Кіріспе

Джеймс Бойд Утт (1899 жылғы 11 наурыз – 1970 жылғы 1 наурыз) – американдық саясаткер. Калифорния штатының Ориндж округынан шыққан республикашыл, ол 1953 жылдан бастап жүрек талмасынан қайтыс болғанға дейін АҚШ Өкілдер палатасында қызмет етті.

Өмірбаян

Утт Оранж округындағы Тастин қаласында дүниеге келген. Ол мемлекеттік мектептерде және Санта-Ана колледжінде оқыды. Цитрус өңдеуде жұмыс істеді, 1933 жылдан 1937 жылға дейін Калифорния штатының Ассамблеясында қызмет етті, ал 1936 жылдан 1952 жылға дейін штат контролері кеңсесінде мұралық салық бағалаушысы болды. 1946 жылы қырық жеті жасында Утт Оңтүстік Калифорния университетінің құқық мектебін бітіріп, келесі жылы адвокаттық алқаға қабылданды және Санта-Анада заңгерлік тәжірибемен айналысты. 1952 жылы Утт алғаш рет 83-ші Конгресске сайланды. Ол демократ Лайонел Ван Дирлинге қарсы 106 972 дауыс (63%) жинады, ал Ван Дирлин 62 779 дауыс (37%) алды. Утт үшін бұл орын одан әрі «қауіпсіз» айналды, сондықтан оған күшті қарсыластар болған жоқ. Мысалы, демократтардың үстемдік құрған 1958 жылы ол демократ Т. Р. Бойеттің 109 794 дауысына (42%) қарсы 152 855 дауыс (58%) жинады. 1962 жылы Ричард М. Никсон бұрынғы демократ Эдмунд Г. «Пэт» Браунға губернаторлық лауазымын жоғалтқанда, Утт демократ Бертон Шэмскиге қарсы 133 737 (68,5%) дауыспен қайта сайланды, ал Шэмски 61 393 (31,5%) дауыс алды. 1964 жылы Барри Голдуотер жеңілгеннен кейін Утт өз округінде 65 пайыз дауыс жинады. 1966 жылы Рональд У. Рейган «Пэт» Браунның үшінші мерзімге сайлануына кедері келтіргенде, Утт өз округінде 73,1 пайыз дауыс алды (оның ең жақсы көрсеткіші). 1968 жылы Никсон президент болып сайланғанда, Утт осыған ұқсас 72,5 пайыз дауыс жинады. Бұл оның соңғы сайлауы болды, өйткені ол 1969–1971 жылдар аралығындағы мерзімін аяқтамай қайтыс болды. 1953 жылдан 1970 жылы қайтыс болғанға дейін Өкілдер палатасының ең оңшыл мүшелерінің бірі болған Утт федералды үкімет ұсынған әлеуметтік бағдарламаларға қарсы болды, оларды «жамандық жасамас бұрын тәтті ұсынатын балаларды зорлаушы» деп теңеді. Утт 1960, 1964 және 1968 жылдардағы Азаматтық құқықтар актілеріне және 1965 жылғы Дауыс беру құқығы актісіне қарсы дауыс берді, бірақ 1957 жылғы Азаматтық құқықтар актісіне дауыс бермеді және АҚШ Конституциясының 24-ші түзетуіне дауыс беруден бас тартты. Утттың қастандық теорияларына бейімділігі болды, ол 1963 жылы «аяқтары жолақ африкалықтардың үлкен тобы» Біріккен Ұлттар Ұйымының АҚШ-ты басып алуға арналған әскери жаттығуының бөлігі ретінде Грузияда жаттығулар жасап жатыр деп мәлімдеді. Сол жылы ол африкалық американдықтардың АҚШ-қа шабуыл жасау үшін Кубада жаттығулар жасауы мүмкін екенін де мәлімдеді. Утт Битлз музыкасы жастарда жасанды невроз тудырады деп сенді. Джон Бирч қоғамының мүшесі болмаса да, Утт оны жиі қолдады және Ричард Никсонның ұйымды айыптауын күлкілі деп сынады. Конгресте болған кезінде Утт табыс салығын жоюға және оңшыл хорват Андрия Артуковичтің депортациясын болдырмауға бағытталған заң жобаларын ұсынды. Утт сондай-ақ Гавайидің қосылуына қарсы болды, себебі штаттың ақ емес халқы тым көп, ал христиандар жеткіліксіз, сонымен қатар нәсілдер аралық секс және секс біліміне қарсы болды. Вьетнам соғысын қолдаған Утт немересі Джеймске оның саяси көзқарастарынан гөрі Вьетнамда өлгенін және жерленгенін көруді қалағанын айтты. Әжесінен өзгеше, Джеймс Вьетнам соғысына қарсы болды. 1964 жылы ол республикалық партиядан шыққан Барри Голдуотердің президенттікке үміткерлігін ыстық қолдады. Голдуотер 1964 жылғы азаматтық құқықтар заңына конституциялық және либертариандық негізде қарсы дауыс берген, бірақ кейіннен өз ұстанымын қайтарып алды. Утт бас прокурор Роберт Ф. Кеннедидің Миссисипи губернаторы Росс Барнеттімен қарым-қатынасын «адамдық емес» деп сынады және Кеннеди мен Джонсон әкімшіліктерінің азаматтық құқықтар жөніндегі ұстанымдарын «Гитлерлік» деп сипаттады. 1966 жылы журналист Дрю Пирсон Утттің «оңшыл қызметі» үшін «Либерти Лобби» ұйымынан «Республиканың мемлекет қайраткері» сыйлығын алған төрт конгрессменнің бірі болғанын хабарлады. Ол Бетезда әскери-теңіз ауруханасында 71 жасқа толуына 10 күн қалғанда шіркеуге бара жатқанда жүрек талмасынан қайтыс болды. Утт Санта-Анадағы Санта-Ана зиратында жерленген. Утттің орнын 35-ші округтен консервативті республикашыл Джон Г. Шмиц иеленді. Шмиц 1970 жылғы жалпы сайлауда толық мерзімге орынды жеңіп алды, мұнда губернатор Рейганның қатысуы көмектесті. Шмиц 192 765 дауыс (67 пайыз) алды, ал демократ Томас Б. Ленхарт 87 019 (30,7 пайыз) дауыс алды. Округтағы сайлауға қатысу көрсеткіші Оранж округының халқымен бірге өсе берді. (Шмиц кейіннен партия «өте либералды» болды деп сенгендіктен GOP-дан шығып кетті. Ол 1972 жылы Американдық тәуелсіз партиясынан президенттікке үміткер болды, бірақ Ричард Никсонның екінші мерзіміне қарсы шығып, ешқандай штатты жеңе алмады.)