Кіріспе

Атлантикалық тропикалық дауыл

"Брет" тропикалық даулы 2005 жылғы маусымда Мексиканың Веракрус штатындағы зиянды әсерлерге ұшыраған, қысқа ғұмырлы тропикалық дауыл болды. Маусымның екінші аталған даулы "Брет" 28 маусымда Кампеше шығанағындағы тропикалық толқыннан жылдам дамыды. Тропикалық дауылдың минималды қарқындылығынан аса алмағандықтан, келесі күні Веракрусқа құрлыққа шықты. Құрлыққа жеткеннен кейін ол тез әлсіреп, 30 маусымда ерте тарады. Дауыл Веракрус, Сан-Луис-Потоси және Тамаулипас штаттарына ауыр жаңбыр әкелді, ең көп зиян Веракрус штатына тиді. Шамамен 11 000 адам кең тараған су тасқынынан зардап шекті. Барлығы 2129 үй зақымдалды, ал 25 үй, көбінесе Наранхос қаласында қирады. Дауылға байланысты оқиғаларда үш адам қаза тауып, жалпы шығын 100 миллион песодан (9,3 миллион АҚШ доллары) асты. Веракрус үкіметі тоғыз муниципалитет үшін төтенше жағдай жариялады және ұлттық агенттіктермен бірлесіп, ондаған миллион песо көмек қаражатын бөлді.

Метеорологиялық тарих

24-27 маусым аралығында Орталық Америка мен Мексиканың шығысында тропикалық толқын және әлсіз төмен қысым аймағы өтті. 28 маусымның таңында жүйе Кампече шығанағында пайда болды, сонымен қатар конвективті белсенділік күшейді. Жоғарғы қабаттағы қолайсыз желдің қиылысы және құрлықпен өзара әрекеттесу жүйе батыс-солтүстік-батысқа қарай жылжығанда күрт дамуға кедерілді деп күтілді. Алайда, жағдайлар жақсарып, бұзылыстар ұйымдасқан конвекция мен жолақты құрылымдарды дамытты. Ұлттық дауыл орталығының (NHC) деректеріне сәйкес, жүйе Веракрус қаласының солтүстік-шығысында 18:00 UTC-ге дейін шағын, анық орталығы бар тропикалық депрессияға айналды. Солтүстіктегі орта деңгейдегі жота депрессияны батыс-солтүстік-батысқа қарай бағыттап, ол тарағанша сақталды. Құрылысынан кейін көп ұзамай, циклон тропикалық дауылға күшейді және NHC оған Брет деген ат берді. Жүйе 22:35 UTC шамасында ең жоғары қарқындылығына жетті, максималды тұрақты жел жылдамдығы және ең төменгі қысымды көрсетті. Құрлыққа жақындағанда, NASA-ның Тропикалық жаңбырды өлшеу миссиясынан алынған суреттер дауылдың құрылымын жақсартқанын көрсетті, жүйе құрлыққа өткенде күшейген болуы мүмкін. Алайда, Брет Веракрус штатының оңтүстік-оңтүстік-шығысындағы Тюкспанға шамамен 12:00 UTC-де жетті. Құрлыққа өткеннен кейін Брет тропикалық депрессияға дейін әлсіреді. Мексиканың таулы жері Бретке әсер етті, нәтижесінде оның беткі орталығы жоғарыдағы конвекциядан ажырады. Алғашқысы солтүстік-батысқа бұрылды, ал екіншісі Мексиканың орталығында батыс-солтүстік-батысқа қарай жалғасты. Брет 30 маусымда 06:00 UTC-ге дейін тропикалық циклон ретінде тарады. Бұл 24 сағаттан кейін күшін жойды, дауыл ішкі аймаққа өткенімен және тарағандығымен байланысты. Тропикалық дауыл Брет өзінің жолында қатты жауын-шашын тудырды, Веракрус штатының Эль-Раудаль қаласында 24 сағат ішіндегі жауын-шашынның ең жоғары мөлшері тіркелді, бірнеше басқа жерлерде де жауын-шашын болды. Наранхоста шамамен 1600 үй зақымданды немесе қирады, 6000 адам зардап шекті. Екі көлік суға кетіп, бір адам қаза тапты. Сантьяго-Тюстлада шамамен егістік зақымдалды немесе жойылды, сондай-ақ көптеген ірі қара мал жоғалды. 13 шілдеде 9 муниципалитет апат аймағы деп жарияланды. Эффекттер Бенито Хуарес, Чинампа де Горостиза, Наранхос, Тамалин, Тамаяуа, Тантима, Темпоалда ең көп байқалды. 2 шілдеде Денсаулық сақтау министрлігі Cerro Azul, Chinampa de Gorostiza, Naranjos және Tuxpan аймақтарында дауылдан кейінгі аурудың таралу қаупін ескере отырып, денсаулық сақтау бойынша төтенше жағдай жариялады. Брет Мексикада үш адамның өмірін қиды: біреуі Наранхоста, екіншісі Серро Азульде, ал үшіншісінің қайтыс болуы туралы мәлімет жоқ. Дауылдан кейін Веракрус үкіметі зардап шеккен азаматтар үшін 6000 төтенше баспананы ашты. Мексика армиясы полиция және мемлекеттік қызметкерлермен бірлесіп, су басудан қалған үйлердегі отбасыларды құтқару үшін су асты көліктерін пайдаланды, көптеген адамдар шатырларда күтіп отырды. 11 қарашада Веракрус губернаторы Бреттен кейін бірнеше дауылдардың салдарынан қаражаттың кешіктірілгенін түсіндірді және 9 қарашада 25 миллион песо көлемінде қаржы қаражаты бөлінді.