Кіріспе
1994 жылғы видео ойын
1994 жылғы Sega Genesis видео ойыны
the 1994 Sega Genesis video game
Shadowrun – 1994 жылы Солтүстік Америка мен Азияда ғана шығарылған Sega Genesis платформасы үшін жасалған әрекет пен рөлдік ойын. Ол FASA компаниясының Shadowrun киберпанк рөлдік ойынынан бейімделген және BlueSky Software компаниясымен әзірленген. Бұл Shadowrun негізінде жасалған екінші видео ойын, және ол 1993 жылғы Super NES нұсқасынан, Beam Software-дің Shadowrun ойынынан гөрі ашық әрі еркін ойын стиліне ие.
Ойын процесі
Shadowrun ойыншыға ашық ойын стилін ұсынады, онда ойыншы басты кейіпкер Джошуаны жоғарғы көзқараспен үшінші тұлғадан басқарады, зерттеу және шайқас кезінде. Шайқастар нақты уақытта өтеді және қиындық деңгейі әртүрлі болғанымен, салыстырмалы түрде қысқа болады. Бастапқыда ойыншы ойынның бір аймағымен шектеледі, бірақ жақын арада басқа барлық аймақтарға қол жеткізе алады. Басқа аймақтарға көбінесе такси арқылы кіруге болады, бірақ түрлі шектеулер мен басқа да тәсілдер бар, мысалы, виза алу немесе тікұшақпен визалық тексеруден өту. Көптеген рөлдік ойындардағыдай, кейіпкерлердің дағдылары мен қасиеттерін жақсартуға болады. Дегенмен, Shadowrun кейіпкерді толыққанды бейімдеуге мүмкіндік беретін ерекше "Карма" жүйесін пайдаланады. Карма, шамамен тәжірибеге тең, сәтті аяқталған тапсырма, жеткілікті жауларды өлтіру немесе ойын сюжетін дамыту арқылы жиналады. Карма кейін ойыншы анықтаған нақты статистикаға жұмсалады. Ақша мен Карма табу үшін ойыншы көлеңкелі тапсырмаларға қатысуы керек, бұл заңсыз жұмыс, оларды заң шегінде псевдо-анонимді мердігерлер, жай ғана Мистер Джонсон деп аталатын адамдар ұсынады. Мистер Джонсон әдетте басшыларының кір жұмысын орындайтын корпоративтік байланыс адамдары болып табылады. Барлық Мистер Джонсон қаладағы түрлі клубтар мен барлардағы жасырын кабиналарда жұмыс істейді. Мистер Джонсонға байланысты, олар кездейсоқ рейдтер, іздеу-алу, эвакуация, курьерлік тапсырмалар, матрицалық жүгіру немесе големдерді аулау сияқты түрлі тапсырмаларды ұсына алады. Әр тапсырманың ерекшеліктері мен орны әртүрлі болуы мүмкін, мысалы, Megacorp штаб-пәтері немесе LoneStar бас ғимараты. Әртүрлі Мистер Джонсонның тапсырмаларының қиындық деңгейі мен төлемақысы ойыншының келіссөз дағдысына байланысты өзгеруі мүмкін. (Ескерту: Бұл ойында "Мистер Джонсон" термині үстел ойындарында қолданылатын "фиксер" сөзінің орнына қолданылады. Үстел ойынында ойыншы өзінің фиксерінің есімін біледі, бірақ нақты клиент анонимді болып қалады, сондықтан "Мистер Джонсон". Бұл бейнеойында фиксерлер өздерінің есімдерімен де, "Мистер Джонсон" арқылы да танылады, сонымен қатар клиенттердің есімдерін ойыншыға ашады.) Ойын басында ойыншы Джошуаның самурай, декер немесе аллигатор шаманы болуын таңдай алады. Бұл тек Джошуаның бастапқы статистикасы мен жабдықтарын анықтайды; самурайлар шайқасқа, декерлер Матрикс пен электрониканы пайдалануға, ал шамандар сиқырды қолдануға бағытталған. Ойын барысында ойыншы белгілі бір дағдыға немесе дағдылар жиынтығына назар аударуды жалғастыруды немесе басқа салаларға таралуды таңдай алады; алайда, тек шамандар (және одақтас сиқыршылар) ретінде бастауды таңдаған