Томас Уильямс (1737-1802) – валлийский политик, промышленник и самый богатый человек Уэльса. Подробности биографии, земельные споры и прозвище "Twm Chwarae Teg".
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Уэльстік саясаткер (1737–1802)
Welsh politician (1737 1802)
Томас Уильямс (13 мамыр 1737 – 30 қараша 1802) – уэльстік өнеркәсіпші және Парламент мүшесі. Ол қайтыс болған кезде Уэльстегі ең бай адам болған.
Thomas Williams (13 May 1737 – 30 November 1802) was a Welsh industrialist and Member of Parliament. At the time of his death, he was the richest man in Wales.
Өмір
Томас Уильямс Ланнидан қаласында, Лансэдврендегі Сефн Кохтың Оуэн Уильямстың ұлы болып дүниеге келді. XVIII ғасырда еңбекшілерге азық-түлік жетіспеушілігі болды. Уэльс тілінде сөйлейтін жұмысшыларына Twm Chwarae Teg ("Tom Fairplay") деп танылған Уильямс бірде Ланнидан судьясына Англсидегі ауыл тұрғындарының оның егістіктеріне шабуыл жасап, оның малына арналған репаларды ұрлап, оларды өз отбасыларын асырауға қолданғанын шағымдаған. Оның саудадағы бәсекелесі Мэтью Болтон Уильямсты "мыс патшасы" – "мыс саудасының деспотикалық билеушісі" деп атады. Досы мен агентіне ол: "Мен сізге Уильямспен қарым-қатынаста өте сақ болуды кеңес беремін" деді. Ол Уильямс туралы "нағыз тиран және сөзіне берік емес, және ол біреуді ұстап алғанда қатты қиянат жасайды" деп айтты. Корнуоллдық өндірушілер туралы Болтон: "Олар мен сияқты оларды тепкілеп, қаралауға жол бермес еді" (Уильямс және оның серіктесі Уилкинсон) деді. Уильямстың заңгерлік шеберлігі Ллисдуластың Хьюз отбасы үшін жұмыс істегенде айқын болды, олар Плас Ньюдтың сэр Николас Бейлимен Parys Mountain мыс кеніші үшін қатысты дауға түсті. Бұл дау тоғыз жылдан астам уақытқа созылды, онда өте қанағаттанарлық емес өсиеттік құрал – үлес түсіндірілуіне қатысты. Бір кезде дау Канцелярия сотында Атторней генерал мен Солиситор генералдың қарсыласып жүрген тараптар үшін төрт жыл бойы қымбат сот ісіне қатысты және 1778 жылға дейін толығымен шешілмеді. Сол жылы сэр Николас өзінің мыс кенішін Лондон банкирі Джон Доуеске (Уильямстың құпия серіктесі) 21 жылға жалға берді. Уильямс даудан Эдвард Хьюз және Джон Доузбен бірге Parys Mine Company компаниясының басқарушы серіктесі ретінде шықты. Уильямстың басқаруындағы бұл кеніштің жұмыс істеуі арзан және өте өнімді болды. Оның басты мәселесі мысқа тартымды баға табу еді. Ол мыс қорытушылардың картелімен күресті, олардың мақсаты – арзан сатып алып, қымбат сату. Ол өз қорыту қондырғыларын құруға бел буып, Джон Маккеймен Ланкаширдегі Сент-Хеленс маңындағы Рейвенхедте өнеркәсіптік кешен құру туралы келісімге келді. Ол сондай-ақ қоймалар мен мыс өндіру және өңдеу қондырғыларын, тіпті монетахананы құрды, осылайша тік интеграцияланған ұйым құрды. 1788 жылы Уильямс Беркширдегі Бишемдегі Temple Mills диірмендерін сатып алды. Ол өзіне Temple House деп аталатын әдемі сарай салып, диірмендерді валлийлік кен орындарынан әкелінген мысты қорыту үшін пайдаланды. Ол Бэкингемширдегі Марлоу қаласының депутаты болды. Ол басқа өндірушілерді, әсіресе Корнуолл кеніштерін картелге толық жауап беру үшін тез араластырды немесе бақылауға алды. Әрқашан жетекші күш болғанмен, Уильямс ірі коммерциялық ұйымды құрып, басқарды және өзін қабілетті қызметкерлермен қоршады. Эдвард әрқашан серіктес болды, бірақ кіші інісі Майкл Хьюз қабілетті менеджер болды. Басқа серіктестер мен қызметкерлерге Уксбридж графы, Оуэн Уильямс және Томас Харрисон кірді. Оның бизнес-ұйымдастыруы жоғары деңгейде болды. Ол әр түрлі бизнестерін жеке компанияларға бөлу әдісін дамытты. Осылайша Parys Mine Company Оңтүстік Уэльстегі, Ланкаширдегі және Холивелл мен Рейсберидегі мыс өндірісін өз бақылауында ұстады. Сондай-ақ Мона кенішінің (Париспен көршілес) өнімділігі Ланкашир мен Оңтүстік Уэльстегі Стэнли компаниясымен қорытылды. Басқа компаниялар Флинтке жақын Гринфилдте және Темза алқабында, Гарстон Ливерпульдегі химиялық жұмыстармен (витриол) және тағы басқалары қойма және банк қызметімен айналысты. Уильямс Флинт пен Пенклаудда мыс зауыттарын құрды, онда мыс және мыс бұйымдарын жасады. Бұл материалдардың көбісі Африка құл саудасында пайдаланылды. Мыс әшекейлер және т.б. Африкаға көбінесе құлдар үшін төлем ретінде экспортталды, содан кейін олар Батыс Үндістанға жеткізіліп, сатылды. Осылай алынған ақша Ұлыбританияға импортталатын тауарлар сатып алуға жұмсалды. Уильямс бұл саудаға 70 000 фунт стерлинг жұмсады деп мәлімдеді және 1788 жылы британдық кемелердің құлдарды тасымалдауына тыйым салу туралы заң жобасы талқыланып жатқан кезде парламентке өтініш жасады. Уильямс құлдықты жоюға қарсы белсенді күресті және теңіз кемелеріне мыс табақтарды бекіту үшін мыс бұрандаларды қолдануды енгізген деп айтылады. Ол барлық тараптарға сатқан болып көрінеді. Ол 1802 жылы қайтыс болғанда, оның Парис пен Мона кеніштерінде 1200 адам жұмыс істеді, бірақ бес жылдан кейін олардың саны 120-ға дейін төмендеді. Бұл, ішінара мыс бағасының құлдырауынан, сонымен қатар жергілікті мыс кен орындарының тозуынан, бірақ, әрине, компанияның үлкен қозғаушы күшінің өлімінен туындады. Ол 1790–91 жылдары Англсидің жоғары шерифі болды.
