Жан Л’Эритиер: Ренессанс композиторы және оның шығармашылығы
Jean l'Héritier
Жан Л’Эритиер (1480-1551) – ренессанс дәуірінің француз композиторы, мотеттер авторы. Палестрина стиліне көшкен композиторлардың өкілі, Жоскен де Пренің шәкірті.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Жан Л'Эритье (Lhéritier, Lirithier, Heritier және басқа да жазулар кездеседі) (шамамен 1480 – 1551 жылдан кейін) – француз эпохасының композиторы. Ол негізінен мотеттер жазушы ретінде белгілі және 16 ғасырдың басы мен ортасындағы Палестрина стиліне ұмтылған композиторлар буынының өкілі.
Jean L'Héritier (Lhéritier, Lirithier, Heritier and other spellings also exist) (c. 1480 – after 1551) was a French composer of the Renaissance. He was mainly famous as a composer of motets, and is representative of the generation of composers active in the early to middle 16th century who anticipated the style of Palestrina.
Өмір
Жан л'Эритье Кале-де-Пастағы Теруан епархиясының тумасы болған, бірақ оның ерте жылдары туралы көп мәлімет жоқ. Италиялық замандасының жазбасына сәйкес, л'Эритье Жоскин де Пренің шәкірті болған, бұл қарым-қатынас Жоскин 1500 жылдан кейін француз корольдік сарайында болған кезде болған болуы мүмкін (Жоскиннің онда қанша жыл болғаны нақты белгілі емес). 1506 жылы ол Италияға алғаш рет Феррараға барды. Бұл 1505 жылы Феррарадағы обадан қайтыс болған белгілі Обрехттің өлімінен кейін болды. Тағы бір ересек және танымал француз композиторы Антуан Брумель 1505 жылдың соңында Феррараға барып, Альфонсо I д'Эсте хорының жетекшісі қызметін Обрехттің орнына иеленді, және жас л'Эритьені Брумель білген болуы мүмкін, сондай-ақ оны Эсте әулетіне ұсынған болуы да мүмкін. л'Эритье өмірі туралы барлық қалған мәліметтер Италиядан алынған, сондықтан ол онда тұрған болуы мүмкін. Феррарадан кейін герцог Альфонсо оған Францияға қайтуға рұқсат берді, бірақ ол барған-жоқ белгісіз; оның өмірі туралы келесі мәлімет Римнен алынған, онда ол 1514 жылы папа Лев X-тің қызметінде болды. 1521 және 1522 жылдары ол Римдегі француз шіркеуінің капелла шебері болды. Оның көптеген музыкалық шығармалары осы кезеңге дейінгі римдік қолжазбаларда кездесетіндіктен, ол сол жылдары композитор ретінде өте белсенді болған болуы мүмкін. 1522 жылы ол Римді қалдырып, Мантуяға барған болуы мүмкін, онда ол 1525 жылдың мамыр айында Гонзага әулетінің капелласында әнші ретінде тіркелген. 1525 жылдың шілдесінде л'Эритье Веронаға барып, Верона епископының қызметінде жұмыс істеді. Осы кезеңде ол Ош кардиналы Франсуа де Клермонттың қамқорлығына ие болды, ол оған кем дегенде бес игілік сыйлады және Клермонт 1541 жылы қайтыс болғанға дейін онымен байланыста болған сияқты. л'Эритье өмірінің қалған бөлігі жұмбақ. Ол Феррарамен байланысын сақтады, бұл туралы оның ондағы жарияланымдары куәлік етеді, сондай-ақ ол кейін Венецияда немесе венециялық аймақтарда болған болуы мүмкін, өйткені Сан-Марко әншісі Пьетро Гаэтано онымен оқығандарын айтты, сонымен қатар 1555 жылы Венецияда л'Эритьенің мотеттерінің кітабы жарық көрді. Папаның Авиньондағы өкілі жазған хатта л'Эритье 1552 жылы әлі тірі екені көрсетілген.
Jean l'Héritier was a native of the diocese of Thérouanne, in the Pas de Calais, but little is known about his early years. According to a note by an Italian contemporary, L'Héritier was a pupil of Josquin des Prez, a relationship which most likely occurred while Josquin was at the French royal court in the years after 1500 (exact years for Josquin's stay there have not been established). In 1506 he went to Ferrara, his first trip to Italy. This was shortly after the death of the renowned Obrecht, who died in Ferrara's plague of 1505. Antoine Brumel, another older and more established French composer, went to Ferrara in late 1505 to take Obrecht's place as choirmaster to Alfonso I d'Este, and it is possible that the young L'Héritier was known to Brumel and was recommended to the Este family by him. All the remaining records of L'Héritier's life come from Italy, so he may have stayed there. After a stay in Ferrara, Duke Alfonso gave him leave to go back to France, but it is not known if he went; the next record of his life is from Rome, where he was in the employ of Pope Leo X in 1514. In 1521 and 1522 he was maestro di cappella at San Luigi dei Francesi, the French church in Rome. Since much of his music appears in Roman manuscripts of this time, he was probably very active as a composer during these years. In 1522 he left Rome and probably went to Mantua, where he was recorded as a singer in the chapel of the Gonzaga family in May 1525. In July 1525 L'Héritier went to Verona, where he worked in some capacity for the Bishop of Verona. During this time he was acquired the patronage of the Cardinal of Auch, François de Clermont, who awarded him at least five benefices, and seems to have retained a connection to him until Clermont's death in 1541. The remainder of L'Héritier's life is obscure. He maintained ties with Ferrara, as evidenced by his publications there, and he may have been in Venice or Venetian territories later, since Pietro Gaetano, a singer at Saint Mark's, claimed to have studied with him, and additionally a book of L'Héritier's motets was published in Venice in 1555. A note written by the papal legate in Avignon indicated that L'Héritier was still alive in 1552.
