Кіріспе

1920 жылдың 25 маусымында Чилиде президент сайлауы өтті. Либералдық альянстың үміткері Артуро Алессандри Ұлттық одақтың үміткері Луис Баррос Боргоньоны жеңді. Бұл нәтиже Чили тарихында олигархия мен 19 ғасырлық үкіметтердің үстемдігінің аяқталуын және орта таптың билігімен жаңа, заманауи үкіметтің басталуын білдірді. 1871 жылғы конституциялық реформада белгіленгендей, қазіргі президент Хуан Луис Санфуэнтес екінші мерзімге қайта сайлана алмады. Либералдық альянстың сүйікті үміткерлері – Артуро Алессандри мен Элиодоро Яньес, Либералдық партияның жартысынан, радикалдардан, демократтардан, доктриналдардан және басқалардан құралды. Алессандри 1920 жылғы Либералдық альянстың ішкі сайлауында екінші турда Яньес, Энрике Мак Айвер және Армадо Кесаданы (екі радикалды) жеңіп, жеңіске жетті. Ұлттық, Либералдық-демократиялық және Ұлтшыл партиялар мен Либералдық партияның екінші жартысынан құралған Ұлттық одақ консерваторларға жақындасуды жақтағандар мен оған қарсы болғандарға бөлінді. Луис Баррос Боргоньо, Энрике Заньярту және Исмаэль Токорнал негізгі үміткерлер еді. Біріншісі 1920 жылғы Ұлттық одақ съезінде Консервативтік партияның қолдауымен жеңіске жетті. Сайлаулар шиеленіскен және зорлық-зомбылыққа толы саяси ахуада өтті, онда әлеуметтік мәселелер, заң шығару билігінің атқару билігінен басымдығы және шіркеу мен мемлекеттің бөлінуі маңызды мәселелер болып саналды. Екі үміткер де ұқсас үкіметтік бағдарламалар ұсынды, бірақ ең басты айырмашылық – Алессандридің белсенді сайлау кампаниясы болды, ол балкондардан құмарлықпен сөз сөйлеуді және чилилік орта таппен митингтерді қамтыды. Кампаниясы барысында Алессандри олигархияның билігіне қарсы сөйлеп, демократиялық және жаңару реформаларын жақтады. Керісінше, Баррос Боргоньо өзін тыныштық пен салмақтылықтың үміткері ретінде көрсетіп, қарсыласын таптық араздық тудыруда айыптады. Социалистік жұмысшылар партиясынан Луис Эмилио Рекабаррен де сайлауға қатысты, жеңіске жету мүмкіндігінің аз екенін білсе де, бұл сайлаудың олигархияның әртүрлі топтары арасындағы ішкі қақтығыс екенін мәлімдеді. Сайлау нәтижелері шамалы айырмашылықпен тең болды және екі тарап та оны қатты даулады: екі үміткер де жеңіске жеткенін мәлімдеді. Келесі айларда елде саяси зорлық-зомбылық күшейді, халық төңкерілгеннен қорқады. Белгісіздік пен алаяқтық туралы айыптауларға жауап ретінде нәтижелерді мұқият тексеру үшін Құрмет трибуналы құрылды. Бұл шешім екі тараптың келісімімен қабылданды. 30 қыркүйекте үкім шығарылып, Алессандриге 177, Баррос Боргоньоға 176 сайлау дауысы берілді. Біріншісі сайлаудың жеңімпазы деп жарияланды, ал Трибунал түзеткен нәтижелерді Конгресс қазан айында бекітті.

Нәтижелер

КандидатПартияХалық дауысыСайлау дауысыДауыс%OriginalӨзгертілген Луис Баррос БоргоньоҰлттық одақ83,10050.03175176 Артуро АлессандриЛибералды одақ82,08349.41179177 Луис Эмилио РекабарренСоциалистік жұмысшылар партиясы6810.4100Басқа кандидаттар2510.1500Барлығы166,115100.00354353Жарамды дауыс166,11599.52Жарамсыз дауыс8020.48Барлық дауыс166,917100.00Тіркелген сайлаушылар/қатысу370,31445.07Көз: Чили сайлау деректер қоры, Нолен