Кіріспе

Milkovich v. Lorain Journal Co., 497 U. S. 1 (1990) – АҚШ Жоғарғы Сотының жала жабуға қарсы жеке пікірді қорғау құқығы бар деген үміттерді қабылдамаған ісі. Заңгерлер бұл істі New York Times Co. v. Sullivan ісінен басталып, Gertz v. Robert Welch, Inc. ісімен жалғасқан дәуірдің аяқталуы деп қарады, онда сот баспасөзde айтуға болатын нәрселердің ауқымын кеңейтті және нақтылады, соның арқасында сотқа шағымдану қорқынышы болмайтын. Бұл істі сотқа қарау үшін көп уақыт кетті, және сот екі рет оны қараудан бас тартты. Ақыры сот оны қабылдағанда, судьялар пікір білдіруге болатын шекті анықтап, мәселені түпкілікті шешуді ұсынды. Дегенмен, шығарылған шешім мәселені одан әрі шатастырды деп есептелді. Кейбір штаттардың соттары өздерінің конституцияларына сәйкес пікір білдіру құқығын мойындады.

Іс-қағаздарының мазмұны

1974 жылдың 8 ақпанында Кливленд қаласының Мейпл Хайтс және Ментор командалары арасындағы маңызды орта мектеп күресі, сол кездегі қаһарлы қарсыластар, төбелесге ұласты. Алдымен Мейпл Хайтс командасы, содан кейін оның жанкүйерлері Ментор командасына шабуыл жасады. Оқиға салдарынан бірнеше адам ауруханаға түсті. Көптегендердің пікірінше, сол кездегі Мейпл Хайтс орта мектебінің жаттықтырушысы Майк Милкович төрешілердің шешімдерін ашық сынап, көрермендерді қоздырып, төбелес тудырған. Осыдан кейін Огайо жоғары мектептерінің атлетикалық қауымдастығы (OHSAA) мектепті бір жылға сынаққа алды және Мейпл Хайтсты келесі жылғы штаттық турнирге қатысудан шеттету туралы шешім қабылдады. Бірнеше күрескер мен олардың ата-аналары Франклин округінің жалпы сотына шағым түсірді, себебі осында мемлекетке қарсы істер көбінесе қаралады. Шағымданушылар OHSAA олардың заңды процеске қатысу құқығын бұзғанын мәлімдеді. Кейін қараша айында өткен сот отырысында Милкович пен мектеп округінің басшысы Х. Дональд Скотт тағы да куәлік берді. Содан кейін сот OHSAA шешіміне уақытша тыйым салды. Келесі күні "News Herald" газетінің спорт жазушысы және бағана авторы Тед Диадиун бұл шешім туралы мақала жариялады. Ол бастапқы күрес кездесуіне және OHSAA отырысына қатысқан, бірақ сот отырысына қатыспаған. Дегенмен ол OHSAA комиссары Харольд Мейердің "Сотқа айтылған кейбір оқиғалар бізге естігенімізден мүлдем өзгеше шықты, қатты таң қалдырды" деген сөзін келтірді, бірақ нақты мысалдар көрсетпеді. Осыған сүйене отырып, оның мақаласында Милкович пен Скотт сотқа жалған куәлік бергені айқын болды және олар өз іс-әрекеттері үшін жауапкершіліктен қашу үшін оқушыларына жазасыздық көрсеткендері үшін сынға алды. "Кездесуге келген әркім, ол Мейпл Хайтс, Ментор немесе бейтарап бақылаушы болсын, Милкович пен Скотттың шындықты айтуға салтанатты ант бергеннен кейін сотта жалған куәлік бергенін жақсы біледі", - деп жазды Диадиун.

