Кіріспе

Жапон адмиралы (1860–1930)

Барон Яширо Рокуро (八代 六郎) – Императорлық Жапон Әскери-теңіз күштерінің адмиралы және Әскери-теңіз министрі, Мэйдзи дәуірінің басындағы Сацума дәуірінің теңіз күштерінің соңғы жетекшілерінен кейін қызмет еткен.

Әскери мансап

Яширо Овари провинциясының Гакуден ауылында (қазіргі Айчи префектурасы, Инуяма қаласы), ауыл басшысы Мацуяма Шоичидің үшінші ұлы ретінде дүниеге келді. Мацуяма әулеті ортағасырлық императорлық жақтас Кусуноки Масасигеге қызмет етушінің ұрпақтары екенін мәлімдеді. Жасынан бастап Яширо Овари доменінің Sonnō jōi идеологиясын қолдайтын жастар қозғалысына қосылды және жас болса да, Бошин соғысында қатысты. 1868 жылы Мито доменінің самурайы Яширо Иппей оны асырап алды және оның тегін алды. Асырап алған әкесі оның хан мектебінде оқуын қамтамасыз етті, содан кейін Яширо 1881 жылы Жапон императорлық теңіз академиясын 8-шы сыныптан бітірді, 35 курсанттың арасында 19-шы орынды иеленді және навигация және картография саласында өте жақсы нәтижелер көрсетті. "Рюджо" бронекемесінде мичман қызметін атқарғаннан кейін, ол "Цукуба" корветінің экипажында борыш өтеді. Ол Жапон императорлық теңіз академиясының әртүрлі әкімшілік қызметтеріне тағайындалды. 1890 жылдың шілдесінен 1892 жылдың қарашасына дейін Ресейдің Владивосток қаласына теңіз атташесі ретінде жіберілді. Жапонияға оралғаннан кейін "Такачихо" крейсеріне тағайындалды және 1894 жылдың 17 қыркүйегінде Ялу шайқасында, Бірінші қытай-жапон соғысында сол кеменің дивизия офицері болды. Яширо келесі жылы "Йошино" крейсерінде қысқа ғана уақыт қызмет етті, содан кейін Ресейдің Санкт-Петербург қаласына теңіз атташесі болып тағайындалды, онда оның басты міндеті Ресей империясының теңіз күштерінің мүмкіндіктерін бағалау болды. 1896 жылы лейтенант-коммандер, ал келесі жылы командир дәрежесіне көтерілді. Яширо 1899-1900 жылдар аралығында Жапон императорлық теңіз күштерінің Бас штабында қызмет етті. 1900 жылдың басында "Ясима" крейсерінің штаб офицері болып тағайындалды, ал 1900 жылдың маусым айында алғашқы командасын алды: "Мияко" крейсері, содан кейін 1901 жылдың қазан айында "Изуми" крейсері. Теңіз штабының колледжін бітіргеннен кейін Яширо 1901 жылы капитандыққа өрледі. Яширо Порт-Артурға кіруді блокадалау үшін ескірген кемелерді батыру жоспарын жасады, бірақ адмирал Того Хейхачиро оның жеке басқаруға деген ниетін қабылдамады. Бұл сәтсіз операцияны Такео Хиросе басқарды, ал Яширо қатты өкінішпен, кейіннен операцияда жетім қалған балалардың біліміне жеке қаржылық көмек көрсетті. Соғыс кезінде Сары теңіз шайқасына және Цусима шайқасына қатысты. Соғыс аяқталғаннан кейін Яширо Германияның Берлин қаласына теңіз атташесі болып тағайындалды, 1907 жылдың желтоқсанына дейін қызмет етті, содан кейін контр-адмирал дәрежесіне көтерілді. 1908 жылдың желтоқсанында Йокосука резервтік флотының қолбасшысы болды, ал 1909 жылдың желтоқсанынан бастап IJN 1-ші флотының, 1910 жылдың шілдесінен бастап Оқу флотының, 1911 жылдың наурызынан бастап IJN 2-ші флотының қолбасшысы болды. 1911 жылдың желтоқсанында Теңіз штабының колледжінің коменданты болды. Теңіз штабының колледжінде болған кезінде Яширо каратені Теңіз күштерінің оқу бағдарламасына енгізуді ынталандырды. 1913 жылдың қыркүйегінде Майзуру теңіз округінің коменданты болып тағайындалды.

Әскери-теңіз флотының министрі

Сименс-Викерс скандалдарынан кейін Яширо Сайто Макотоның орнына Премьер-министр Окума Шигенобу кабинетінде Әскери-теңіз министрі болды. Яшироның тағайындалуы күтпеген нәрсе болды, себебі ол қызметтік тізімде төменгі сатыда тұрды, бірақ Майзуру әскери-теңіз округі Сименс скандалынан толығымен мүлдем таза болды. Ол қызметке кіріскеннен кейін дерлік бірден Бірінші дүниежүзілік соғыс басталды. Жапония үшін Англо-жапондық одақты соғысқа қатысу үшін және Германияны Азиядан ығыстырып, Шантун түбегіндегі және Оңтүстік Тынық мұхиты аралдарындағы иеліктерін басып алу үшін пайдалану мүмкіндігі айқын болды, бірақ Яширо мұндай әрекеттердің АҚШ-пен үлкен қақтығыс тудыратынын білгендіктен, ең болжамдысы екіұшты болды. Әскери және саяси жағынан лайықты екендігі үшін тағайындалса да, Яшироның Әскери-теңіз күштерінің бюджетіне қатысты тікелей пікірлері 1915 жылдың сәуірінде оның міндеттен босатылуына әкелді. Желтоқсан айында ол IJN 2-ші флоттың командирі ретінде қайта тағайындалды. 1916 жылдың шілдесінде Яширо казоку жүйесінде даншаку (барон) атағымен марапатталды. 1917 жылдың желтоқсанынан бастап Сасебо әскери-теңіз округінің командирі болды. 1918 жылдың шілдесінде толық адмирал шеніне көтеріліп, 1918 жылдың желтоқсанында Жоғарғы соғыс кеңесінің мүшесі атанды. 1920 жылдың тамызында Яширо резервке жіберілді және 1930 жылдың қаңтарынан бастап зейнеткерлікке шығып, сол жылдың маусымында алты айдан кейін қайтыс болды.