Кіріспе
New York Times Co. v. United States, 403 U. S. 713 (1971) - АҚШ Жоғарғы Сотының баспасөз бостандығына қатысты Бірінші түзету бойынша маңызды шешімі. Бұл шешім «Нью-Йорк Таймс» және «Вашингтон Пост» газеттеріне Үкімет цензурасы немесе жазалау қаупісіз Пентагонның құпия құжаттарын жариялауға мүмкіндік берді. Президент Ричард Никсон «Таймс» газетін құпия ақпаратты жариялауды тоқтатуға мәжбүрлеу үшін атқару билігінің құқығын пайдаланғысы келді. Сот алдындағы мәселе – Бірінші түзетуде кепілдік берілген баспасөз бостандығы, үкіметтің атқару билігінің ақпарат құпиясын сақтау қажеттілігіне бағынышты ма екендігі болды. Жоғарғы Сот Бірінші түзету «Нью-Йорк Таймс» газетінің материалдарды басып шығару құқығын қорғайтынын шешті. Мысалы, Франкел президенттер Джон Ф. Кеннеди мен Линдон Б. Джонсонтың құпияларды мақсатты түрде пайдаланғанын және жариялағанын айтты. Содан кейін Шихан Елсбергтің тілегіне қарсы құжаттарды жасырын түрде көшіріп, бастапқы оқу үшін Вашингтондағы Джефферсон қонақ үйіне ұшақпен алып барды, кейін оларды Нью-Йоркке соңғы рет өңдеу үшін жіберді, ал газет осы құжаттарды талқылайтын мақалалар жариялай бастады. Үкімет бұл «АҚШ-тың қорғаныс мүдделеріне түзетусіз зиян келтіреді» деп мәлімдеді және «Вьетнам саясаты бойынша шешім қабылдау процесінің тарихы» атты құпия зерттеудің мазмұнын жариялаудан «Нью-Йорк Таймс» және «Вашингтон Пост» газеттерін тыйым салуды» қалады. Үкімет «Таймс» газетіне Пентагон құжаттары негізінде жаңа мақалалар жариялауға тыйым салатын уақытша бұйрық беруді сұрады. «Нью-Йорк Таймс» компаниясынан басқа, Әділет министрлігі келесі айыпталушыларды атады: Артур Окс Сульцбергер, президент және баспагер; Хардинг Банкрофт және Иван Вейт, атқарушы вице-президенттер; Фрэнсис Кокс, Джеймс Гуддейл, Сидней Грусон, Уолтер Маттсон, Джон Маккейб, Джон Мортимер және Джеймс Рестон, вице-президенттер; Джон Б. Оукс, редакциялық бөлімнің редакторы; А. М. Розентал, бас редактор; Дэниел Шварц, сенбілік басылымның редакторы; Клифтон Дэниел және Том Уикер, аға редакторлар; Джеральд Голд және Аллан М. Сигал, халықаралық бөлімнің көмекші редакторлары; Нил Шихан, Хедрик Смит, Е. У. Кенуорти және Фокс Баттерфилд, тілшілер; және Сэмюэл Абт, халықаралық бөлімнің редакторы.
