Кіріспе

Косплей – «костюмдік ойын» деген сөздің бірі, онда қатысушылар, косплейерлер деп аталатындар, белгілі бір кейіпкерді сомдау үшін костюмдер мен әшекейлік аксессуарлар киеді. «Косплей» (コスプレ) термині алғаш рет 1984 жылы қолданылды. 1990 жылдардан бері хобби ретінде косплеймен айналысушылардың санының тез өсуі осы құбылысты Жапонияда, сондай-ақ Шығыс Азияның басқа аймақтарында және Батыс әлемінде кең таралған мәдениеттің маңызды бір бөлігіне айналдырды. Косплей шаралары фанаттардың конгрестерінде жиі кездеседі, және қазіргі таңда косплейге арналған көптеген арнайы конгрестер мен жарыстар, сондай-ақ әлеуметтік желілер, веб-сайттар және басқа да медиа түрлері бар. Косплей барлық гендердің арасында өте танымал, және гендерлік ролдерді ауыстыру деп те аталатын кроссплейді кездестіру де еңбек емес.

Этимология

"Косплей" термині – ағылшын тіліндегі "costume" (костюм) және "play" (ойын) сөздерінің жапонша біріктірілісі. Ол кейіннен жапондық "Май Аниме" журналында жариялаған мақаласында костюмдік жанкүйерлерді көрген. Бұл жаңа сөз жапон тіліндегі кең таралған қысқарту әдісін көрсетеді, онда екі сөздің алғашқы екі буыны бірігіп, жаңа сөз жасайды: "costume" сөзінен "косу" (コス), ал "play" сөзінен "пурэ" (プレ) пайда болады.

ХХ ғасырдан бұрын

Маскарадтық кештер 15 ғасырда карнавал маусымының маңызды бөлігі болды және патшалық салтанатты кірулер, мерекелік шаралар мен жеңіс шерулері сияқты некелер мен басқа да династиялық оқиғаларды тойлауды қамтыды. 16 ғасырдағы Ренессанс кезеңінде Италияда бұл дәстүр костюмдік қоғамдық мерекелерге айналды, көбінесе жоғары сынып өкілдері үшін ұйымдастырылатын, әсіресе Венецияда танымал болған әсем билерге дейін жетті. 1877 жылдың сәуір айында Жюль Верн шамамен 700 шақыру жіберіп, әсем костюмдік кеш өткізді, онда бірнеше қонақ Верннің романдарының кейіпкерлерінің киімдерін киіп келді. Костюмдік кештер (американдық ағылшын тілінде) немесе сәнді киімдер (британдық ағылшын тілінде) 19 ғасырдан бастап кең таралды. Осы кезеңдегі костюмдерге арналған нұсқаулықтар, мысалы, Сэмюэль Миллердің "Ер адамдардың кейіпкерлік костюмдері" (1884) немесе Ардерн Холттың "Сәнді киімдердің сипаттамасы" (1887) көбінесе кезеңдік костюмдер, ұлттық киімдер, заттар немесе "Күз" немесе "Түн" сияқты абстрактілі түсініктер сияқты жалпы костюмдерді ұсынады. Онда сипатталған нақты костюмдердің көпшілігі тарихи тұлғаларға арналған, бірақ кейбіреулері "Үш мылтықшы" немесе Шекспир кейіпкерлері сияқты көркем әдебиеттен алынған. 1891 жылдың наурызында Герберт Тиббитс бүгінгі күні "косплеерлер" деп аталатын адамдарды шақырып, сол жылдың 5-10 наурызында Лондонның Корольдік Альберт залында өткен Vril Ya Bazaar and Fete атты шараға жарнама жасады, бұл шара екі онжылдық бұрын жарияланған ғылыми-фантастикалық роман мен оның кейіпкерлеріне негіделген.