Сот ісінің тарихы

Милкович өзін жамандағандықтан сотқа шағымданып, оның жалған айтқаны туралы айыптау ар-намысын қорғады. Огайо штатында жалған куәлік беру қылмыс саналатындықтан, бұл мәлімдемелер ар-намысқа тигізетін әрекет деп танылды және Милкович жеке тұлға ретінде қарастырылды, екеуі де оның ісіне оң әсер етті. Алайда, сот газеттің пайдасына шешім шығарды, себебі Диадиунның мақаласы жалаңаш пікір екенін, ол жалаңаш жалаға жатпайды және Салливан ісі бойынша зұлымдық ниет болмағанын анықтады. Милкович Огайо штатының 11-ші апелляциялық сотына шағым түсірді, ол шынайы зұлымдық ниет болғанын анықтады. Газет бұл шешімге қарсы штаттың Жоғарғы сотына шағымданып, онда конституциялық маңызды мәселелер жоқ деп танылды. 1979 жылы АҚШ Жоғарғы соты шағымын қараудан бас тартты. Іс қайта қарауға жіберілген соң, сот Гертц ісіне сілтеме жасап, бастапқы мақала конституциялық түрде қорғалған пікір екенін айтты. Сонымен қатар, Милкович қоғамдық тұлға ретінде зұлымдық ниеттің болуын дәлелдеуде сәтсіз болды. Апелляциялық сот төменгі соттың шешімін тағы да қолдады, бірақ Огайо штатының Жоғарғы соты оны күштен шығарды. 1984 жылы тағы бір шағым Вашингтонға жіберілді, бірақ ол да бұрынғысы секілді қарастырылмады. Осы уақыт аралығында Скотт жеке шағым айыптап, Огайо штатының Жоғарғы соты 1986 жылы оны қарады. Мақала пікір екенін анықтау үшін, Огайо штатының Жоғарғы соты (OSC) Диадиунның мақаласының жалаңаш жалаға қатысты факт екенін анықтау үшін Колумбия округінің апелляциялық сотының Оллман мен Эванс ісі бойынша төрт критерийлі сынағын қолданды. Сондай-ақ, Milkovich ісі бойынша бұрынғы шешімін қайта қарастыратынын мәлімдеді. Төменгі сот тағы да қысқаша шешім шығарды, апелляциялық сот оны бекітті, ал штаттың Жоғарғы соты бұрынғыдай шағымды қараудан бас тартты. Бұл жолы АҚШ Жоғарғы соты шағымды қабылдады.

Сот шешімі

Байқаушылар мен Бірінші түзету заңдарының сарапшылары Соттың Герц ісіндегі "жалған идея деген нәрсе жоқ" деген тұжырымын жалаңашталғандыққа қатысты талаптарға қарсы пікірді қорғау құқығына ресімдейтінін, дәстүрлі әділ пікір қорғанысын кеңейтетінін күткен. Бірақ Сот одан бас тартып, оның бұрыннан қалыптасқан конституциялық кепілдіктері пікір білдіруді қудалаудан қорғауға жеткілікті екенін мәлімдегенде олар таң қалды.

Көпшілік пікір

Іс тарихын және жалған айыптау істері бойынша соттың соңғы шешімдерін баяндағаннан кейін, Бас судья Ренквист көпшілік атынан Герцтің мәлімдемесі "кез келген нәрсені 'пікір' деп атап, жалпылама түрде қорлаудан босатуға бағытталмаған" деді, себебі " 'пікір' білдірілімдері көбінесе объективті фактіні күшпен айтуға ұласады". Сот Диадиунның бағанасында Милковичтің жалған куәлік бергені айтылғанын, сондай-ақ бұл мәлімдеме гиперболалық, метафоралық немесе автор мұны шын ниетпен айтпағандай етіп берілмегенін анықтады. Милковичтің OHSAA отырысындағы мәлімдемесін соттағы куәлігімен салыстыру арқылы (бағанада бұл жасалмаған) бұл мәлімдеменің дұрыс немесе жалған екенін анықтау оңай болғандықтан, бұл мәлімдеме пікір ретінде қарастырылған-қарастырылмағаны маңызды емес, өйткені ол объективті фактіні білдірген. "Петиция берушінің жалған куәлік бергені туралы айыптаудың дұрыстығын немесе жалғандығын дәлелдеуге жеткілікті дәлелдер бар", - деп қорытындылады Сот.