Шығармалары мен ықпалы
L'Héritier негізінен мотеттер жазды, олардың 48-і тіркелген, бірақ барлығы сақталмаған. Олардың кейбіреулері басқа композиторларға, соның ішінде Адриан Виллар, Жан Мутон және Филип Верделотқа жатқызылған. Стильдік тұрғыдан алғанда, олар Жоскин мен Палестрина стильдерінің аралық кезеңін білдіреді. Кейінгі туындыларында ертедегі туындыларына қарағанда, имитация тең аралықта орналасқан, дауыстардың теңдігі жоғары және контрапункті тегіс болады. L'Héritier көбінесе полифониялық және гомофониялық бөлімдерді ауыстырды, бұл сол кездегі көптеген франко-фламанд композиторларының арасында кең таралған әртүрлілікке қол жеткізу тәсілі болды. Көптеген мотеттер стандартты діни материалға негізделген: псалмдар, құлшылық гимндері, жауап әндері және т.б. Олардың көпшілігі бір бөлімнен тұрады, ал қалғаны екі бөлімнен. Кейде L'Héritier көптеген тәуелсіз дауыстар үшін жазды: мысалы, Locutus est Dominus тоғыз дауысқа арналған (төрт-алты дауыс қалыпты жағдай еді). Тағы бір мотет, Nigra sum (осы мәтіннің үш үлгісінің бірі), Палестринаға таныс болды, ол оны 1590 жылғы Missa nigra sum үшін бастапқы материал ретінде пайдаланды. L'Héritier-дің екі ғана әлемдік әні сақталған, оның бірі өте эротикалық әлемдік өлеңге негізделген (Cum rides mihi basium negasti). Сондай-ақ, төрт дауыстық "Массаның қалыпты бөлігі" сақталған. L'Héritier Виллартпен бірге 16 ғасырдың басында Франко-Фламанд стилін Италияда таратудағы жетекші тұлғалардың бірі болды. L'Héritier негізінен діни музыка композиторы болғандықтан және Римде жұмыс істегендіктен, Ватикан мұрағатында көптеген туындыларын қалдырды, ол кейінгі Палестрина стилінің дамуына ең ықпалды солтүстік музыканттарының бірі болуы мүмкін. Оның үстіне, оның туындылары 16 ғасырдың көптеген қолжазбаларында – кем дегенде 66, сондай-ақ 45 баспа жинағында – және Франция мен Италиядан басқа, Испания, Австрия, Богемия және Польша сияқты алыс аймақтарда кездесетіндіктен, оның ықпалы зор болған сияқты.
L'Héritier mainly wrote motets, of which there are records of 48, not all of which survive. Some of them have been attributed to other composers, including Adrian Willaert, Jean Mouton, and Philippe Verdelot. Stylistically they are transitional between the styles of Josquin and Palestrina. The later works contain more evenly spaced imitation, and more equality of voices, and more smoothness of counterpoint than the earlier works. Often L'Héritier varied polyphonic with homophonic passages, a technique for achieving variety which was common among many Franco Flemish composers of the time. Most of the motets are based on standard liturgical material: psalms, devotional hymns, responsories, and so forth. Most are in a single section, with the remainder being in two parts. Occasionally L'Héritier wrote for many independent parts: for example, Locutus est Dominus is for nine voices (four to six was the norm). Another motet, Nigra sum (One of three settings of this text), was familiar to Palestrina, who used it as source material for his Missa nigra sum of 1590. Only two secular songs by L'Héritier have survived, including one based on an extremely erotic secular poem (Cum rides mihi basium negasti). A four part setting of the Mass Ordinary also survives. L'Héritier was one of the leading figures in disseminating the Franco Flemish style in Italy in the early 16th century, along with Willaert. Since L'Héritier was mainly a composer of sacred music, and worked in Rome, leaving numerous compositions in the Vatican archive, he may have been one of the most influential northern musicians on the development of the later Palestrina style. In addition, since his work appears in numerous manuscripts of the 16th century—at least 66, as well as 45 printed collections—and in areas as far apart as Spain, Austria, Bohemia, and Poland, in addition to France and Italy—his influence seems to have been considerable.
Басқа L'Héritiers
XVI ғасырда L'Héritier деген тағы екі француз музыканты болды: Антуан (1508–1532 ж. шамасында өмір сүрген) және Исаак (1540 ж. шамасында өмір сүрген). Біріншісі де Па-де-Кале аймағынан шыққан, Жанмен туыс болуы мүмкін; ол 1508 жылдан бастап Сент-Шапельде әнші болды, ал 1520 мен 1532 жылдар аралығында Карл V-нің қызметінде болды. Исаактың өмірі туралы ешқандай мәлімет жоқ, сондай-ақ L'Héritiers бір отбасының мүшелері болған-болмағаны да белгісіз, бірақ Исаак 1541 жылы Лиондағы музыка баспашысы Жак Модерн басып шығарған кем дегенде үш шансонның авторы екені мәлім.
There were two other French musicians of the 16th century named L'Héritier: Antoine (fl. 1508–1532) and Isaac (fl. around 1540). The former was also from the Pas de Calais and may be related to Jean; he was a singer at the Sainte Chapelle from 1508, and was in the service of Charles V between 1520 and 1532. No details are known about Isaac's life, nor is it known whether or not the L'Héritiers were part of the same family, but Isaac is known to be the composer of at least three chansons which were published by music printer Jacques Moderne in Lyon in 1541.