Кіріспе
Бартоломе де Медина (1527 - 1580) – Испанияның Медина-де-Риосеко қаласында туған испан теологы. Доминикан орденінің мүшесі және Франсиско де Виторияның шәкірті болған ол, Саламанка университетінде теология профессоры және Саламанка мектебінің өкілі еді. Ол моральдық теологиядағы ықтималдық доктринасын (ілім) қалыптастырушы ретінде танымал, бұл доктринаға сәйкес, адам белгілі бір дәрежеде ықтималдығы бар әрекеттерді таңдауға құқылы, тіпті олардың керісінше нұсқасы ықтимал болса да.
Bartolomé de Medina, O. P. (1527 1580) was a Spanish theologian born in Medina de Rioseco, Spain. A member of the Dominican Order and a student of Francisco de Vitoria, he was professor of theology at the University of Salamanca and a member of the School of Salamanca. He is best known as the originator of the doctrine of probabilism in moral theology, which holds that one may follow a course of action that has some probability, even if the opposite is more probable.
Өмірбаян
Медина Саламанка университетінде әйгілі профессор Франсиско де Виториядан теологияны оқыды. Оның өмірінің басым бөлігі Саламанкада теология оқытуға арналды, бастапқыда Дурандус кафедрасында, сосын бас профессор ретінде. Ол сәтті бәсекеден кейін, білімді августиндік ғалым Хуан де Гевараға (1518-1600) қарсы ашық түрде өткен сайыстан кейін "cathedra primaria" қызметіне тағайындалды. Ол 1581 жылы Саламанкада дүние салды. Грек және еврей тілдерін жақсы білгенімен, өмірін теологияны оқытуға арнады, ал барлық сақталған жазбалары теологиялық сипатта, көбінесе Сент-Томастың "Summa Theologica" еңбегіне түсіндірмелер.
Шығармалары
Мединаның негізгі еңбектері – Тома Аквинскийдің түсіндірмелері. Ол Тома Аквиннің "Prima secundae" (1572) түсіндірмесінде жариялаған ықтималдық доктринасының алғашқы көрнекті (және мүмкін, жалғыз) жақтаушысы болды. Мединаның ықтималдық доктринасы екі пікірдің тең дәрежеде ықтимал болмаған жағдайда, аз ықтимал пікірді қабылдауға болады деген тұжырымнан тұрады (Si est opinio probabilis, licitum est eam sequi, licet opposita probabilior sit); ал моральдық теологияда ықтималдықтың салдары – егер бір амалдың рұқсат етілуі күмәнді болса, заңға бағынуды ұсынатын ықтимал пікірден гөрі, еркіндікке бағынуды ұсынатын ықтимал пікірді таңдауға рұқсат етіледі. Бұл доктринаны көп кешікпей басқа доминикандықтар, әсіресе Доминго Банез қабылдады, ал ықтималдық туралы түсініктерді иезуиттер де, доминикандықтар да дамытты. Соңында иезуиттер доктринаның негізгі жақтаушыларына, ал доминикандықтар оның негізгі қарсыластарына айналды.