Кіріспе

Шотланд философы, 1173 жылы қайтыс болды.

Рихард Святого Виктора (1173 жылы қайтыс болды) – орта ғасырлық шотланд философы және теологы, сондай-ақ өз заманының ең ықпалды діни ойшылдарының бірі. Қаноналық тәртіпті ұстанған, ол көрнекті мистикалық теолог болды және 1162 жылдан өліміне дейін, 1173 жылға дейін Париждегі танымал Августиндік Сент-Виктор аббаттығының приоры болды.

Өмір

Рихардтың тегі мен тәрбиесі туралы өте аз мәлімет белгілі. Жон Тулузский XVII ғасырда Рихардтың қысқаша "Vita" атты еңбегін жазды. Ол Ричардтың Шотландиядан келгенін айтты. Джон Ричардты Ғилдуин абат (1114–1155) Сент-Виктор аббаттығына қабылдағанын және оның Сент-Виктордың Хьюдың ең ықпалды шәкірті болғанын қосты (бұл Ричард Хью 1141 жылы қайтыс болғанға дейін қауымға кіргенін көрсетеді). Дегенмен, Рихардтың ерте өмірі туралы бұл әңгімені барлық қазіргі заманғы ғалымдар қабылдамайды, ал кейбіреулері Ричардтың Хью қайтыс болғаннан кейін, 1141 жылы аббаттыққа кіргенін ұсынады. Алайда, барлық зерттеулер Ричардтың 1150 жылдары магистр болғанымен келіседі, содан кейін 1159 жылы субприор болып тағайындалды (аббаттықта табылған құжатта көрсетілгендей). Ол Акардтың сайланған мұрагері, бірақ лауазымға лайық емес Ернисийдің басшылығымен қызмет етті. Ричардтың өмірі осыдан кейін жауапкершіліктеріне сай келмейтін адаммен жұмыс істеудің көңілсіздігімен ауырланды. Ернисий аббаттықтың ресурстарын аса амбициялық құрылыс жобаларына ысыраптап, оған қарсы тұруға тырысқандарды қуғынға түсірді. Ричардқа лауазымын сақтауға рұқсат берілді, бірақ оның ықпалы шектелді. Ахуал осыншалықты қиын болды, содан кейін Папаға шағым жасалды, ол 1162 жылы Сент-Викторға сапар шекті. Көптеген келісімдер арқылы Ернисий ақыры лауазымынан алынды, ал Папа Ричардты осы мәселеге қатысқаны үшін мақтады. Ричардқа Англиядан келген хаттар оның ағылшын істерімен үнемі байланыста болғанын көрсетеді және сол кездегі зияткерлік өмірдің халықаралық сипатын көрсетеді. Ол 1162 жылы приор болып тағайындалды және 1173 жылдың 10 наурызында қайтыс болғанға дейін осы лауазымда қалды.

Жазбалар

Ричард көп жазды (Миньедің "Патрология Латина" кітабында оған жатқызылған 34 шығарма бар, бірақ бұл Ричардтың барлық туындылары емес). Ричардтың еңбектерінің жасалған мерзімін анықтауда белгілі бір қиындықтар бар. Оның ең ерте туындылары 1153 жылға дейін жазылған, ал соңғылары өмірінің соңына бір-екі жыл қалғанда жазылған. Оның алғашқы еңбектері сол дәуірдегі жалпы оқыту мен жазу үлгісіне ұқсас. Оның шығармалары негізгі түсіндіруден, теология мен философиядан бастап, таза рухани сұрақтарды зерттеуге қарай дамыды. Оның ерте туындыларында Августин, Беда, Рим папасы Григорий I және Гю сияқты бұрынғы теологтардың моральдық тұжырымдамаларына сүйенді. Кейін ол тәуелсіздікке ұмтылып, Гюдің ықпалынан алшақтады. Ричардтың қай туындылары ең ықпалды және маңызды деген туралы тарихшылар арасында пікір таласы бар. Ричардтың еңбектері көптеген ой-сана саласын қамтығандықтан, оларды жіктеу өте қиын.

Он екі патриархтың кітабы немесе Кіші Бенжамин

Он екі патриархтың кітабы, кейде «Бенджамин Кіші» деп аталады, Рихард Святого Виктораның зерделеу (көріну) туралы маңызды еңбектерінің бірі. Ол қашан жазылғаны нақты белгісіз, бірақ 1162 жылға дейін жазылған болуы мүмкін. Рихард бұл еңбекті зерделеуге арналған трактат емес, керісінше, зерделеуге сананы дайындайтынын нақтылайды.

Мистикалық сандық немесе Бенджамин Майор

Мистикалық Кеміс, кейде Бенджамин Майор немесе Ойланудың Рақымы деп аталатын, бұл мәселені дұғаға қатысты сананы зерттеу арқылы толықтырады. Дегенмен, Бенджамин Майордың соңғы тарауларында, Кішіге қарағанда кейінірек жазылған, Ричард өзінің тақырыбынан бас тартып, мистикалық теологияның ілімін талқылау қалған тараулардың көп бөлігін құрайды. Ол әлі де шәкірттерін мәтінмен таныстыруға тырысады, бірақ сонымен қатар мистикалық теологияның жүйесін жасаумен де айналысады.