кейіпкерлер ғана сиқырды қолдана алады және тым көп "киберәзірлік" имплантаттарын орнату оның тиімділігін төмендетеді. Ойыншыға қиын көлеңкелі тапсырмаларды оңайлату үшін Джошуа басқа кейіпкерлерді де өзіне көмектесу үшін жалдай алады. Бұлар көлеңкелік жүгірушілер деп аталады, және оларды да Джошуа сияқты баптай алады. Көлеңкелік жүгірушіні жалдау бағасы келісімшарттың ұзақтығына, сондай-ақ жүгірушінің ойыншыға деген көзқарасына байланысты. Көлеңкелік жүгірушілерді бір рет немесе өмір бойына он есе қымбатқа жалдауға болады. Ойыншы бір уақытта бір ғана кейіпкерді тікелей басқара алады; басқа кейіпкерлер (оның ішінде Джошуа) компьютердің жасанды интеллекты арқылы басқарылады. Егер ойыншы тапсырманы сәтті орындаса және көлеңкелік жүгіруші бір жұмысқа қол қойылса, олар өз орнына қайта оралады және бұрынғыдан арзанға жалдауға болады. Егер команда жойылса, онда жүгіруші ашуланып, олардың қызметтері үшін көбірек ақы алады. Shadowrun-дағы негізгі күресу әдісі - атыс қаруын қолдану, бірақ сиқыр жаулау және қорғаныс қабілетінде маңызды рөл атқарады. Shadowrun оқ-дәрілерді қадағалайды; егер кейіпкердің қоры бітсе, олар қолма-қол күреске жүгінуі мүмкін. Ал сиқырлы амалдарды қолдану, екінші жағынан, жоғары деңгейдегі сиқырлы амалдарды жасаған кезде ойыншыға зиян келтіру арқылы бақыланады: ойыншы заттарды қолдану арқылы немесе сиқырдың сәттілік мүмкіндігі мен/немесе күшін азайту арқылы оны азайта алады немесе тіпті жоя алады. Оқусыз, физикалық әлсіз кейіпкерлер қолданғанда, жоғары дағдылары мен күшін арттыратын киберәзірлік құралдар мен жақын күрес қарулары (мысық тырнақтары немесе қол бритвалары сияқты) қолданғанда, қас жауынгерлік күрестер ойынның соңына дейін жаулардың көпшілігіне қарсы өте тиімді болуы мүмкін. Гранаттар да бар, бірақ олардың тиімділігі басқа күресу әдістерімен салыстырғанда шектеулі. Ойын барысында түрлі дүкендер бар, олар қару-жарақ пен модификациялар, киберәзірлік, сиқырлы амалдар мен жаңартулар, кибердекалар мен қосымша құралдар, сондай-ақ басқа да түрлі заттарды ұсынады. Ойын ішіндегі көптеген дүкендерге қоса, ойыншы түрлі контактілерді жинап ала алады, олар ойыншыға ақпарат, қызметтер немесе (көбінесе заңсыз) тауарлар ұсынады. Осы контактілер арқылы Джошуа ойын соңында Мафияға немесе Якудзаға қосыла алады. Сиэтлде үш жергілікті этникалық топ бар, олардың белгілі аумақтары бар: Хэллоуиншілер (Редмонд Баренс тұрғындары), Көз бесшілер (Пенумбра ауданының эльфтері) және Орктер (Пьюаллап Баренс орктары). Ойыншы осы топтардың әрқайсысына барып, олардың басшыларымен сөйлесу үшін ақы төлеуі мүмкін (немесе олар оны сөйлесуге шақыруы мүмкін, бұл оның беделіне байланысты). Содан кейін Джошуа топтардың кездейсоқ шабуылдарынан қорғауды сұрай алады, сондай-ақ олардың адал басшыларының телефон нөмірін ала алады. Джошуаның беделі жоғары деңгейге жеткеннен кейін, және осы басшылардың нөмірін алғаннан кейін, ол Якудза мен Мафияға хабарласып, олардың біріне адалдық серт беруі мүмкін, арнайы жеңілдіктер мен эксклюзивті заттарды алуы мүмкін. Екінші жағынан, Lone Star, үкіметпен келісімшарт жасалған және полиция қызметтерін ұсынатын жеке қауіпсіздік күші, тікелей байланысу мүмкін емес.
