Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Жапон әскери-теңіз флотының адмиралы (1866–1940)
Japanese Navy admiral (1866–1940)
Ямая Танин (山屋 他人) – ХХ ғасырдың басында Жапон империясының әскери-теңіз флотындағы теңіз теориясының маманы және адмирал. Ол Жапон императрицасы Масаконың ана тарапынан арғы атасы болды.
Yamaya Tanin (山屋 他人) was a naval theorist and admiral in the Imperial Japanese Navy during the early twentieth century. He was a great grandfather of Japanese Empress Masako through her mother's lineage.
Ерте өмір және мансап
Ямая Мориокадағы Намбу доменінің самурай қызметшісінің ұлы болды. 1886 жылы Жапон Императорлық Әскери-теңіз академиясының 12-шы сыныбын бітірді, 19 курсанттың ішінде 5-ші орын алды. Мичман ретінде «Ицукусима» крейсерінде және «Ямато» корветінің навигациялық офицері ретінде қызмет етті. Бірінші Қытай-Жапон соғысы кезінде Ямая «Саикё Мару» жолаушылар лайнерінде бас штурман болды және 1894 жылдың 17 қыркүйегінде Ялу шайқасына қатысты, онда кемені белсенді адмирал Кабаяма Сукенори басқарды. 1895 жылдың ақпанынан бастап ол «Такачихо» жапон крейсеріне бас торпедалық офицер болып тағайындалды. 1896 жылы Ямая Әскери-теңіз колледжіне түсті және 1897 жылдың желтоқсанында лейтенант-командир болып тағайындалды. Адмирал Сакамото Тошиацуның шақыруымен, бітіргеннен кейін бір жыл өткен соң, ол Әскери-теңіз штабының колледжінде оқытушы болды. Сакамото Ямайяны (Акияма Санеюкимен бірге) «ой-қиялы терең адамдар» тобына қосты және оған әртүрлі батыс елдерінің Әскери-теңіз колледждеріндегі әдістер мен жетістіктерді жан-жақты зерттеуді тапсырды. Ямая батыс үлгілерінен асып түсетін жаңа тактикаларды тәжірибеден өткізіп, шығармашылық тактик шебері ретінде танылды. 1899 жылдың қыркүйегінде Ямая командир болып тағайындалды. 1903 жылдың қазанында ол өзінің алғашқы командасын алды, ол «Акицусима» жапон крейсері болды. Рус-жапон соғысы кезінде 1904 жылдың 10 тамызында Сары теңіз шайқасында «Акицусимаға» қолбасшылық етті. 1905 жылдың қаңтарында капитан болып жоғарылатылған Ямая 1905 жылдың 26 мамырындағы Цусима шайқасында «Касаги» жапон крейсеріне қолбасшылық етті. Маусым айында ол IJN 4-ші флоттың штаб бастығы болып тағайындалды, ал желтоқсан айында IJN 2-ші флоттың штаб бастығы болды. Соғыстан кейін Ямая 1907 жылдың қаңтарында «Читозе» жапон крейсерінің капитаны болып тағайындалды. 1909 жылдың желтоқсанында контр-адмирал болып тағайындалды және 1909 жылдың қыркүйегінен бастап Әскери-теңіз штабының колледжінің коменданты болып қызмет етті, онда адмирал Акияма Санеюкидің теорияларын кеңейтті, ал 1911 жылдың сәуірінен бастап Әскери-теңіз министрлігінің Персонал бюросының басшысы болды. 1913 жылдың 1 желтоқсанында вице-адмирал болып тағайындалған ол Әскери-теңіз штабының коменданты қызметіне екінші рет оралды.
