Кіріспе
XVI ғасырдың екінші жартысындағы киімдер Еуропалық киімдегі 1550–1600 жылдар аралығындағы сәнділіктің артуымен ерекшеленеді. Контрастты маталар, тіліктер, кестелер, қосымша әшекейлер және беттік безендірудің басқа да түрлері кеңінен қолданылды. Әйелдер үшін жамбас бөлігінде кеңдігі бар конус тәрізді, ал ерлер үшін иықтарында кеңдігі бар төртбұрышты кең силуэт 1530 жылдары өзінің шыңына жеткен еді, бірақ ғасырдың ортасына қарай V-тәрізді белдемшесі бар биік, тар сызық қайтадан сәнге оралды. Содан кейін әйелдердің жеңдері мен юбкалары қайтадан кеңейе бастады, иыққа назар аудару келесі ғасырға дейін жалғасты. Бұл кезеңнің ерекше белгісі – руф, ол жейде немесе көйлектің мойын бөлігіне тігілген қарапайым қыршадан басталып, кейіннен кружевомен, тігістемемен немесе кестемен әшекейленген, крахмал және ыстық үтікпен қалыпталған нақты, қатты бүктемелер жасалған жеке киімге айналды.
Fashion in the period 1550–1600 in European clothing was characterized by increased opulence. Contrasting fabrics, slashes, embroidery, applied trims, and other forms of surface ornamentation remained prominent. The wide silhouette, conical for women with breadth at the hips and broadly square for men with width at the shoulders had reached its peak in the 1530s, and by mid century a tall, narrow line with a V lined waist was back in fashion. Sleeves and women's skirts then began to widen again, with emphasis at the shoulder that would continue into the next century. The characteristic garment of the period was the ruff, which began as a modest ruffle attached to the neckband of a shirt or smock and grew into a separate garment of fine linen, trimmed with lace, cutwork or embroidery, and shaped into crisp, precise folds with starch and heated irons.
Испандық стиль
Карл V, Испания, Неаполь және Сицилия королі және Киелі Рим императоры, 1558 жылы Испания патшалығын ұлы Филипп II-ге, ал империяны інісі Фердинанд I-ге тапсырды, бұл Батыс Еуропаның бір орталықтан билеуін аяқтады, бірақ испандықтардың киімдегі қараңғы, зәулімдікке деген талпынысы ғасырдың соңына дейін сәнге үстемдік етті. Католик және протестант елдері арасындағы шешімді дау кезінде жаңа одақтар мен сауда жолдары пайда болды. Франция мен Италиядан басқа, испандық сарайдың қатаң, берік сәні барлық жерде басым болды. Ең ресми шараларға қара киім киілетін. Қара түске бояу өте қиын және қымбат болғандықтан, ол сәнді, бірақ сонымен бірге қарапайым деп есептелді. Бұл стиль испандық сарай қызметкерлеріне ғана емес, сонымен қатар бай орта тап протестанттарына да ұнады. Аймақтық стильдер әлі де ерекшеленді. Киім өте күрделі, әсем және барқыт, жоғары жібек сияқты ауыр маталардан жасалған, ал киімнің қара фондық түсіне контраст жасау үшін рубин, алмаз және інжу-маржан сияқты жарқын әшекейлермен толықтырылды. Джанет Арнольд патшайым Елизаветаның киім-кешегінің тізімдерін талдағанда, корсеттер мен жеңдер үшін француз, итальян, голланд және поляк стильдерін, сондай-ақ испандық стильді анықтады. 1580 жылдары мойын және білектердегі тар әшекейлер кеңейіп, сымды тіреуді қажет ететін "арба дөңгелегі" стиліне жетті. Руфтар Еуропаның барлық елдерінде, барлық әлеуметтік топтағы ерлер мен әйелдер киген, олар 19 метрге дейін созылған тікбұрышты зығыр матадан тігілген. Кейінірек руфтар нәзік ретицелладан, яғни 17 ғасырдағы тігіспен жасалған кружеводан жасалды.
