Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Кіріспе
Хун Тянгуйфу (1849 жылдың 23 қарашасы – 1864 жылдың 18 қарашасы) – Тайпин аспандық патшалығының екінші және соңғы патшасы. Халық арасында ол Кіші Тәңір (幼主) деп белгілі. Әкесі Хун Сюкуань сияқты, ресми түрде ол Көк Патшасы (天王) атанды. Ерекшелеу үшін оны Кіші Көк Патшасы (幼天王) деп те атайды.
Hong Tianguifu (23 November 1849 – 18 November 1864) was the second and last king of the Taiping Heavenly Kingdom. He is popularly referred to as the Junior Lord (幼主). Officially, like his father Hong Xiuquan, he was the King of Heaven (天王). To differentiate, he is also called the Junior King of Heaven (幼天王).
Тарих
Хонг он төрт жасында әкесінің орнын басып, әміршілер тарапынан әкесі сияқты құрметке ие болмады және оның жайлы жаман әңгімелер тарады. Ли Сюченг өзінің өлім жазасына кесілгенге дейін жазған автобиографиясында Хонг Тяньгуифуды «тәжірибесіз», «құмарланған» және «қабілетсіз» деп сипаттаған. Сонымен қатар, Хонг Тяньгуифу ешқашан атқа мінбеген, ал соғыс кезінде басшылар мен қолбасшылар үшін бұл өте маңызды болған. Оның таққа отырғанынан кейін төрт ай өткен соң, Тайпин көтерілісшілерінің астанасы Тяньцзин Цинь әулетінің қолына түсті. Хонг Тяньгуифу 1864 жылдың шілдесінде Цзянсу провинциясының Донгба (東壩) аймағына қашып, ағасы Хонг Ренанмен кездесті. Бірінші Гуанде округіне (Аньхой) барғаннан кейін, олар 1864 жылдың 13 тамызында Чжэцзян провинциясының Хучжоу қаласына барып, жергілікті Тайпин армиясының қолбасшысы Хуан Вэньцзиньмен (黃文金) кездесті. Цинь әулеті Цзюо Цзунтанг пен Ли Хунцжанды қалаға шабуыл жасауға жіберді, ал қаланың оңтүстік қақпасын қорғауға жауапты Тайпин армиясының қолбасшысы Чэнь Сюэмин (陳學明) 1864 жылдың 26 тамызында қарсыластарына берілді. Хонг Тяньгуифу, Хонг Ренан және Хуан Вэньцзинь келесі күні түнде қаладан қашуға мәжбүр болды, бірақ Хуан Вэньцзинь көп ұзамай жараларынан қайтыс болды. Қалған тірі қалғандар Ли Шисян басқаратын Тайпин күштеріне қосылу үшін Цзянси, Гуандун және Фуцзянь провинцияларының шекаралық аймағына қашуға тырысты, бірақ 1864 жылдың 9 қазанында оларды Сиченгте Цинь әскері тосқауылға алды. Хонг Тяньгуифу өзінің шағын отряды жойылғаннан кейін Сиченг маңындағы тауларға қашып кетті, бірақ оны 1864 жылдың 25 қазанында оны іздеп жүрген Цинь әскерлері ұстады. Хонг Ренан тұтқындалып, 1864 жылдың 23 қарашасында Цзянси провинциясының Наньчан қаласында өлім жазасына кесілді. Хонг Тяньгуифу күзетпен бірге бара жатқанда Цинь әскерінің сарбазы Тан Цзятоңпен сөйлесті. Ол әкесі және басқалар туралы айтты. Оның сөзіне қарағанда, Тайпиннің көктегі патшалығының барлық істерін әкесі Хун Реншуан жасаған. «Бұл менің ісім емес, тіпті жолға шыққаннан кейін де, мен Цинь әулетіне ешқандай зиян келтірген жоқпын. Цинь империясына қарсы шыққандарды патша, Чжунван және басқалар талқандады». Бірақ Цинь әулетін мадақтаған өлеңін жазғаннан кейін, 1864 жылдың 18 қарашасында 14 жасында баяу кесіліп өлтірілді. Хонг Тяньгуифудың мінез-құлқының бір көрінісін оның өлім жазасына кесілгенге дейін айтқан сөзінен көруге болады: «Гуандун жақсы жер емес, мен оған қайта бармаймын. Мен тек Хунаньдегі ескі ұстаз Танмен оқуға барғым келеді, мен үлкен ғалым болғым келеді, жақсы ғалым болғым келеді». ("廣東地方不好,我也不愿回去了,我衹愿跟唐老爺到湖南讀書,想進秀才") Бұл көрінеу әдемі, мағынасыз және маңызды емес пікірді кейбіреулер өлімнен құтылу үшін өкілді шатастыруға тырысқандықтан туған бейшаралық әрекет деп санады. Бұл оның өзіне және жоғалған патшалығына не болып жатқанын түсінбегенін көрсетеді. Патша болған қысқа уақытқа қарамастан, оған Гонконг тарих мұражайында (香港歷史博物館) сақталатын ресми нефрит мөрі (玉璽 yù xǐ) берілді. Хонг Тяньгуифудың есімі ерекше, өйткені оның аты үш сөзден тұрады, ал қытайлықтардың көптеген есімдері бір немесе екі сөзден ғана тұрады.
