Кіріспе

Хорват азаттық қозғалысы (ХОП) – 1956 жылы Аргентинаның Буэнос-Айрес қаласында Хорватия Тәуелсіз Мемлекетінің глававнигі Анте Павелич және оның 1941-1945 жылдардағы биліктегі партиясы – Усташе – Хорват революциялық қозғалысы, сондай-ақ бірқатар хорват эмигранттары құрған шағын, оңшыл саяси партия. 1970 жылдарға дейін ХОП хорват эмигранттарының ұйымы болды, оның мүшелерінің 80 пайызынан астамы 1941-1945 жылдардағы Хорватия Тәуелсіз Мемлекеті режимінде қандай да бір жолмен саяси белсенділік танытқан адамдардан құралды. Бастапқыда бұрынғы глававник Анте Павелич басқарған ХОП-тың алғашқы құрылтай хартасына қол қойғандардың ішінде Хорватия Тәуелсіз Мемлекеті үкіметінің бұрынғы шенеуніктері, мысалы, Джафер Куленович және Веккослав Вранчич болды, бұл оны Хорватия Тәуелсіз Мемлекетін басқарған хорват фашистік қозғалысы Усташенің жалғасы деп есептеуге алып келді. Ұйымның жарияланған мақсаты – қазіргі Хорватия мен Босния және Герцеговинаның көп бөлігін қамтитын, Екінші дүниежүзілік соғыс кезеңіндегі шекараларында Хорватия Тәуелсіз Мемлекетін қайта құру болды, ол ХОП құрылған кезде Югославия СФР-нің құрамында болған. Сырттан қарағанда, ХОП ең радикалды хорват ұлтшыл ұйымы саналса да, ол өзін демократиялық саяси құралдарға берілген антикоммунистік ұйым деп ресми түрде сипаттады. 1990 жылдардың басында Югославияда коммунизм құлағаннан кейін ұйымның штаб-пәтері Буэнос-Айрестен Загребке көшірілді және 1991 жылдың қазан айында Хорватияда саяси партия ретінде ресми тіркелді. Тіркелгеннен кейін ХОП 1992 жылдың тамызында өткен парламент сайлауына қатысты, бірақ үлкен жетістікке жете алмады. Одан бері ол маргиналды саяси күш болып қалып келді. Олардың тағы бір сайлау кампаниясы алты жылдан кейін 2007 жылғы сайлауда болды, онда да олар нашар нәтиже көрсетті. Бүгінде ХОП Хорватия парламентіне немесе басқа да мемлекеттік органдарға өкілдік етпей, Хорватиядағы шағын саяси партия ретінде жұмыс істейді. Ұйымның Канадада (Торонто, Виннипег және Ванкуверде) және Австралияда (Мельбурн мен Сиднейде) белсенді бөлімшелері бар.