Елизавета стилі
Елизавета I, Англия патшайымы билік құрғандықтан, әйелдер сәні осы кезеңнің ең маңызды аспекттерінің біріне айналды. Патшайым әрқашан таза бейнеде болуы тиіс болғандықтан, әйелдер сәнінің тартымдылығы артса да, Елизавета дәуірінің үлгілі әйел образы естен шығарылмады. Елизавета дәуірінің өзіндік әдет-ғұрыптары мен әлеуметтік ережелері болды, олар сәнде де көрінетін. Стиль көбінесе әлеуметтік статустан тәуелді болды және елизаветалықтар стиль мен киім материалына қатысты Елизаветалық сүмптуарий заңдарына бағынуға міндетті болды. Бұл заңдар мінез-құлықты бақылау және белгілі бір әлеуметтік құрылымды сақтау үшін қолданылды. Ағылшын халқының бәрі осы ережелерді жақсы білді, ал оларды бұзудың жазасы қатаң айыппұлдарды қамтитын. Көбінесе мүлік, лауазым, тіпті өмірден айырылумен аяқтасатын. Киім тігуге қолданылатын маталарға қатысты, тек патшалық отбасына ғана күміс түлкінің терісін киюге рұқсат берілді. Басқа ақсүйектерге (төмен дәрежелілеріне) тек түлкі мен сусар киюге рұқсат болды. Әлеуметтік иерархияның төменгі сатысындағылар киімдерінде басқа жануарлардың терілерін пайдалануға құқылы болды. "Белді жіппен тігу және маталарды жұмсарту, сондай-ақ кит сүйегі немесе букрамды қатайту үшін пайдалану арқылы геометриялық эффект алуға, кішкентай белдің көрінісін жасауға ерекше назар аударылды". Елизавета дәуірінде маталар ғана емес, сонымен қатар әлеуметтік статустан тәуелді түстерге де шектеулер қойылды. Күлгін түсті тек патшайым мен оның тікелей туыстары ғана кие алатын. Әлеуметтік статусына қарай, бұл түсті кез келген киімде қолдануға болады немесе тек мантия, дублет, жеңіл көйлек немесе басқа да арнайы заттармен шектелуі мүмкін. Төменгі топтарға жүн, зығыр және қой терісінен қоңыр, беж, сары, қызғылт, жасыл, сұр және көк түстерді пайдалануға рұқсат берілді, ал жоғарғы топтар үшін жібек немесе зығыр жиі қолданылатын.
Тоқыма және тоқымадан жасалған бұйымдар
Елизавета дәуіріндегі кең беттік әшекейлеуге қатысты жалпы үрдіс киімде, әсіресе Англиядағы аристократияда көрініс тапты. Көйлектер мен жеңіл көйлектер қара жіппен тігіліп, шеттері қайыспен жиектелген. Тығыз кесілген барқыт пен брокаттар бобин қайыс, алтын мен күміс кестелер, жылтырақтар мен ойлар, және әшекей тастармен қосымша безендірілді. Кезеңнің соңына қарай, көп түсті жібек кестелеу аристократтардың байлығын көпшілікке көрсету үшін өте қажетті және сәнді болды. Қараңғы түстерге қатысты үрдістің пайда болу себептері анық емес, бірақ олар Испанияның артуымен және испан мерино жүннің импортымен байланысты болуы мүмкін. Нидерланды, Германия мемлекеттері, Скандинавия, Англия, Франция және Италия 1520 жылдардың ортасынан бастап испан киімінің қатал және ресми әсерін сіңірді. Жоғары сапалы маталарды "тақтада" (құнды кереммен) немесе жүнмен бірге бояу арқылы қара және сұр түстерден қоңыр, муррей, күлгін және қанды түстерге дейін кең ауқымды түстер алуға болады. Арзан қызыл, апельсин және қызғылт түстер маддермен, ал көк түстер вадамен боялды, ал түрлі қарапайым өсімдіктер сары бояулар берді, бірақ олардың көпшілігі солғындауға бейім болды. Кезеңнің соңында Англия мен Нидерландыдағы протестанттар ұстанған қарапайым киім мен француз және итальяндық сарайлардың жеңіл, ашық киімдері арасында айқын ерекшелік пайда болды. Бұл ерекшелік он жетінші ғасырға дейін сақталды.