Yamaya was the son of a samurai retainer of Nambu Domain in Morioka, Mutsu Province (present day Iwate Prefecture). He graduated from the 12th class of the Imperial Japanese Naval Academy in 1886, ranked 5th out of 19 cadets. As a midshipman, he served on the cruiser Japanese cruiser Itsukushima and as navigation officer on the corvette Japanese corvette Yamato. During the First Sino Japanese War, Yamaya was chief navigator on the converted passenger liner Saikyo maru, and was present during the Battle of the Yalu on September 17, 1894, when the ship was commanded by the belligerent Admiral Kabayama Sukenori. From February 1895, he was assigned as chief torpedo officer on Japanese cruiser Takachiho. In 1896, Yamaya attended to the Naval War College, and was promoted to lieutenant commander in December 1897. He became an instructor at the Naval Staff College after only one year following his graduation at the invitation of Admiral Sakamoto Toshiatsu. Sakamoto chose Yamaya (along with Akiyama Saneyuki) as part of a "brain trust" and assigned him the task of making a comprehensive survey of methods and developments at the naval colleges of various western powers. Yamaya went on to earn a reputation as a creative tactician, experimenting with new tactics which went beyond western examples. Yamaya was promoted to commander in September 1899. In October 1903, he received his first command, of the cruiser Japanese cruiser Akitsushima. During the Russo Japanese War, he commanded Akitsushima during the Battle of the Yellow Sea on August 10, 1904. Promoted to captain in January 1905 Yamaya then commanded the cruiser Japanese cruiser Kasagi during the crucial Battle of Tsushima on May 26, 1905. In June, he was appointed chief of staff of the IJN 4th Fleet, and in December was chief of staff of the IJN 2nd Fleet. After the war, Yamaya was appointed captain of the cruiser Japanese cruiser Chitose in January 1907. He was promoted to rear admiral in December 1909. and served as commandant of the Naval Staff College from September 1909 where he expanded on the theories of Admiral Akiyama Saneyuki, and as head of the Personnel Bureau at the Ministry of the Navy from April 1911. Promoted to vice admiral on December 1, 1913, he returned for a second time as commandant of the Naval Staff College.
Бірінші дүниежүзілік соғыс
1914 жылдың тамызында Ямаяға Бірінші дүниежүзілік соғыс басталғанда Оңтүстік теңіздер эскадрильясының (жапондық крейсер «Асама», жапондық крейсер «Курама» және жапондық крейсер «Цукубадан» тұратын) басшылығы тапсырылды. 1914 жылдың қазан айынан желтоқсан айына дейін ол Оңтүстік Тынық мұхитында Шығыс Азия эскадрильясының неміс соғыс кемелерін іздеумен айналысты. Оның басшылығымен жапон әскерлері Яп және Каролина аралдарының бұрынғы неміс колонияларын басып алды. Бірінші дүниежүзілік соғыста одақтастарға қосқан үлесі үшін АҚШ үкіметі оны Әскери-теңіз күштерінің ерекше қызмет медалімен марапаттады. Келесі жылы Жапонияға қайта шақырылған Ямая Жапон императорлық теңіз күштерінің Бас штабының орынбасары болып тағайындалды, онда 1918 жылға дейін қызмет етті, содан кейін 2-ші флоттың басшысы болды. 1919 жылдың 15 қарашасында толық адмирал дәрежесіне көтерілген Ямая адмирал Ямашита Гентародан кейін IJN 1-ші флоттың бас қолбасшысы және сонымен бірге 1920 жылдың тамызына дейін Біріккен флоттың бас қолбасшысы қызметін атқарды. Кейіннен ол 1923 жылдың наурыз айында отставкаға шыққанға дейін Йокосука теңіз аймағының командирі болды. Ямая 1936 жылдың наурыз айында зейнеткерлікке шықты және 1940 жылы қайтыс болды.
In August 1914, Yamaya was assigned to command the South Seas Squadron (consisting of the cruisers Japanese cruiser Asama, Japanese cruiser Kurama and Japanese cruiser Tsukuba) upon the outbreak of World War I patrolling for German warships of the East Asia Squadron in the South Pacific from October to December 1914. Under his command, Japanese forces occupied the former German colonies of Yap and the Caroline Islands. He was awarded the Navy Distinguished Service Medal by the United States government for his contributions to the Allied effort in World War I. Recalled to Japan the following year, Yamaya was appointed Vice Chief of the Imperial Japanese Navy General Staff, where he served until 1918, when he was given command of the 2nd Fleet. Appointed a full admiral on November 15, 1919, Yamaya succeeded Admiral Yamashita Gentarō as commander in chief of the IJN 1st Fleet, and concurrently, commander in chief of the Combined Fleet until August 1920. He was subsequently commander of the Yokosuka Naval District until he went in the reserves in March 1923. Yamaya retired in March 1936 and died in 1940.