Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Орбиталық бұзылулар
Orbital perturbations
Астрономияда, және әсіресе астродинамикада, белгілі бір уақыттағы кеңістіктегі объектінің шын орбитасы – бұл оның орталық денесінің әсерінен болатын гравитациялық Кеплер орбитасы (яғни эллипстік немесе басқа конустық орбита), егер бұзылулар болмағанда. Яғни, бұл қазіргі орбиталық күй векторларымен (орналасу және жылдамдық) сәйкес келетін орбита.
In astronomy, and in particular in astrodynamics, the osculating orbit of an object in space at a given moment in time is the gravitational Kepler orbit (i. e. an elliptic or other conic one) that it would have around its central body if perturbations were absent. That is, it is the orbit that coincides with the current orbital state vectors (position and velocity).
Этимология
"Оскуляция" сөзі латын тілінде "сүйісу" дегенді білдіреді. Математикада екі қисық, егер олар бір нүктеде тек қана жанасқанда, міндетті түрде қиылыспай, екеуінің де сол нүктеде бірдей орны мен еңістігі болса, "оскуляция" жасайды, яғни екі қисық "сүйіседі".
The word osculate is Latin for "kiss". In mathematics, two curves osculate when they just touch, without (necessarily) crossing, at a point, where both have the same position and slope, i. e. the two curves "kiss".
Кеплер элементтері
Асқыну орбитасы және оған орналасқан объектінің күйі алты стандартты Кеплер орбиталық элементтерімен (асқыну элементтері) толық сипатталады, оларды егер объектінің орталық денеге шаққандағы орны мен жылдамдығы белгілі болса, есептеу оңай. Асқыну элементтері бұзылулар болмаған жағдайда тұрақты болып қалады. Нағыз астрономиялық орбиталар бұзылуларға ұшырайды, бұл асқыну элементтерінің кейде өте тез өзгеруіне себеп болады. Қозғалыстың жалпы аспандық механикалық талдауы жүргізілген жағдайларда (олар негізгі планеталар, Ай және басқа да планеталық серіктер үшін болғандай), орбитаны орташа элементтер жиынтығымен, зайырлы және периодтық мүшелермен сипаттауға болады. Кіші планеталар үшін олардың орбиталарының ең маңызды аспектілерін бейнелеуге мүмкіндік беретін нақты орбиталық элементтер жүйесі жасалған.
An osculating orbit and the object's position upon it can be fully described by the six standard Kepler orbital elements (osculating elements), which are easy to calculate as long as one knows the object's position and velocity relative to the central body. The osculating elements would remain constant in the absence of perturbations. Real astronomical orbits experience perturbations that cause the osculating elements to evolve, sometimes very quickly. In cases where general celestial mechanical analyses of the motion have been carried out (as they have been for the major planets, the Moon, and other planetary satellites), the orbit can be described by a set of mean elements with secular and periodic terms. In the case of minor planets, a system of proper orbital elements has been devised to enable representation of the most important aspects of their orbits.
Параметрлері
Объектінің орбиталық параметрлері, егер олар инерциялық емес координаттық жүйеге қатысты (мысалы, негізгі дене экваторымен бірге прецессия жасайтын жүйеге) берілсе, инерциялық (айналмайтын) координаттық жүйеге қатысты берілгеннен өзгеше болады. Көбірек жалпылаған түрде, бұзылған траекторияны нүктелер жиынтығы ретінде талдауға болады, олардың әрқайсысы қисықтар тізбегінен алынған қисықпен анықталады. Бұл отбасыдағы қисықтарды параметрлейтін айнымалылар орбиталық элементтер деп аталады. Көбінесе (бірақ міндетті емес), бұл қисықтар Кеплер коникалары ретінде таңдалады, олардың барлығы бір ортақ фокусы болады. Көп жағдайларда, осы қисықтардың әрқайсысын траекториямен қиылысу нүктесінде жанасатын етіп қою ыңғайлы. Осы шартты орындайтын қисықтар (сондай-ақ, бұзылған нүктеде олардың қисықтығы, бұзылмаған күштері болмағанда, дененің тартылысынан орталық денеге қарай туындайтын қисықтыққа тең) осцилдеуші деп аталады, ал осы қисықтарды параметрлейтін айнымалылар осцилдеуші элементтер деп аталады. Кейбір жағдайларда орбиталық қозғалысты сипаттауды жеңілдету және жуықтау үшін осцилдеуші емес орбиталық элементтерді таңдау мүмкін. Сондай-ақ, кейбір жағдайларда стандартты (Лагранж немесе Делоне типтес) теңдеулер осцилдеуші емес орбиталық элементтерді береді.
An object's orbital parameters will be different if they are expressed with respect to a non inertial reference frame (for example, a frame co precessing with the primary's equator), than if it is expressed with respect to a (non rotating) inertial reference frame. Put in more general terms, a perturbed trajectory can be analysed as if assembled of points, each of which is contributed by a curve out of a sequence of curves. Variables parameterising the curves within this family can be called orbital elements. Typically (though not necessarily), these curves are chosen as Keplerian conics, all of which share one focus. In most situations, it is convenient to set each of these curves tangent to the trajectory at the point of intersection. Curves that obey this condition (and also the further condition that they have the same curvature at the point of tangency as would be produced by the object's gravity towards the central body in the absence of perturbing forces) are called osculating, while the variables parameterising these curves are called osculating elements. In some situations, description of orbital motion can be simplified and approximated by choosing orbital elements that are not osculating. Also, in some situations, the standard (Lagrange type or Delaunay type) equations furnish orbital elements that turn out to be non osculating.