Әйелдер сәндері
Әйелдердің сыртқы киімдері көбінесе еркін немесе беліне жақын киілетін көйлектерден тұратын, олар кертiк немесе юбканың (немесе екеуінің) үстінен тағылатын. Көйлектерге альтернатива ретінде қысқа шапан немесе жоғары мойындықпен тілінген дублет киілетін. 1540 және 1550 жылдары Франция мен Англияда кең манжетті, иықтары тар "труба" жеңдері 1560 жылдары француз және испан стиліндегі тар жеңдердің пайдасына қолданыстан шықты. Жалпы, 1560 жылдары силуэт тар болды және біртіндеп кеңейіп, иық және жамбасқа баса назар аударылды. 1560 жылдары итальяндық киімде пайда болған кесу техникасы иықта бір немесе екі қатар ілмектерге айналып, контрастты астармен толықтырылды. 1580 жылдары Англияда бұл техника иыққа төселген және әшекейленген орамаларға ұласты.
Киім, жаға, кіші көйлек
Киімнің жоғарғы жағы көбінесе көйлек болатын, испан тілінде – ropa, француз тілінде – robe, ал ағылшын тілінде – gown немесе frock деп аталатын. Көйлектер түрлі үлгілерде жасалған: кең немесе бекітілген (Англияда «француз көйлегі» деп аталған); қысқа жартылай жеңді немесе ұзын жеңді; және еденге дейін жететін (дөңгелек көйлек) немесе созылған ұзын юбкасы бар (киім). Одан кейін, корсет немесе юбкаға бодисі тігілуі мүмкін еді, олар шнурлармен немесе ілгектермен бекітілетін, ал көптегендері ілгек немесе шнурмен бекітілген жеңдерге ие болды. Көйлектің астынан көрінетін юбканың бөліктері әдетте қымбат матадан жасалған, әсіресе юбканың алдыңғы бөлігі. Корсеттер жоғары мойынды немесе кең, төмен, шаршы мойындық болуы мүмкін, көбінесе кезеңнің басында алдыңғы жағында сәл иіліс болды. Олар алдыңғы жағында ілгектермен немесе артқы жағында шнурмен бекітілді. Жоғары мойынды корсеттер, ерлер дублеті сияқты жасалған, ілгектермен немесе түймелермен бекітілуі мүмкін. Итальян және неміс сәні алдыңғы кезеңдегі алдыңғы шнурлы корсеттерді сақтап келді, ал шнурлар қатарлап тігілді.
Ішкі киім
Бұл кезеңде әйелдердің іш киімдері жууға болатын зығырдан жасалған көйлек немесе шымнан тұратын. Бұл киімді әйелдердің барлығы, әлеуметтік жағдайына қарамастан, киеді. Бай әйелдердің шымдары кестеленіп, жіңішке кружевомен әшекейленген. Шымдар тікбұрышты зығыр матадан тігілді; Солтүстік Еуропада шымдар денеге жақын киіліп, үшбұрышты тілімдермен кеңейтілді, ал Жерорта теңізі елдерінде шымдар денесі мен жеңдері кеңірек кесілді. Жоғары мойынды шымдар жоғары мойынды сәнді киімдердің астына киіліп, қымбат сыртқы киімдерді дене майынан және кірден қорғады. Венециялық әйелдер зығыр немесе жібек шалбар кигені туралы суреттерде дәлелдер бар, бірақ Англияда шалбар кигені туралы ешқандай мәлімет жоқ. Шұлық немесе жолақтар әдетте тоқыма жүннен тігіліп, жақтаулы баулармен бекітілді. Алғашқы корсеттер 16 ғасырда Испанияда пайда болды, олар қалың матадан жасалған, корсетке ұқсас киімдер болды. Бұл сән Италияға, содан кейін Францияға және (кейіннен) Англияға тарады, онда оны екі бөліктен тұратын «дене» деп атады, ал екі бөлігі де арқасынан және алдынан баумен тартылды. Корсеттер аристократиялық сәнмен шектелді және қамыс (бент), ағаш немесе кит сүйегімен нығайтылған, бекітілген корсет болды. Юбкаларды дұрыс пішінде ұстау үшін фартингейл немесе доңғалақты юбка қолданылды. Испанияда конус тәрізді испандық фартингейл 17 ғасырдың басына дейін сәнге ие болды. Ол Францияда қысқа ғана уақытқа ғана сәнге енді, онда жастықталған рулон немесе француздық фартингейл (Англияда «бұм ролл» деп аталды) юбкаларды белде дөңгелек пішінде ұстап, еденге жұмсақ бүктемелермен түсетін. Англияда испандық фартингейл 1570 жылдарға дейін киілді, бірақ біртіндеп француздық фартингейлімен ауыстырылды. 1590 жылдары юбкаларды барабан тәрізді пішінге келтіру үшін кең доңғалақты фартингейлдерге тігілді.