Матрица
Shadowrun қалам мен қағаз әлеміне сәйкес, кейбір кейіпкерлер Matrix-ті зерттей алады, ол – кибертерминалдар арқылы қол жеткізілетін жаһандық компьютерлік желі. Ойыншы үшінші тұлғада түрлі мақсаттармен желілік жүйелерді бұзуға мүмкіндік алады. Бірақ, мұны істеу үшін, шабуыл жасалатын жүйеге пропорционалды қиындық деңгейіне ие бірнеше кіруге қарсы шараларды еңсеру қажет: құқық қорғау органдары мен ықпалды корпорациялардың жоғары деңгейдегі жүйелерін бұзу, қарапайым қонақүй жүйесіне қарағанда әлдеқайда қиын. Джошуаның кибердегін кез келген көлеңкелі жүгіруші пайдалана алады және, нақты компьютерлер сияқты, жад, сақтау және жүктеу жылдамдығы сияқты әртүрлі статистикалық көрсеткіштері бар. Бұл көрсеткіштерді жеке-жеке жаңартуға немесе бірден жаңа, жетілдірілген модель сатып алу арқылы жақсартуға болады. Негізінен, кибердектің Matrix-ке кіруден басқа мақсаты – желілерді дұрыс бұзу үшін қажетті түрлі құралдарды (мысалы, жасыру, шабуыл және талдау бағдарламалары) сақтау және Matrix-тен жүктелген деректерді сақтау. Matrix-ке кірген кезде интерфейс өзгереді. Кірген көлеңкелі жүгірушінің орнына персона – кибер әлемдегі кейіпкердің бейнесі келеді, ол желіде навигация жасайды. Желілер – түйіндердің тізбегінен тұрады: геометриялық пішіндер жүйенің әртүрлі аспектілерін көрсетеді, мысалы, процессор немесе деректер қоймалары. Әр түйіннің өзіндік функциясы бар: мысалы, процессор жүйелік ескертулерді жоюға және бүкіл жүйені құлатуға мүмкіндік береді. Нақты түйіннің жеңілу қиындығы оның түсімен анықталады. Әр түйін (әдетте) IC (айтылуы “Айс”) деп аталатын кіруге қарсы шаралармен қорғалған. Бұл шаралар персонаны түрлі тәсілдермен жүйеден күштеп шығару үшін жасалған, кейде бұл палубадағы адамның нақты әлемде дене жарақаттануына, тіпті әрекетке қабілетсіз болуына әкелуі мүмкін. IC түйіндерді жабатын әртүрлі нысандар түрінде көрінеді және олардың типіне байланысты әртүрлі әсер етеді. Matrix-тегі операциялар деректерді ұрлау немесе жою, немесе процессор арқылы жүйені құлатудан тұрады. Корпоративтік инфильтрация кезінде ойыншы ғимараттың қауіпсіздігін өшіру үшін ішкі кибертерминалдарды пайдалана алады, бұл операцияны жеңілдетеді. Көлеңкелі операциялардағы рөлінен басқа, Matrix жүйелерден деректерді ұрлап, оларды сату арқылы тікелей табыс көзі ретінде де пайдаланылуы мүмкін. Файлдардың бағасы деректердің ұрланған түйінінің шығу тегі мен қиындық деңгейіне байланысты жартылай кездейсоқ болып келеді; бір файл 12 000 нюенге дейін сатылуы мүмкін немесе мүлдем құнды емес болып шығуы мүмкін.