Шымкент туралы заңның 793-бабы
Шымкент тыңшылық туралы заңның 793-бабын АҚШ Бас прокуроры Джон Н. Митчелл Пентагон құжаттарына негізделген жаңалықтарды жариялауға тыйым салу үшін себеп ретінде келтірді. Бұл заң АҚШ Кодексінің үш бетіне таралып жазылған және Times газетіне қатысты қолданылатын жалғыз бөлігі 793(e) болды, ол оны қылмыстық құқық бұзушылық деп таныды: Кімде-кім рұқсатсыз иелік еткен, қол жеткізген немесе кез келген құжатты, жазуды, кодты кітапты, сигнал кітапты, эскизді, фотосуретті, фотосуреттің негативін, жобаны, жоспарды, картаны, модельді, құралды, құрылғыны немесе ұлттық қорғанысқа қатысты жазбаны немесе ұлттық қорғанысқа қатысты ақпаратты, оның иеленушісі АҚШ-қа зиян келтіруге немесе кез келген шетелдік елдің пайдасына пайдаланылуы мүмкін деп санайтын ақпаратты, қасақана хабарласа, жеткізсе, жіберсе немесе жіберуге тырысса, жіберсе немесе жіберуге себеп болса, жіберсе немесе жіберуге себеп болса, оны алуға құқығы жоқ адамға жіберсе, немесе қасақана сақтап, оны АҚШ қызметкеріне немесе осы тақырып бойынша оны алуға құқығы бар адамға жібермесе, онда оған осы тақырып бойынша айыппұл салынады немесе он жылдан аспайтын мерзімге бас бостандығынан айырылады, немесе екеуі де қолданылады. Осы тілге сүйене отырып, Александр Бикель мен Флойд Абрамс үш алдын ала аргумент келтіруге болатынын ойлады. Біріншіден, заңның мәтіні өте кең. Сыртқы саясат туралы әрбір мақала "ұлттық қорғанысқа қатысты" ма? Пентагон құжаттары "АҚШ-қа зиян келтіруге немесе кез келген шетелдік елге пайда әкелуге пайдаланылуы мүмкін" деген "сенудің себебі" деген сөздің мәні неде? Егер мақсат халықты біліммен қамтамасыз ету болса, онда бұл елге көмек пе, зиян ба? Бұл ақпаратты "алуға құқығы жоқ адам" ретінде жұртшылықтың қатысы бар ма? Заңда айтылмаған нәрсе де маңызды болды: "жариялауға" сілтеме жоқ (Бас прокурор Митчеллдің тоқтату және тыйым салу бұйрығында айтылғандай), құпия ақпаратқа сілтеме жоқ және Митчеллдің жариялауға шектеу қоюды негіздеу үшін құпия жіктеуге сүйенуін қолдамайды. Сонымен қатар, заңда жариялауға алдын ала тыйым салуға қатысты ешқандай заңдық өкілеттік қарастырылмаған. Екіншіден, Митчеллдің қылмыстық заңға сүйенуінің маңыздылығы, алдын ала тыйым салуды іздейтін азаматтық іс жүргізудегі оның релевандылығы. Жоғарғы Соттың прецеденті баспасөздің ақпарат жариялауына тыйым салу конституцияға қайшы екенін көрсетеді. 1907 жылы Оливер Уэнделл Холмс Бірінші түзетудің "негізгі мақсаты" "басқа үкіметтер қолданған басылымдарға қатысты барлық алдын ала тыйымдарды болдырмау" екенін жазды. 1931 жылы Сот соғыс кезінде кемелердің шығу күндерін жариялау сияқты ең шектеулі жағдайларда ғана тыйым салуға рұқсат етіледі деп жазды. 1969 жылы Джон Маршалл Харлан II Жоғарғы Соттың "жариялауға қатысты барлық алдын ала тыйымдарды жоққа шығарғанын" жазды. Бұл екінші ойлау заңды тек қысқаша қарастыруға мүмкіндік береді, бұл жағдайды Бірінші түзету ретінде қарастыруға және үкімет қалаған жеңілдетуді – жариялауға тыйым салуды – қол жеткізбеуге мүмкіндік береді. Үшінші мүмкін тәсіл – Бірінші түзетуге кең көзқарас, егер алдын ала тыйымдар берілсе, демократиялық қоғамның өміріне үкіметтің жеңісінің әсеріне назар аудармайтын, бірақ дәл осы материалдардың – үкіметтің қате шешімдері мен маңызды бұзушылықтарының – жариялануы Бірінші түзетунің болу себебі екенін мойындау. Федералды судья Мюррей Гурфайн Нью-Йорктің оңтүстік округінің аудандық сотында аргументтерді тыңдады. АҚШ прокуратурасының азаматтық істер бөлімінің бастығы Майкл Хесс "біздің сыртқы қатынастарымызға қарсы келетін басқа елдердің пайдасына, біздің үкімет түрімізге қарсы келетін басқа елдердің пайдасына біздің сыртқы қатынастарымызға ауыр зиян келтірілуде" деді. Хесс сол күні бұрын жарияланған Мемлекеттік хатшы