамызда тарады. Кейіннен Ирен сол күні экстратропикалық циклонға сіңірілді. Нью-Йорк жағалауындағы толқындар күшті болды. 14 тамызда Нью-Йорк штатының Лонг-Бич жанындағы толқынға ілігіп, 16 жастағы бала суға батып кетті. Оның денесі 16 тамызда жағаға шайылып, табылды.