Партлет
Төменгі мойын сызығына толықтыру (ағылшын тілінде partlet деп аталады) салынуы мүмкін. Смоктан үстіне, ал кірпеу мен көйлектің астына киетін partlet әдетте зығыр матасынан (нағыз жұмсақ зығырдан) жасалған. Partlet кірпеу мен көйлектің үстіне де киілетін. "Үстіңгі partlet-тердің" түсі әртүрлі болған, бірақ ақ және қара ең көп кездесетін. Partlet кірпеуден жасалған және оны сәйкестендіретін әсем тігістермен безендірілуі мүмкін. Кестеленген partlet және жең жиынтықтары Элизаветаға Жаңа жыл сыйы ретінде жиі сыйланған.
Қосымша құралдар
Бұл кезеңде сабель немесе мартен терісін кию немесе алып жүру модасы континенттік Еуропадан Англияға тарады; костюм тарихшылары бұл аксессуарларды цибеллини немесе "бұрыш терісі" деп атайды. Ең қымбат цибеллинилердің беттері мен лапалары алтын шеберлердің зергерлік жұмысынан жасалған, ал көздері құнды тастармен әшекейленген. Елизавета патшайым 1584 жылы Жаңа жыл сыйлығы ретінде мұндай цибеллинидің біреуін алды. Иісті былғары қолғаптардың кестеленген манжеттері болды. Қалқалы желдеткіштер кезеңнің соңында пайда болып, страустың қауырсындарынан жасалған жалпақ желдеткіштерді ығыстырды. Кезеңнің басында шаштар ортасынан бөлініп, жақтарында көлемді болды. Кейіннен маңдайға түсетін шаштар бұрылып, жоғары көтерілді. Шашты ұзарту үшін париктер мен жалған шаш қосымшалары қолданылды. Бұл кезеңтегі әдеттегі шаш үлгісінде алдыңғы шаштар бұрылып, артқы шаштар ұзын, бұралып, ленталармен оралып, содан кейін жиналып, қыстырылады. Әсіресе Нидерланды мен Англияда, қайыс немесе бигинс деп аталатын, тығыз кигізілетін мақта немесе зығырдан жасалған бас киім, жеке немесе басқа бас киімдердің астына киілген. Осы кезеңнен көптеген кестеленген және бобиндік тігіспен безендірілген ағылшын қайыстары сақталған. Қайғыдағы әйелдер қара капот киіп, жұқа қара жамылғымен беттерін жапқан.
Макияж
Елизавета дәуіріндегі әйелдер үшін әдеміліктің идеал стандарты – ақ немесе табиғи қызыл шаш, ақшыл тері, қызыл жақ және еріндер болу еді, бұл стиль Елизавета патшайымның стиліне ұқсас болған. Мақсат – Англияның басты жауы Испания болғандықтан, "ағылшын" көрінуі керек еді, ал Испанияда қара шаш басым болған. Беттерін одан да ағарту үшін әйелдер беттеріне ақ бояу жағатын. Бұл макияж, Ceruse деп аталатын, ақ қорғасын мен сірке суынан жасалған. Бұл макияж тиімді болғанымен, ақ қорғасын оны улы еткен. Осы кезеңде әйелдер көбінесе қорғасынмен уланып, 50 жасқа дейін қайтыс болатын. Макияж ретінде күкірт, алюминий және қалайы күлі де қолданылған. Сұр теріге қол жеткізу үшін макияж қолданудан басқа, осы дәуірдегі әйелдер беттерінен қан тарттырып, түсін кетірген.