Уильям П. Роджерстің мәлімдемесіне сүйенді, онда бірқатар елдер "Документтердің" жариялануына алаңдаушылық танытты, сондай-ақ Әскери-теңіз күштерінің бас кеңесшісінің жариялау тоқтатылмаса, қалпына келтірілмейтін зиян келтірілетіні туралы мәлімдемесіне сүйенді. Хесс уақытша тыйым салу бұйрығын сұрады. Бикель билік бөлінісі сотқа мұндай бұйрық шығаруға тыйым салады деп мәлімдеді, өйткені мұндай көмекке рұқсат беретін заң жоқ. Ол сондай-ақ бұл жағдайда алдын ала тыйым салуға қатысты жалпы қолданылмаушылыққа ешқандай ерекшелік жоқ екенін айтты. Гурфайн барлық адвокаттарды өз кабинетіне шақырып, Бикель мен Абрамсты Times газетінің оларды қарап шыққанға дейін газеттің жариялауын тоқтатуын сұрады. Бикель Гурфайнның үкіметтің сұрағын қабылдаса, АҚШ тарихында жаңалықтарды жариялауға тыйым салатын алғашқы судья болатынын айтты. Times газеті жариялауды тоқтатудан бас тартты. Гурфайн сұранысты қабылдады және 18 маусымда отырыс белгіледі. The New York Times тыйым салу бұйрығына бағынуға келісті және 19 маусымда судья Гурфайн әкімшіліктің сотқа талап арызын қабылдамады, былай деп жазды: "[Ұлттың қауіпсіздігі тек бекіністерде ғана емес. Қауіпсіздік біздің еркін институттарымыздың құндылығында да жатыр. Өкімет билігіндегілер бостандық пен халықтың білу құқығының одан да үлкен құндылықтарын сақтау үшін басөзді, жалтақ басөзді, кең таралған басөзді шыдауы керек." Алайда, апелляциялық сот, толық құрамында тыңдағаннан кейін, 25 маусымға дейін сотқа талап арызын қабылдады.
Whoever having unauthorized possession of, access to, or control over any document, writing, code book, signal book, sketch, photograph, photographic negative, blueprint, plan, map, model, instrument, appliance, or note relating to the national defense, or information relating to the national defense which information the possessor has reason to believe could be used to the injury of the United States or to the advantage of any foreign nation, willfully communicates, delivers, transmits or causes to be communicated, delivered, or transmitted, or attempts to communicate, deliver, transmit or cause to be communicated, delivered, or transmitted the same to any person not entitled to receive it, or willfully retains the same and fails to deliver it to the officer or employee of the United States entitled to receive it [shall be fined under this title or imprisoned not more than ten years, or both]. Based on this language, Alexander Bickel and Floyd Abrams felt there were three preliminary arguments to raise. First, the wording of the statute was very broad. Was each article about foreign policy one "relating to the national defense"? What was the significance of "reason to believe" that the Pentagon Papers "could be used to the injury of the United States or the advantage of any foreign nation"? If the motivation was to educate the public, was that a defense that served to help, not hinder, the country? Would the public be "a person not entitled to receive" the information? Of equal importance was what the statute did not say: No references to "publication" (as Attorney General Mitchell's cease and desist order referenced), no reference to classified information, and no support for Mitchell's reliance on the top secret classification to justify restraint on publication. Additionally, there was no statutory language providing authority for prior restraint on publication at all. Second, was the relevance of Mitchell's reliance on a criminal statute in a civil proceeding seeking prior restraint. There was a Supreme Court precedent that lent support to the idea that bans on the publication of information by the press were unconstitutional. In 1907 Oliver Wendell Holmes wrote the "main purpose" of