Hong succeeded his father at fourteen and was not respected like his father by the princes, and he was spoken of poorly. Li Xiucheng wrote in his autobiography, which was written shortly before Li's execution, Hong Tianguifu was described as "inexperienced", "spoiled" and "incapable". Also, Hong Tianguifu never rode a horse, which was essential for leaders and commanders in wars. Four months after his coronation, Tianjing, the capital of the Taiping rebels, was captured by the Qing dynasty. Hong Tianguifu escaped to Dongba (東壩), Jiangsu in July 1864, rendezvoused with his uncle, Hong Rengan. After going to Guangde County, Anhui first, they went to the town of Huzhou, Zhejiang on 13 August 1864 to rendezvous with the local Taiping Army commander Huang Wenjin (黃文金). The Qing dynasty sent Zuo Zongtang and Li Hongzhang to attack the city, and Chen Xueming (陳學明), the Taiping army commander in charge of defending the southern gate of the town, surrendered on 26 August 1864. Hong Tianguifu, Hong Rengan and Huang Wenjin were forced to flee from the town next day, under the cover of night, and Huang Wenjin soon died of his wounds. The rest of the survivors attempted to escape to the border region of Jiangxi, Guangdong and Fujian to join the remnant Taiping forces led by Li Shixian, but on 9 October 1864, they were ambushed by the Qing army at Shicheng. Hong Tianguifu escaped to the mountains near Shicheng after his token force was wiped out, but he was caught on 25 October 1864 by Qing soldiers searching for him. Hong Rengan was captured and subsequently executed on 23 November 1864 at Nanchang, Jiangxi. While being escorted under guard, Hong Tianguifu and a Qing army soldier named Tang Jiatong had a conversation. Hong first talked about his relationship with his father and others. He said that the old things of the Taiping Heavenly Kingdom were done by his father and Hong Renxuan. "It has nothing to do with me, even after stepping on the road, I did nothing that is unfavorable to the Qing dynasty. Those who resisted the Qing Empire were shattered by the king, Zhongwang and others." However, after the second day of writing a poem of praise to the Qing dynasty, he was subsequently executed by slow slicing on 18 November 1864 at the age of 14. A glimpse of Hong Tianguifu's character can be seen by his remarks before his execution: "Guangdong is not a nice place, I do not want to go back in. I just want to study with Old Master Tang in Hunan, and I should be a great scholar, I want to be a good scholar". ("廣東地方不好，我也不愿回去了，我衹愿跟唐老爺到湖南讀書，想進秀才") This apparently innocent, pointless and irrelevant comment was considered by some as a desperate and futile attempt to avoid death by confusing the executioner of his identity. It may also have reflected his utter lack of understanding of what was happening to him, and to his lost kingdom. Despite the short time he was a king, he was issued an official jade seal (玉璽 yù xǐ), which is an exhibit in the Hong Kong Museum of History (香港歷史博物館). Hong Tianguifu's name is unusual in that it contains a three character given name whereas almost all Chinese given names have just one or two characters.