Кіріспе

Ний Шичэн (1836 – 1900 жылдың шілдесі) – Цин әулетінің қытай генералы, боксерлер көтерілісі кезінде императорлық үкіметке қызмет еткен. 1850-ші жылдардың басында Аньхой провинциясының Хэфэй қаласынан шыққан Ний Шичэн бюрократиялық лауазымдарға қатысты округтік емтиханды тапсырып, өтуге үлкерді, бірақ Тайпин көтерілісі салдарынан бюрократиялық мансабынан бас тартып, әскерге қатануға мәжбүр болды.

Әскери мансап

1850-ші жылдардың соңында Ниянь көтерілісі кезінде Ни Юань Цзясанның (Юань Шикайдың әкесі) қызметінде болды, ол көтерілісші күштерге қарсы күресте лейтенант болып тағайындалды, содан кейін Тайпин көтерілісін басуға Хуай армиясының құрамына кірді, оның соңында генерал атағын алды. 1885 жылғы Қытай-Француз соғысы кезінде Ни Тайваньға күштермен жіберілді, онда француз әскеріне қарсы әскери операцияларға қатысты. Соғыстан кейін ол Лушанкуға жіберілді, онда Бейяң флотының жаңа салынған базасын басқаруға тағайындалды. Осы кезеңде ол Бейяң қолбасшысы Ли Хунцзян жалдаған көптеген шетелдік әскери кеңесшілермен байланыс жасады. 1891 жылы Қытайдың алғашқы императорлық теңіз парады сәтті өткеннен кейін, ол Тяньцзиньдегі әскерлерге басшылық етуге қайта тағайындалды. Осы уақытта ол Цинь әулетіне қарсы болған түрлі шағын көтерілістерді басуға белсенді қатысты, нәтижесінде 1892 жылы тайюань (бригадир генерал) атағымен марапатталды. 1893 жылы Ли Хунцзянның өтініші бойынша Ни Ресей және Кореямен шектесетін Маньчжурия аймандарын тексеру сапарына шықты, мақсаты болашақ әскери операцияларға стратегиялық жоспарлар жасау болды.

Бірінші қытай-жапон соғысы

1894 жылдың сәуір айында Ние Кореядағы Жапон империясына қатысты жағдайдың нашарлауына байланысты Манжуриядан қайтарылды. Ли Хунцзянның бұйрығымен ол 1894 жылдың 9 маусымында 800 сарбаздан тұратын жасақпен Кореяның Асан қаласына келді. Ол онда бекіністер салып, айналасындағы провинциялардағы Дунхак көтерілісшілерінің қызметін басу үшін шабуылдар жасады. Ол жергілікті азаматтарға қарсы тонау мен зорлық-зомбылықтың алдын алу үшін әскерінде қатаң тәртіп орнатуымен белгілі болды. Көмек күштері келгеннен кейін, оның басқаруындағы әскер саны 3800-ге жетті; алайда, шілде айының соңында жапондықтар шамамен 30 000 әскермен Сеул мен Инчхонды басып алды. 27 шілдеде Пундо шайқасы туралы хабар алғаннан кейін, Ние теңіз арқылы күштерін қайтарудың немесе шегінудің мүмкін емес екенін түсінді. Сондықтан Асанда қоршауға түсуден қашу үшін Пхеньянға айналып өту жолын таңдады. Бірақ 29 шілдеде генерал Осима Йосимаса басқарған жапондық жауынгерлік бригадасы Сеонхван шайқасында оның бекіністеріне шабуыл жасады. Ние шайқаста шамамен 500 адамын, сондай-ақ артиллериясының көп бөлігі мен жабдықтарын жоғалтты, бірақ оның қалған күштері Пхеньянға қашып үлкерді. Ол жергілікті тұрғындармен жақсы қарым-қатынас орнатып, қашу кезінде жапон әскерінің көп бөлігінен аулақ болды. 3 қыркүйекте Пхеньянның қорғанысын қарап шыққаннан кейін, Ние күш-жабдық сұрау үшін Тианжинге сәтсіз сапарға аттанды. Пхеньянға қайта оралуға бұйрық алған ол сапарда жүргенде Пхеньян шайқасында қытай әскерінің жеңілгені туралы хабарды естіді. Содан кейін Ние Цзюйлянчэн шайқасына қатысты, онда оның күштері 24 қазандағы жапондық шабуылдың негізгі күшіне тап болған Хушанцзянь (虎山) ауылында қытайлық флангаға бекітілді. Оның әскерінің көп бөлігі өз бекеттерін тастап кетті, ал Ние қалдықтарымен Дандаңға, содан кейін Фэнхаунчэнге қашып кетті. 30 қазанда ол қаланы жапондықтардың қолына тимейін деп өртеп жіберді, содан кейін Мукденге қарай жапондықтардың жолын кесу үшін солтүстікке жылжыды. Осы еңбегі үшін ол генерал-капитан шеніне көтерілді. 1895 жылдың 12 ақпанында Пекинге баратын маңызды стратегиялық нүкте болған Шанхай өтегісіне қайтарылды және одан әрі жауынгерлік қимылдарға қатыспады. Соғыстан кейін, 1899 жылы оның әскері қайта құрылып, Уувей майдандық дивизиясы деп аталды. Орыс әскери кеңесшілерімен оқытылған және неміс және орыс қару-жарағымен жабдықталған бұл дивизия сол кездегі Цин әскерлерінің ең заманауисы саналды.

Боксерлер көтерілісі

Ней Цин әулетінің саяси интригаларына белсенді қатыспады, бірақ саяси консерватор саналды және Жүз күндік реформаға қарсы император жесір Цисиді қолдады. Боксерлер көтерілісін басуда Ни екіұстанымды ұстаныс танытты. Бір жағынан, Цин армиясының генералы ретінде ол 1900 жылдың басында көтерісшілердің партизандық күштеріне қарсы қарқынды шабуыл жасады. Императорлық сарайдың боксерлерді қолдаған тобының айыптауына ұшыраған Ни сол жылы көптеген жауға зиян келтірді. Екінші жағынан, ол Қытайға Сегіз елдік одақтың басып кіруін қабылдай алмады, сондықтан одақтың күштерімен күресті. Нидің әскерлері көптеген боксерлерді өлтіргендіктен, Донг Фуксянның Кансу батырлары боксерлермен бірігіп, 2000-нан астам адамнан тұратын көпұлттық күш – Сеймур экспедициясына қарсы шықты, ол Пекинге қарай жорық жасады. 1900 жылдың 9 шілдесінде Тяньцзинь шайқасында генерал Анатолий Стессельдің басқаруындағы орыс күштеріне қарсы жеке басшылық еткен қарсы шабуыл кезінде Ни жақын жерде жарылған артиллериялық снарядтан қаза тапты. Қазіргі Қытайдағы Тяньцзинь қаласының Нанькай ауданында Боксерлер көтерілісінде, Тяньцзинь шайқасында қаза тапқан генерал Ни Шиченге арналған «Ни Шичен шейіттер ескерткіші» орналасқан.