the First Amendment was "to prevent all such previous restraints upon publications as had been practiced by other governments." In 1931 the Court wrote that only the narrowest circumstances—such as publication of the dates of departure of ships during wartime—were permissibly restrained. In 1969 John Marshall Harlan II wrote that the Supreme Court "rejected all manner of prior restraint on publication." This second line of reasoning made it seem the statute should only be dealt with in passing, making the case a First Amendment one and the relief the government wanted—a bar on publication—unavailable. The third possible approach was a very broad view of the First Amendment, one not focused on the impact of a government victory on the life of a democratic society if prior restraint were granted; but that the publication of just these sorts of materials—governmental misjudgments and misconducts of high import—is exactly why the First Amendment exists. Federal judge Murray Gurfein heard arguments in the District Court for the Southern District of New York. Michael Hess, chief of the Civil Division of the United States Attorneys Office, argued "serious injuries are being inflicted on our foreign relations, to the benefit of other nations opposed to our foreign relations, to the benefit of other nations opposed to our form of government." Hess relied on Secretary of State William P. Rogers's statement reported earlier that day that a number of nations were concerned about the Papers publication and an affidavit from the general counsel of the Navy that alleged irreparable injury if publication did not cease. Hess asked for a temporary restraining order. Bickel argued that the separation of powers barred the court from issuing the restraining order since there was no statute authorizing such relief. He further argued that there was no exception to the general unavailability of prior restraint that applied in this case. Gurfein called all counsel to his chambers and asked Bickel and Abrams to have the Times cease publication of the Papers until he could review them. Bickel responded that Gurfein would be the first judge in American history to enter a prior restraint enjoining the publication of news if he granted the government's request. The Times refused to cease publication. Gurfein granted the request and set a hearing for June 18. The New York Times agreed to abide by the restraining order and on June 19, Judge Gurfein rejected the administration's request for an injunction, writing that "[t]he security of the Nation is not at the ramparts alone. Security also lies in the value of our free institutions. A cantankerous press, an obstinate press, a ubiquitous press must be suffered by those in authority in order to preserve the even greater values of freedom of expression and the right of the people to know." However, the Court of Appeals, after an en banc hearing, granted an injunction until June 25.
АҚШ-тың Вашингтон Пост Ко. қарсы
1971 жылдың 18 маусымында «Вашингтон пост» газеті Пентагон құжаттарына негізделген өз мақалаларын жариялауға кірісті. Апелляциялық соттардың арасындағы осы қайшылық Жоғарғы Соттың осы істі тыңдауына себеп болды.
Пікірлер