1560-шы жылдардағы стилдік галерея
Элеонора Толедо қара түсті кең көйлек киген, оның үстінде корсет және жұқа зығырдан жасалған жапсырма бар. Оның қоңыр қолғаптарының қоңыр манжеттері бар, 1560 жыл. Норфолк герцогинясы Маргарет Одли 1560-шы жылдардағы жоғары жағалы, кең жеңді көйлек киген. Оның астында жоғары мойынды корсет, тығыз жеңдер және әсем кестеленген алды бар кішкентай жапсырма киген, 1562 жыл. Елизавета I деп саналатын Грипсхолм портретінде ол жүнді астармен қызыл көйлек киген. Ол шашын ұстап тұратын кішкентай каулдың үстінде қызыл түстегі шапқы киген. Жеңдері кесілген қызыл жібек көйлек киген әйел. Шотландия королевасы Мэри ашық француз жағасы бар, жағасы кең және ақ астарлы қара көйлек киген. Оның қара шапаны қауырсынмен және інжу-маржанмен безендірілген, шашын жабатын каулдың үстінде киілген, 1560-шы жылдар. Помандер ұстаған белгісіз әйел жоғары көтерілген жеңдері бар қара көйлек киген, оның астында жолақты жоғары мойынды корсет немесе дублет киген. Ол жұқа перделі бас киімнің астында ақ шапқы киген, 1560–65 жылдар. Изабелла де’ Медичидің корсеті кішкентай алтын түймелермен және иілмелермен бекітілген. Иықтың бойымен екі қатар иілме тігілген, 1560–65 жылдар. Испания королевасы Изабел де Валуа 1560-шы жылдардағы қатаң испан сәнінде. Оның жоғары мойынды қара көйлегі екіге бөлінген кең жеңдерімен әшекейленген, бір-бір иілмелермен, металл тақтайшалармен немесе айглеттермен тігілген, ал ол тізбекке ілінген зергерлік бүркіт жүнін тағынған. Эльсбет Лохманның портреті қарапайым неміс стилінде: ол ашық түсті кішкентай шапан киген, жиегінде қара матадан жасалған кең жолақпен әшекейленген, қоңыр корсет, жеңдері және алжапқышы бар. Белінен сәнді қалта ілінген, ал ол жұқа перделі зығырдан жасалған бас киім киген, 1564 жыл. Апалы-сіңлілі Ерменгард және Вальбург фон Ритберг қызыл атластан жасалған, матадан жасалған қара жолақтармен әшекейленген, алдыңғы жағы байланған неміс көйлектерін киген. Олар алтынмен әшекейленген жоғары мойынды қара жапсырмалармен және зығырдан жасалған алжапқыштармен киінген. Олардың шаштары асыл тастармен қапталған каулға тығылған, 1564 жыл.
1570-ші жылдардағы стилдік галерея
Көлденең бау таспасы және ашық көйлек – Венеция сәнінің ерекшелігі. Юбка белден жиырылған. Испания патшайымы, Анна Австриялық, Алонсо Санчес Коэллоның 1571 жылғы испандық киімдегі суреті. Флоренциялық Леонора ди Толедо көк көйлек киген, кең жағасы, тар жеңдері және көлденең жиегі бар. Сорсетсіз S пішіндегі дене біріншілікпен көрсетілген, 1571 жыл. Австриялық Елизавета француз сарай суретшісі Франсуа Клуэ суреттеген, брокат көйлек пен зергерлік торлы партельде, 1571 жыл. Зергерлік торлы партель – француз сәнінің кең таралған түрі. Осы аллегориялық суретте, шамамен 1572 жылы, Елизавета I-і ілгіш жеңдері бар, жабылатын көйлек киген, оған сәйкес келетін иілімді корсет пен юбка немесе іштік киім, әсем жеңдері және жоғары мойынды көйлек киген. Оның юбкасы испандық фартингальға жақсы жарасады. Жанет Арнольд бұл әдіс поляк сәніне тән болуы мүмкін деп болжайды (19 ғасырда гусарларға ұқсас әшекейлер таралған). Тұтқындағы Шотландия патшайымы Мария француз сәнін киеді: оның ашық руфы мойынның түбінде бекітілген, ал юбкасы француз фартингалі үстінде жұмсақ бүктелермен ілінген. Ол қалпақ пен жамылғы киеді. Николас Хиллиардтың әйелі Элис суретінде ол ашық партель мен жабық руф кигенін көрсетеді. Оның қара жұмысы бар жеңдерінің үстінде жұқа мата бар. Ол қара қалпақ пен жамылғы киген, 1578 жыл. Немец сәні: Маргарет Элизабет фон Ансбах Байройт ұзын жағалы қара көйлек киген, қызғылт сары қос киіммен, тығыз жеңдерімен және сәйкес келетін іштік киіммен. Ол қара қалпақ киеді.
