Кіріспе

Периактос (көпше түрі – periaktoi, грек тілінен аударғанда «айналу» деген мағынаны білдіреді) – театр сахналарын көрсету және оларды жылдам ауыстыруға арналған құрылғы. Ол алғаш рет Платонның «Мемлекет» еңбегінде, «Үңгір туралы әңгіме» (б.з.д. 375 ж.) арқылы айтылған, бірақ оның кеңінен қолданылуы Ренессанс театрында, Никола Саббатини (1574–1654) сияқты көрнекті театр суретшілерінің еңбегінің нәтижесінде басталды. Ол айналатын, қатты, тең қабырғалы үшбұрышты призмадан тұрады, ол ағаштан жасалған. Оның әрбір үш жағында әртүрлі көрініс бейнеленген, сондықтан периактосты жылдам айналдыру арқылы көрерменге басқа жақ көрінеді. Кубтар сияқты басқа да көпбұрыштарды қолдануға болады, бірақ үшбұрышты призмалар қарапайымдылық, жылдамдық және құрылғыға арналған көріністер санының ең жақсы үйлесімін ұсынады. Сахнаның тереңдігі бойымен тізбектей орналастырылған периактоилер сериясы, перспективада көрінетін жақтары арқылы ұзын сахнаның иллюзиясын тудыруы мүмкін. Сондықтан, осы периактоилерді бір мезгілде жаңа қалпына бұру қажет, осылайша қызықты иллюзияларға қол жеткізіледі. Бұл тік бұрандалы тісті дөңгелектерді және жалпақ тізбекті немесе конвейерлік ленталы механикалық беріліс жүйесін пайдалану арқылы іске асырылады. Осыған ұқсас принцип қазіргі заманғы Trivision көп хабарламалы жарнамалық стендтерде де қолданылады, олар үшбұрышты призмалардың тізбегінен тұрады, оларды үш бөлек, жазық дисплей бетін кезекпен көрсету үшін айналдыруға болады. Праксиноскоп сияқты ертедегі қозғалыс машиналарын да жылдам айналатын қатты көпбұрыштардың негізінде жасалған, олардың әр жағына тізбектей анимациялық немесе фотосуреттік пластиналар бекітілген немесе проекцияланған, осылайша қозғалыс оптикалық иллюзиясын қамтамасыз еткен.