1971 жылдың 25-26 маусымында Жоғарғы Сот атқару билігінің, «Таймс», «Пост» және Әділет министрлігінің аргументтерін тыңдады. «Таймс» газетінің құжаттарды қалай алғанын (бұл мәселе басқа жердегі федералдық қазынат сотта тергеліп жатты) ескергенмен, Сот үшін басты мәселе газеттің баспасөз бостандығына қатысты Бірінші түзету құқығын тоқтата тұруды білдіретін алдын ала шектеуге жеткілікті негіз бар ма еді. Бірінші түзетуде баспасөз бостандығын шектеуге тыйым салынған, бірақ 20-шы ғасырдағы бірнеше маңызды сот істері осы ережеге ерекшеліктер енгізді, соның ішінде Оливер Венделл Холмс-младший судьяның «Сченк пен АҚШ» ісінде алғаш айқындаған «ашық және жақын қауіп» сынағы. Осы ерекшеліктің соңғы нұсқасы – «Деннис пен АҚШ» ісінде белгіленген, ауыр және ықтимал қауіп ережесі. Бұл істе терминология ауыр және түзетуге келмейтін қауіп стандартына өзгертілді. Ережелердің көптеген нұсқаларының түпкілікті мақсаты – егер белгілі бір хабар американдық қоғамға «ауыр және түзетуге келмейтін» қауіп тудырса, онда осы хабарға алдын ала шектеу қою азаматтық бостандықтарды шектеу ретінде қарастырылуы мүмкін. Сондықтан Жоғарғы Сот Үкіметтің «мұндай шектеуді қолдануды негіздеу үшін дәлелдерді ұсыну міндетін» жеткілікті орындағанын анықтауға міндеттелді. Өз шешімінде Сот алдымен прецеденттерді пайдаланып, құқықтық мәселені анықтады. Ол «көзқарасқа алдын ала шектеудің кез келген жүйесі осы Сотқа конституциялық жарамдылығына қарсы күшті презумпциямен келеді» деп мәлімдеді. Бұл мәлімдеменің мақсаты – Үкіметтің әрекеттері мен Бірінші түзету арасындағы туа біткен қайшылықты нақты көрсету болды. Содан кейін шешімде Үкімет «осылайша мұндай шектеуді қолдануды негіздеу үшін дәлелдерді ұсынудың ауыр міндетін өз мойнына алады» делінген. Бұл Никсон әкімшілігінің газеттердің әрекеттері «ауыр және түзетуге келмейтін» қауіп тудыратынын жеткілікті дәлелдеуі керек екенін күшейтті. «Нью-Йорк Таймс пен АҚШ» ісі Бірінші түзетуді кеңінен түсінудің жеңісі деп саналады, бірақ Жоғарғы Сот Үкіметтің алдын ала шектеу туралы дұрыс шешім қабылдағанын растағандықтан, оның шешімі тыңшылық туралы заңды күштен жоймады және баспасөзге құпия құжаттарды жариялауға шексіз еркіндік бермеді. Сот судьясы Уильям О. Дуглас Блэкпен келісіп, үкіметке бақылау ретінде еркін баспасөздің қажеттілігі баспасөзді үкіметтік шектеулерден қорғайтынын айтты. Сот судьясы Уильям Дж. Бреннан кіші, құжаттарды жариялау «Near v. Minnesota» (1931) ісінде сөз бостандығына қатысты белгіленген үш ерекшеліктің бірі ретінде қарастырылмағанын түсіндіру үшін жеке жазды. Сот судьялары Поттер Стюарт пен Байрон Р. Уайт атқару билігінің ұлттық қауіпсіздікті қамтамасыз етуі оның ақпаратын қорғау арқылы міндеті екендігіне келісті. Алайда, ұлттық қорғаныс және халықаралық қатынастар саласында Президент заң шығарушы және сот тармақтарымен іс жүзінде тексерілмейтін үлкен конституциялық тәуелсіздікке ие. «Егер үкіметтік тепе-теңдік болмаса, [осы екі салада] атқару билігінің саясаты мен билігін шектеуге болатын жалғыз нәрсе – ақылды азаматтар, хабардар және сын көзбен қараған жұртшылық, олар ғана демократиялық үкіметтің құндылықтарын қорғай алады», - деп жазды судья Стюарт. Сот судьясы Тургуд Маршалл «ұлттық қауіпсіздік» терминінің алдын ала шектеуді заңды ету үшін тым кең екенін және Конгресс пікір білдірмеген жерде заңдар жасау Соттың міндеті емес екенін айтты.
Бір-бірінен айырмашылық пікірлер
Бас судья Уоррен Э. Бергер келіспей, "еркін және шектеусіз баспасөздің қажеттілігі күрделі заманауи үкіметтің тиімді жұмыс істеуі сияқты тағы бір қажеттілікпен қақтығысқанда, осы әрекеттердің салдарына қатысты егжей-тегжейлі зерттеу жүргізілуі керек" деді. Ол сот отырысының асығыс болуы және құжаттардың көп көлеміне байланысты, Соттың шешім қабылдау үшін жеткілікті мәлімет жинауға үлкермегенін атап өтті. Сондай-ақ, "Таймс" газеті материалды жариялау алдында оның қоғамға тигізетін ықтимал салдары туралы Үкіметпен кеңесуі тиіс еді деп сақты. Бас судья Үкіметтің бұрын айтылған талаптарды орындағанын емес, шешімді асығыс қабылдамау қажеттігін баса көрсетті. Сот судьялары Джон М. Харлан және Гарри А. Блэкман процестің кемшіліктеріне, сондай-ақ ұлттық қауіпсіздік пен атқарушы биліктің құқықтарына назар аудармауға қатысты Бергердің пікірін қолдады.