1580-ші жылдардағы стилдік галерея
Леттис Ноллис алтын жағадан немесе алдыңғы бөліктен және сәйкес келетін төменгі жеңдерден, қайыс арба дөңгелегі мен қайыс манжеттен және биік қара шапаннан жасалған, зергерлік қауырсынмен безендірілген, 1580-ші жылдары. Елизавета I қара көйлек киіп, оның корсажында тік жолақтар бар. Оның белінің қисығы және сырт киімінің алдыңғы бөлігінің төменге түсуі оның киіміне французша рол кигенін көрсетеді. Ол жүрек пішінді шапқын және 1580-жылдардың басында інжу-маржанмен безендірілген шапан киеді. 1580 ж. француз сотының әйелдері кең француздық фартинггаль, ұзын тік корсаж, артқы бөлігі және ашық руф, сондай-ақ толық жеңдері бар көйлек киеді. Бұл стиль 1590 жылы Англияда пайда болады. Ұзын корсаждың фартинггальға сүйеніп, иіліп тұрғанына назар аударыңыз. Энн Ноллис алтын қайырмамен немесе тоқылған ақ жеңмен қара көйлек киеді. Ол француз шапкесін, зергерлік билимент және қара парда киген, 1582 жыл. Испанияның инфантасы Изабелла Клара Евгения бұл жерде тағы да испандық фартинггаль, жабық сырт көйлек және әдеттегі испандық, ұзын, тік жеңді киіп тұр. Ол қара түсті киіп отыр, бұл испандық соттың қаталдығын көрсетеді, шамамен 1584 жыл. Николас Хиллиардтың "Белгісіз әйел" романында кескішпен жасалған арба дөңгелегі руфы бар. Оның корсажы мен жүрек пішінді кофы екеуі де қара түсті кестемен безендірілген, 1585–90 жылдар. Елизавета I арба дөңгелегі руфын киеді, ол алдыңғы жағынан сәл ашық, тірек арқалықпен ұсталған. Оның қара түсті жеңдері ақ бәтес жеңдерімен жабылған, ал ол алтын қайыспен белделген сымдан жасалған парда киеді, 1585–90 жылдар. Испанияның инфантасы Каталина Микаэла толығымен қара көйлек киеді, оның жағасы мен манжеттері қайыспен безендірілген, ал ақ ішкі жеңдері алтын кестемен немесе тоқылған өрнекпен әшекейленген. Оның зергерлік бұйымдарына екі қатарлы інжу, алтын түймелер, алтын алқа және белбеу жатады. 14 жасар Элизабет Бриджес француздық фартинггальдың үстінде қара брокат көйлек киіп жүр. Оның корсажының аркасынан қара түсті кестесі көрінеді; оның манжеттері де қара түсті кестемен безендірілген. Бұл стиль ерекше ағылшынша. Ол ашық алдыңғы дөңгелекті руф киеді. Анна Имхофф қара корсаж киеді, иық жастықтары бар, жоғары жағасы және руфы бар. Оның шашын коф жауып тұр.