Келіспеушіліктер

Бүгінгі шешімінің негізін көпшілік, бұл мәлімдемелердің жалған және жамандау фактіні күйреуіне негіздеген жоқ. Ол да мүмкін емес, - деп жазды судья Бреннан өзінің қарсылығында. Ол және судья Маршалл төменгі соттармен келісті, бұл мақаланың пікір екендігіне жеткілікті дәлел бар екенін: ол спорт жаңалықтары бетінде жарияланған, онда автордың суреті "TD Says" деген жазумен берілген, ал мәтіннің өзінде "Диадиун тек қана негізге алған фактілерді ғана көрсетпейді, сонымен қатар ол фактілер бітіп қалғанда, жай ғана болжауға көшеді" делінген. Ол Диадиунның Милкович пен Скотттың Колумбстағы куәліктеріне сілтеме жасағанда "көрінетіндей" деген сөзді қолданғанын және ешкім "жүрегімен біледі" дегенді нақты факті ретінде қабылдамайтынын, өйткені ол табиғатынан гиперболалық екенін атап өтті. "Оқырмандар Диадиунның соттың OHSAA шешімін кері қайтаруына назар аударғанын және оған не себеп болғанын ашуланып болжап отырғанын көре алды", - деп қорытындылады ол. Ол көптеген комментаторлардың фактілерді толық білмей, не болғанын болжаған бірнеше жақындағы тарихи оқиғаларды келтіріп, "болжау мұндай мәселелер бойынша ұлттық пікірталас пен көп білетіндерден жауап алу үшін қоғамдық қысымды ынталандырудың құралы болып табылады. Оны жазалау беделді қорғауға ғана мүмкіндік береді, бірақ бұл шын мәнінде қоғамдық пікірталас үшін пайдалы механизмді жоюдың құнымен" деді. Дегенмен, Диадиунның сотталудан қорқып, осындай батыл пікір білдіруге құқығы бар деп талап еткен кезде де, ол колонка жазушысын "наивтігі" үшін сынады, өйткені ол сот OHSAA-ны жойғандықтан, Милкович ант беру кезінде жалған куәлік берді деп болжады. "Заңгерлік терминологияны түсінетін кез келген адам үшін, сот шешімінен мұндай куәлік берілгенін болжауға ешқандай себеп жоқ", - дейді, өйткені Франклин округінің судьясы спорттық қауымдастықтың шешімін бірнеше себептермен жоққа шығара алды және мақаланың өзінде тиісті процеске қатысу құқығының бұзылуы себеп ретінде көрсетілген. Ол пікір ретінде танылуы үшін мәлімдеменің фактілік негізі анық көрсетілуі тиіс екенін талап етті. Кез келген фактілік негізсіз пікір фактілік мәлімдеме ретінде қарастырылады. Егер ол жалған және жамандау фактілерді білдірсе, онда ол сотқа шағымдануға болады. Пікір контекстінде айтылған жалған фактілер "еркін, бейнелі немесе гиперболалық тілмен" нақтыланбаса, сотқа шағымдануға болады. Техас штаты Милковичті сөзбе-сөз түсіндірді. Оған дейін тек фактілер бойынша шағымдануға болады. Кейіннен кем дегенде бір сот объективті фактілерді жалған мәлімдеген пікірлерді қорғалмайтын деп тапты және Техаста пікірге артықшылық берілмейді деп мәлімдеді. 1991 жылы Калифорния апелляциялық соты Канн Бауэрге қарсы істе "Калифорния заңына сәйкес пікірге қатысты ерекше ереже тәуелсіз түрде бар" деген талапты қабылдамады.

Тарату

Жоғарғы Сот оларға қарсы шешім шығарғаннан кейін, Journal Co. сол кезде зейнеткерлікке шыққан Милковичпен соттан тыс келісімге келді. Милкович пен Диадиун содан бері татуласып, істің және Бірінші поправкаға қатысты заң туралы панельдік талқылауларда бірге қатысты. Диадиун журналистика саласында жұмыс істеп, The Plain Dealer және cleveland.com газеттерінде редакциялық мақалалар авторы болып қызмет етеді.