Кіріспе

Уильям Мейсон (2 қыркүйек 1808 – 21 мамыр 1883) – шебер механика инженері және тоқыма машиналарын, сондай-ақ теміржол бу локомотивтерін құрастырушы. Ол Массачусетс штатының Таутон қаласында «Мейсон машина жасау зауытын» (Mason Machine Works) құрды. Оның компаниясы Америка Азамат соғысы кезінде Одақ армиясын локомотивтермен және мылтықтармен қамтамасыз етуде маңызды рөл атқарды. Кейіннен компания баспа машиналарын да өндірді.

Жастар және білім беру

Мейсон 1808 жылы Коннектикут штатының Мистик қаласында, теміршінің ұлы болып дүниеге келді. Бала кезінде Мейсон әкесінің шеберханасында көп уақыт өткізді. Ол 13 жасында үйден кетіп, Кантерберидегі (Коннектикут штаты) шағын мақта зауытының иіру бөлмесінде жұмыс істеді. Ол тумысынан механикаға бейім болған, зауыттың ең күрделі машинасын да жөндеуге қабілетті еді. 16 жасында жіп өндіруге арналған фабрика салынып жатқан Ист-Хаддамға машиналарды іске қосу үшін барды. 17 жасында ол фабрикаға қарасты машина жасау шеберханасында жұмыс істеді, онда үш жыл бойы тұрды. Осы жерде ол елдегі алғашқы қуатты тоқыма станогын орнатып, балаларға арналған киімге мақта жіп өндірді. Сонымен қатар, ол дамаст дастарқан тоқуға арналған тапқыр тоқыма станогын жасады.

Мақта және тоқыма машиналары

1833 жылы Мейсон Коннектикут штатының Киллингли қаласында Асселл Лампхермен бірге орауға арналған сақиналық тікелей шеңбер жасады. Ол «сақинаны» қайта жасап, жетілдіріп, оның қаңқасын жақсартты. 1835 жылы Мейсон Массачусетс штатының Таутон қаласына көшіп, Crocker and Richmond компаниясына қосылды. Ол негізінен сақиналық тікелей шеңберлермен айналысты. 1837 жылы қаржылық дағдарыс кезінде фирма банкротқа ұшырады. Бизнес Лич және Кит мырзаларға өтті. Мейсон шеберхана басшысы болып жұмыс істеді. 1840 жылдың 8 қазанында оның ең маңызды өнертабысы – «өздігінен жұмыс істейтін қашар» патенттелді. Бәсекелестік жақсартуларды талап етті, сондықтан 1846 жылдың 3 қазанында ол «Мейсонның өздігінен жұмыс істейтін қашары» үшін патент алды. Компания кейіннен локомотивтер, мылтықтар және баспа машиналарын өндіруге кіріскенмен, тоқыма машиналарын өндіру 19 ғасырдың соңына дейін оның ең маңызды саласы болып қала берді.

Мейсондық локомотивтер

Лич пен Кит 1842 жылдың қысында Мейсонға көп сомада ақша қарызы болғандықтан банкрот болды. Бостон қаласындағы Джеймс К. Миллс және компаниясы, ірі комиссиялық фирма, оған көмекке келді және бұрынғы серіктестерді сатып алуға көмектесті. 1845 жылы жаңа ғимараттар салынды және зауыт елдегі машина жасаумен айналысатын ең ірі кәсіпорынға айналды. Ол мақта машиналарын, жүн машиналарын, машина жасау құралдарын, үрлегіштерді, куполды пештерді, тісті дөңгелектерді, валдарды, спицалы теміржол вагондарының дөңгелектерін және 1852 жылдан бастап локомотивтерді өндірді. Мейсон американдық локомотивтің симметриясын жақсартуды қалады. 1853 жылы алғашқы локомотив жасалды. 1857 жылы оның фирмасы құлдырады, бірақ ол көп ұзамай зауытты қайта аша алды. Текстильдік бизнес жылдам қалпына келді, бірақ локомотив бизнесі онша сәтті болған жоқ. 1860 жылға қарай ол барлығы 100 локомотив өндірді. Соғыс кезіндегі сұранысқа байланысты 1865 жылға қарай бұл көрсеткіш екі есеге артты және келесі бірнеше жыл бойы осы қарқынмен жалғасты. Сонымен қатар, Америка Азамат соғысы кезінде аптасына 600 Спрингфилд мылтығы шығарылды. Мейсонның локомотивтері әшекейсіз, бірақ әдемі болды. Оның ықпалы сол кездегі және кейінгі локомотив жасаушылардың барлығына әсер етті. 1856 жылы ол Египеттің Каир және Александрия темір жолы үшін екі локомотив жасады, онда бір сыншы қозғалтқыштардың сапасы тамаша құралдар мен білікті жұмысшылардың жоғары дәлдікте орындалуының нәтижесі екенін айтты. Мамандардың пікірінше, оларды жөндеу өте оңай болды. 1871 жылы Мейсон богисі (көліктік құрылғысы) енгізілді. 1873 жылы бизнес 800 000 долларлық капиталмен «Мейсон машина жасау зауыты» деп ұйымдастырылды.

Өлім және мұра

Мейсон 1883 жылғы 21 мамырда пневмониядан қайтыс болды. Ол Массачусетс штатының Таутон қаласындағы Маунт Плезант зиратында жерленген. 700-ші локомотив аяқталып тұрды. 1889 жылға дейін тағы 54 локомотив аяқталып, 1890 жылы тапсырылды. Компания мақта өңдеу машиналарын жасауды жалғастырды. Уильям Мейсон суретші және шебер скрипкашы болған. Ол Таунтондағы қызметкерлері үшін банк ашып, қайырымдылыққа сыйлықтар берді. Ол елдегі локомотив құрылысының алғашқыларын қадағалаушысы ретінде есте қалды.