1590-шы жылдардағы стилдік галерея
Хардвиктің жесір қалған Бесс, Шрусбери графесі, 1590 жылы қара көйлек және зығырдан жасалған қалпақ киеді, ал мойнында зығырдан жасалған руф бар. 1592 жылы Елизавета I қара қызыл көйлек киген (көйлектің матасы тек қолтығының астындағы белінен ғана көрінеді), оның корсетіне, астыңғы жеңдеріне және арба дөңгелекті фартингейлге ілінген ақ атласпен қапталған сәнді жеңдері бар. Ол былғары қолғаптар мен ерте бүктелетін желдеткіш алып жүреді. Елизавета I қара көйлек пен арба дөңгелекті фартингейл үстіне суреттелген кіші шапан киеді. Ол ашық тоқудан жасалған руф киеді, ал оның басы мен иығын сыммен бекітілген жұқа перде жабады. Оның юбкасы тобыққа дейін жетеді, аяқ киімін көрсетеді, 1592 жыл. Ағылшын әйелі 1590 жылдардағы пуритан әйелдерінің көптеген ресми портреттерінде кездесетін киім киеді, ол қара көйлек, қара жұмыспен тігілген корсет және кішкентай француз фартингейлі немесе жартылай дөңгелек, нәзік зығырдан жасалған руф және түрлі әшекейлермен сипатталады. Ол қара қалпақ, зығырдан жасалған кішкентай қалпақ пен қарапайым әшекейлер киеді. Италиялық стиль: Мария де Медичи екіге бөлінген, дөңгелек пішіндес сәнді жеңдері бар корсет киеді. Оның тығыз астыңғы жеңдері испандық әсердің белгісі. Юбкасының бүктемелерінен оның тар испандық фартингейлінің үстінде кішкентай дөңгелек кигені көрінеді. Оның жеңдері Леттис Ноллис кигенмен бірдей екенін ескеріңіз. Бұл портрет (Мария де Медичи деп саналады) жүктілікке бейімделген сәнді көрсетеді. Бояулы корсет пен юбка бір-бірімен үйлесімді, үстінен ақ жағасы бар кең көйлек киіледі. Әйел 1594 жылы сегіз пішіндес ретицелладан жасалған руф киеді. 1590 жылдардағы итальяндық сәнде корсет кеуденің астынан тіліп, алдыңғы жағында U пішінде аяқталады, оны жоғары мойынды ашық көйлектермен киеді, ал мойынға жағасы бар. Венеция догарессасы алтыннан жасалған көйлек пен оған сәйкес кебіс және кішкентай қалпақтың үстіне кигізілген жұқа пердені киеді, 1590 жылдар. Белгісіз ағылшын ханым, бұрын Елизавета I деп аталған, ақ корсетпен қара көйлек киеді, қара және алтынмен кестеленген жеңдері мен нүктелі ақ юбкасы бар. Оның маңдайына bongrace деп аталатын стильде шапан жабылады, ал ол зергерлік беті бар зебеллино немесе дабыл жүнін киеді, 1595 жыл.
Шолу
Ерлер сәніндегі киімдер зығырдан тігілген, жағасы немесе рюши бар жейделерден, сондай-ақ оларға үйлесетін білек рюшилерінен тұрды. Бұл жейделердің қатаң және жарқырап тұруы үшін крахмалмен жуылған. Жейделердің үстінен ерлер ұзын жеңді дублет киетін, ол тігіліп немесе байланып бекітілетін. Дублеттер қатаң, ауыр киім болды және көбінесе иық сүйектерімен нығайтылатын. Дублеттің үстінен, әдетте жеңсіз, былғарыдан жасалған жеркин кию опциясы болды. Осы кезеңде дублеттер мен жеркиндер көбірек түсті және әшекейлі болды. Бел сызығы алдыңғы жағында V пішіндес және пішінін сақтау үшін төселген. Шамамен 1570 жылға қарай, бұл төсемдер «бұршақ қарнына» айналды. Кезеңнің басында әртүрлі стильдегі шалбарлар кодпиеспен бірге тағылған. Тік шалбар немесе дөңгелек шалбар қысқа, төселген шалбарлар болды. Өте қысқа тік шалбарлар тізеден жоғары бітетін, жақсы жабысқан шалбарлардың үстіне киілген. Тік шалбарлар толық ішкі қабаттың үстінде мата жолақтарымен (панельдермен) жасалған немесе панельдік болуы мүмкін. Слөп немесе галлигаскин – тізеден сәл төмен жететін кең шалбарлар. Слөптер де панельдік болуы мүмкін. Плюдерхозен – Солтүстік Еуропаның кең ішкі қабаты панельдер арасынан тартылып, тізеден төмен түсетін панельдік шалбарының бір түрі. Венециялық шалбарлар – тізеге дейін жететін, жартылай жабысқан шалбарлар. Кадис сақалы немесе Кадс сақалы 1596 жылғы Кадис экспедициясының құрметіне аталған. Ол иесінің жамбасындағы өсуге ұқсайды. Ешкі сақалы ешкінің сақалына ұқсайды және «Пик а деван» және Барбула стиліндегі сақалдарға да ұқсас. Сол кезде «Пик» сақалдың жалпы атауы болған, бірақ ол ұшына дейін жақсы күтімделген мұртқа қатысты. Stiletto сақалы өзінің атын алған қанжарға ұқсас. «Құмсақ сақал» деп те аталатын сақал еркек жақ сүйектерінің дөңгелектігін күшейту үшін жасалған. Бұл стильдің тағы бір танымал атауы – Буш сақалы. Spade сақалы – ойын карталарындағы палубаға жататын қазықтың дизайнынан алынған. Сақалдың жоғарғы бөлігі кең, ал екі жағы қисайып, иесінің тегіс ұшында кездеседі. Бұл стиль соғысшыл көрініс береді деп есептелген және әскерлер оны ұнатқан. Маркизето – сақалды жаққа жақын қырқудың өте нәзік стилі. Swallow's Tail сақалы ерекше, өйткені ол иесіне иесінің тегінен шашты алып, оларды қарама-қарсы бағытта бөлуді талап етеді. Бұл екі бөлікті сақалдың кең таралған түрі, бірақ одан ұзын және көбірек жайылып тұрады.
