Кіріспе

ұсынылып отырған халықаралық ұйым. Тынық мұхит одағы – Тынық мұхит аралдары форумын саяси және экономикалық үкіметаралық қауымдастыққа дамыту жобасы. Бұл идея алғаш рет 2003 жылы Австралия Сенатының комитеті тарапынан ұсынылды. Егер одақ құрылса, оның ортақ хартасы, институттары және валютасы болар еді. Австралияның бұрынғы премьер-министрі Джон Ховард лауазымда болған кезінде Тынық мұхит одағы туралы айтқанмен, оның үкіметі форумның жекелеген мемлекеттерімен екіжақты қарым-қатынастар мен келісімдерге басымдық берді.

Қазіргі интеграция

Тынық мұхиты елдері арасында бұрыннан бар аймақтық интеграцияның ең айқын мысалы – Тынық мұхиты аралдары форумы, ол мүше елдерінің мүдделерін қорғауға және олардың арасындағы ынтымақтастықты күшейтуге бағытталған үкіметаралық ұйым. Тынық мұхиты аралдары форумының біртұтас хартасы, мекемелері немесе валютасы жоқ. Жаңа Зеландия мен Австралия үкіметтері арасындағы Closer Economic Relations (CER) еркін сауда келісімі екі ел арасындағы көптеген тауарлар мен қызметтердің бажсыз және экспорттық жеңілдіктерсіз еркін айналымын қамтамасыз етеді. Меланезиялық Spearhead Group – Вануату, Папуа-Жаңа Гвинея, Соломон аралдары және соңғы кезде Фиджи мемлекеттерін қамтитын жаңа сауда келісімі. Австралия, Науру, Кирибати және Тувалу елдері Австралия долларын пайдаланса, Кук аралдары, Ниуэ, Токелау және Жаңа Зеландия Жаңа Зеландия долларын қолданады. 2000 жылдың қазан айында Тынық мұхиты аралдары форумының басшылары аймақтық дағдарыстарға жауап беруді үйлестіру үшін Бикетау декларациясына қол қойды, осының нәтижесінде Жаңа Зеландия мен Австралияның әскери және полиция күштері Папуа-Жаңа Гвинеяда (Бугенвиллде), Соломон аралдарында (2003 жылдан бері), Науруда (2004 жылдан бері) және Тонгада (2006) аймақтық бейбітшілік сақтау және тұрақтандыру операцияларына қатысты.

Болашақ перспективалары

Австралия және Жаңа Зеландияның бизнес қауымдастықтарынан Тынық мұхит аралдары мемлекеттеріне «Жақын экономикалық қатынастар» (CER) еркін сауда келісімін кеңейту туралы ұсыныс түсті, бұл бірыңғай нарық құруға және адамдар мен тауарлардың еркін қозғалысын қамтамасыз етуге бағытталған. Осы мақсатқа жетудің бір жолы – CER және Тынық мұхит аймақтық сауда келісімін (PARTA) үйлестіру. Алайда, бұл идеяның болашағы Рудд үкіметінің Азия-Тынық мұхит қауымдастығын құру туралы шақыруынан кейін шатасып қалды, ол Тынық мұхит одағынан гөрі кең мүшелікке ие болар еді.