Thomas Williams was born in Llanidan, Anglesey, the son of Owen Williams of Cefn Coch in Llansadwrn. In the 18th century, there was a significant shortage of food for labouring people. Williams, known to his Welsh speaking workmen as Twm Chwarae Teg ("Tom Fairplay"), once complained to the magistrate at Llanidan that the villagers on Anglesey raided his fields and stole the turnips intended for his cattle and used them to feed their families. His business rival, Matthew Boulton, called Williams the "copper king" – "the despotick sovereign of the copper trade". To his friend and agent he said, "Let me advise you to be extremely cautious in your dealings with Williams". He spoke of Williams as "a perfect tyrant and not over tenacious of his word and will screw damned hard when he has got anybody in his vice". Of the Cornish producers, Boulton said "they would not have submitted to be kicked and piss'd on by me as they have been by them" (Williams and his partner Wilkinson). Williams' tenacity as a lawyer was very evident when acting for the Hughes family of Llysdulas who were in an acrimonious dispute with Sir Nicholas Bayly of Plas Newydd concerning the Parys Mountain copper mine. This dispute, which ran for over nine years, involved the interpretation of that very unsatisfactory testamentary device called a moiety. At one stage the dispute involved four years of expensive litigation in the Chancery court with the Attorney General and the Solicitor General acting for opposing sides and was not finally settled until 1778. In that year Sir Nicholas leased his own copper mine to a London banker John Dawes (a secret associate of Williams) for 21 years. Williams emerged from the dispute as the managing partner with the Revd Edward Hughes and John Dawes in the Parys Mine Company. This under Williams control was cheap to run and extremely productive. His great problem was to obtain an attractive price for the copper. He faced a cartel of copper smelters whose aim was to buy cheap and sell dear. He moved decisively to establish his own smelting facilities and quickly entered into an agreement with John Mackay to establish an industrial complex at Ravenhead near St Helens in Lancashire. He also established warehousing and copper manufacturing and finishing facilities, and even a mint – thus creating a vertical organisation. In 1788, Williams purchased the Temple Mills at Bisham in Berkshire. He built himself a fine mansion there called Temple House and used the mills for smelting copper brought from his Welsh mines. He became MP for the nearby town of Marlow in Buckinghamshire. He also acted quickly to absorb or control other producers – notably the Cornish mines to produce a complete response to the cartel. Although always the driving force, Williams built up and controlled a major commercial organisation and surrounded himself with able staff. The Revd Edward was always a sleeping partner but younger brother Michael Hughes was an able manager. Other partners and staff included The Earl of Uxbridge, Owen Williams, and Thomas Harrison. His business organisation was first rate. He developed the technique of establishing his various businesses in separate companies. Thus the Parys Mine Company controlled its own smelting in South Wales, Lancashire and copper manufacture at Holywell and Wraysbury. Likewise the Mona mine (adjoining Parys) output was smelted by the Stanley Company in both Lancashire and South Wales. Other Companies dealt with manufacture at Greenfield near Flint and in the Thames Valley, Chemical Works (vitriol) at Garston Liverpool and still others with warehousing and banking. Williams had built copper works at Flint and Penclawdd where he made copper and brass products. Many of these materials were for use in the African slave trade. These copper trinkets etc. were largely exported to Africa for use as payment for slaves, who were then transported to the West Indies and sold. The proceeds were then used to purchase commodities for import into Britain. Williams claimed to have invested £70,000 in this trade and petitioned parliament in 1788 when a bill was being discussed to prevent British ships from carrying slaves. Williams actively fought against the abolition of slavery and is said also to have introduced the use of copper bolts to fix the copper sheeting to naval vessels and it would appear that he sold them to all sides in the naval conflicts. When he died in 1802, 1,200 people were employed in his Parys and Mona mines, but five years later the number had dropped to 120. This owing partly to the collapse of copper prices, but also to the exhaustion of the known local copper deposits – but no doubt largely resulting from the death of the firm's great driving force. He was High Sheriff of Anglesey for 1790–91.
Отбасы
Уильямс шамамен 1763 жылы Энглси аралынан Джон Ллойдтың қызы Кэтрин Ллойдқа үйленді. Олардың екі ұлы және үш қызы болды.
Williams married around 1763 Catherine Lloyd, daughter of John Lloyd of Anglesey. They had two sons and three daughters.