Де Троица

Рихардтың ең маңызды еңбектерінің бірі – «Де Тринитат» (De Trinitate) еңбегі, ол шамамен 1162-1173 жылдар аралығында Рихард аббат болған кезеңде жазылған болуы мүмкін. Бұл мәлімдемеге себеп, оның құрамында редакторлар енді ертерек туындылардан табатын теологиялық мәтіндердің фрагменттерінің болуы. «Де Тринитат» – Рихардтың догматикалық теология саласындағы ең дербес және түпнұсқалық зерттемесі. Ол христиандық аянның догматикалық шындықтарының ақыр соңында ақылға қарсы еместігін көрсету ниетінен туындаған. Рихардтың теологиялық тәсілі, терең мистикалық дұға өмірінен бастау алады, ол Рухта ой-сананы қатыстыруға ұмтылады және Августин мен Ансельм дәстүрін жалғастырады. Бұл еңбек бұған дейін толыққанды ағылшын тіліне аударылмағандықтан, таралуы шектеулі болды және оның ықпалы көбінесе «III кітаппен» ғана байланысты болды. 2011 жылы Рубен Анжеличи Рихардтың «De Trinitate» еңбегінің алғашқы толық ағылшын аудармасын жариялады.

Басқа еңбектер мен еңбектер

Ричард "Liber Exceptionum" (Таңдамалы кітап/Ескертпелер кітабы) деп аталатын үлкен нұсқаулық жазды, сондай-ақ маңызды жазбаларға түсіндірмелер мен көптеген трактаттар да жазды. 1170 жыл шамасында жазылған "Зор қайырымдылықтың төрт дәрежесі", құдайылық махаббаттың Құдаймен бірігуге және көршіге адал қызмет етуге қалай жетелерінін сипаттайды, христиан мистикасымен айналысатын жазушылардың қызығушылығын оятты. Ричардтың басқа трактаттары – негізінен мәтіндік қиындықтар мен теологиялық мәселелерге қатысты бірқатар қысқа еңбектер. Олардың көптегенін ірі жұмыстармен біріктіруге болады. Олардың кейбіреулері Ричард пен оның шәкірттері арасындағы хаттар, ал басқалары достарының сұрауымен жазылған секілді. Олар қысқа болғанымен, көбінесе қызықты, себебі олар заманауи оқырманға сол кездегі студенттердің ой-санасын, талқылаулар мен мәселелерді көруге мүмкіндік береді. Рихард Сент-Виктордың Езекиелге жасаған түсіндірмесі өнер тарихы саласында ерекше қызығушылық тудырады, өйткені автордың түсіндірмелері суреттермен бірге келген. Бізге бірнеше көшірме жеткен, олардың ешқайсысының мерзімі көрсетілмеген, бірақ олар XII ғасырдың екінші жартысына тән стильде жазылған.

Тарихи-танымдық еңбектер

Рихардты оның замандас теологтарынан ерекшелендіретін нәрсе – ол теологиялық мәселелерге көбінесе психолог ретінде қарауы, соның арқасында 'көңілдік тәжірибелерді жан-жақты талдауға' үлес қосады.

Аудармалар

Франклин Т. Харкинс пен Франс ван Лиер, редакторлар, Киелі жазбаларды түсіндіру: теория. Хью, Эндрю, Ричард және Годфри Сент-Викторлықтардың, сондай-ақ Мелундық Роберттің еңбектерінің таңдамасы (Турнхоут, Бельгия: Бреполь, 2012) [«Жазбалар кітабынан» таңдамалардың аудармасын, және Иоаннның «Апокалипсисі» туралы таңдамаларды қамтиды]
Хью Фейс, редактор, Махаббат туралы: Хью, Адам, Ашард, Ричард және Годфри Сент-Викторлықтардың еңбектерінің таңдамасы (Турнхоут: Бреполь, 2011) [А. Б. Крейбелдің «Зорлық сүйіспеншіліктің төрт дәрежесі туралы» аудармасын қамтиды]
Р. Анжеличи, Ричард Сент-Виктор: Үштік туралы. Ағылшын тіліне аударма және түсіндірме (Евген: Каскад, 2011)
Бойд Тейлор Кульман мен Дейл М. Коултер, редакторлар, Үштік және жаратылыс: Хью, Ричард және Адам Сент-Викторлықтардың еңбектерінің таңдамасы (Турнхоут: Бреполь, 2010) [Ричард Сент-Виктордың «Үштік туралы» еңбегінің аудармасын қамтиды]
Ричард Сент-Виктор, «Он екі патриарх», «Мистикалық сандық», «Үштік туралы» үшінші кітап. Аудармасын жасаған: Гровер А. Зинн. Paulist Press, Торонто 1979. xviii + 425 бет. [Аудармалар және 50 беттік кіріспе]
Ричард Сент-Виктор, «Үштік туралы», Бірінші кітап, Джонатан Коузер аударған. [«Үштік туралы» Бірінші кітаптың аудармасы] http://pvspade. com/Logic/docs/StVictor. pdf
Ричард Сент-Виктор, Медитация туралы таңдалған жазбалар. Клэр Кирхбергер аударған, кіріспе сөздерімен және түсіндірмелермен. (Лондон: Фабер және Фабер, 1957) [«Он екі патриархтан» үзінділер, «Мистикалық сандық», Псалмдарға және Қайырымдылықтың төрт дәрежесіне қатысты жазбалар бар.]