Қосымша құралдар
Балдыр немесе "корсе" – кеудеден немесе белден көлденең киілетін, семсер, пышақ, керней, мүйіз сияқты заттарды ілуге арналған белдік. Қолғаптар байларды тану үшін әлеуметтік құрал ретінде қолданылған. 16 ғасырдың екінші жартысынан бастап көптеген ер адамдар қолғап саусақтарының ұштарын қысқартып, осылайша қолғап астында жасырылған әшекейлерді көруге мүмкіндік берді. Көшедегі лайдан аяқ киімді қорғау үшін қалың табанды паттендер кигізілетін. Венецияда танымал болған паттеннің бір түрі – шопин, ол платформа табанды аяқ киім, кейде оны киген адамды жерден екі футқа дейін көтеріп тұратын.
Жұмысшы класының киімдері
Неміс суреті Соңғы кешкі ас туралы, заманауи киімде, 1565 жылы, толық, төменге қарай иілген астары бар плюдерхозен киген үстел қызметшісін көрсетеді. Голландиялық көкөніс сатушы қара парлет, қоңыр көйлек киеді, көйлек алдыңғы жағында баулы, ал астында қызғылт кертле және оған үйлесетін жеңдері бар, сондай-ақ сұр фартук киеді. Оның жағасында тар әжір бар, ал сабаннан тоқылған шляпаның астында коф немесе бас киім киеді, 1567 жыл. Фламанд ауылдықтары. Алдыңғы пландағы әйел белдігіне тығылған, контрастты астары бар көйлек киеді, осылайша кертлесін көрсетеді. Артындағы әйел көйлегімен контрастты жеңдер киеді. Екеуі де қара парлет киеді; V-тәрізді мойын және артқы бөлігі Фландрияда кең таралған. Олар матадан жасалған бас киім киеді, мүмкін, бір тіктөртбұрыш матадан жасалған, капотқа бекітілген (артындағы бұрыштардағы түйіндерге назар салыңыз). Ерлер кең шалбар, қысқа дублет (біреуі астында ұзын жеңі бар) және жұмсақ, дөңгелек бас киім киеді, 1568 жыл. Ағылшын ауылдық әйелі алдыңғы жағы баулы, кертле мен жейдесінің үстіне кигізілген көйлек, мойны мен білегінде тар әжірлер бар киім киеді. Ол иығына байланған шапаншаға немесе жағаға бекітілген матадан жасалған бас киім, сондай-ақ коф, жақ сүлгісі және фартук киеді. Ол сол қолында қолғап, оң қолында тауық ұстап тұр, шамамен 1555 жыл. Итальяндық жеміс сатушы жеңдерін бекітуге арналған баулы немесе шнурлы алдыңғы жағы баулы көйлек, жасыл фартук және әжірлі жағасы бар жейде киеді. Оның ашық шашы итальяндық дәстүрге тән, шамамен 1580 жыл. Жеміс-жидек сатушылар көбінесе басқа әйелдерге қарағанда көбірек ашық киім киеді, бұл шындыққа сәйкес пе, әлде иконографиялық конвенция ма, анықтау қиын. Бұл сонымен қатар 16 ғасырда Италиядағы «трекколе» деп аталатын, көшеде кез келген тағам сататын әйелдер туралы жиі кездесетін күдіктерді де көрсетеді; әдепті адамдар олардың айналысып жүруін проституция немесе еркіндік үшін жамылғы ретінде қарастыратын. Ағылшын бағбандары толық етекті кота, шалбар, бас киім және төмен аяқ киім киеді, 1594 жыл.