Жарықшы киімдері

А.Д. Кондоның ғылыми-фантастикалық комикс кейіпкері, Марстан келген Мистер Скайгак (көптеген жерлік мәселелерді комикалық түрде түсінбейтін марсиан этнографы), адамдардың костюм киіп еліктеген алғашқы ойдан туған кейіпкер саналады. 1908 жылы Огайо штатының Цинциннати қаласындағы Уильям Фелл мырза мен оның әйелі Мистер Скайгак пен Мисс Дилпиклс костюмдерін киіп коньки тебу алаңында өткен маскарадқа қатысқан. Кейін, 1910 жылы Вашингтон штатының Такома қаласында өткен маскарадтық кеште аты-жөні белгісіз әйел Skygack костюмін киіп бірінші орынды жеңіп алды. Костюм киіп конвенцияға қатысқан алғашқы адамдар ғылыми-фантастика жанкүйерлері Форрест Джей Акерман мен Мертл Р. Дуглас болды. Олар 1939 жылы Нью-Йорктегі Карауан залында өткен 1-ші Дүниежүзілік ғылыми-фантастикалық конвенцияға (Nycon немесе 1-ші Worldcon) Франк Р. Полдың пульп-журналдарының суреттері мен Дуглас жасаған 1936 жылғы «Things to Come» фильмінен шабыттанған жасыл плащ пен шалбардан тұратын «фьютуристикалық костюмдермен» келді. Акерман кейіннен ғылыми-фантастикалық конвенцияға барғанда әркімнің костюм киюі керек деп ойлағанын айтты, бірақ тек ол мен Дуглас ғана осылай жасады. Бірақ жанкүйерлердің костюмдері танымал бола бастады, ал 2-ші Worldcon (1940) Дугластың бөлмесінде ресми емес маскарад пен бағдарламаның бір бөлігі ретінде ресми маскарад өткізді. Дэвид Кайл Лесли Перри жасаған Минг Мейірімсіз костюмін киіп маскарадты жеңіп алды, ал Роберт А. У. Лоундес Остин Холл мен Гомер Ион Флинттің «Соқыр нүкте» романынан Бар Сенестро костюмімен екінші орынды иеленді. Содан бері маскарадтар мен костюмдік кештер Дүниежүзілік ғылыми-фантастикалық конвенцияның дәстүріне айналды. Терминология әлі бекітілмеген еді, Джек Спирдің 1944 жылғы «Fancyclopedia» басылымында «костюмдік кеш» термині қолданылды. Костюмдерге қатысты ережелер нақты костюмдер мен костюмдік трендтерге жауап ретінде қалыптасты. Worldcon маскарадында алғаш рет жалаңаш қатысушы 1952 жылы болды, бірақ бұл тренд 1970-ші және 1980-ші жылдардың басында ең жоғары деңгейге жетті, әр жылы бірнеше қатысушы болды. Басқа да ережелерді өзгертуге себеп болған костюм – 20-шы Worldcon-да (1962) қатысушының бластерінен шынайы от шығып, отты тыйым салуға әкелді. Костюмдер ғылыми-фантастикалық конвенциялармен және жанкүйерлердің өзара әрекеттесуімен тарады. Ұлыбританиядағы конвенцияда костюм киюдің ең алғашқы белгілі мысалы 1953 жылғы Лондон ғылыми-фантастикалық конвенциясында болды, бірақ бұл тек қойылымның бір бөлігі болды. Алайда Ливерпуль ғылыми-фантастикалық қоғамының мүшелері 1955 жылғы 1-ші Cytricon-ға (Кеттеринг) костюм киіп қатысты және кейінгі жылдары да солай жасады. 15-ші Worldcon (1957) Ұлыбританияға алғашқы ресми конвенция маскарадын әкелді. Бірлескен жеңімпаздар – Этель Линдсей мен Ина Шоррок, Джеймс Х. Шмицтің «Каррдың сиқыршылары» романындағы екі сиқыршының рөлін сомдады. Star Trek конвенциялары 1969 жылы басталды, ал ірі конвенциялар 1972 жылы басталды және олар косплейді үздіксіз көрсетіп келеді. Жапонияда конвенцияларда костюм кию кем дегенде 1970-ші жылдардан бастап, әсіресе 1975 жылдың желтоқсанында Comiket конвенциясы басталғаннан кейін жанкүйерлердің белсенділігі болды. Котани сұхбатында оның Triton of the Sea фан-клубының мүшелері мен Kansai Entertainers (関西芸人) – Gainax аниме студиясының алдағы құрамынан тұратын конвенцияның костюмдік кешіне жиырмаға жуық костюмді қатысушы келгенін айтты, ал көптеген қатысушылар әдеттегі киімде болды. Костюмдер байқауы 1980 жылғы Tokon VII-ден бастап Nihon SF Taikai конвенцияларының тұрақты бөлігіне айналды. Мүмкін, комикс кітаптарының конвенциясында өткізілген алғашқы костюм байқауы 1965 жылдың тамызында Нью-Йорктегі Бродвей орталық қонақ үйінде өткен 1-ші Академиялық конвенцияда болды. Рой Томас, Marvel Comics-тің болашақ бас редакторы, бірақ ол кезде фанжурнал редакторынан кәсіби комикс жазушысы болды, Пластик Адам костюмін киіп қатысты. Болашақ «қайқай» патшайымы Бринке Стивенс вампирелла костюмін киіп бірінші орынды жеңіп алды. Акерман (Vampirella-ның авторы) қатысып, Стивенспен бірге суретке түсті. Олар достыққа айналды және Стивенс «Форри мен оның әйелі Вендейн жақын уақытта менің рухани ата-анама айналды» деді. Фотограф Дэн Голден Стивенстің Вампирелла костюмімен Акерманның үйіне барған кезде суретін көріп, оны өзінің алғашқы студенттік фильмі «Zyzak is King» (1980) фильмінде сөйлеусіз рөлге шақырды, кейіннен оны «Femme Fatales» (1992) журналының бірінші санының мұқабасына түсірді. Costume Con, костюмге арналған конференция алғаш рет 1983 жылдың қаңтарында өтті. International Costumers Guild, Inc., бастапқыда Greater Columbia Fantasy Costumer's Guild деп аталатын, 3-ші Costume Con (1985) өткеннен кейін бас ұйым ретінде құрылды. 1998 жылдың тамызында Токио Character Collection іс-шарасында «Welcome to Pia Carrot 2» (1997) бейне ойынын насихаттау үшін уақытша мейрамхана ашылды.

Киімдер

Косплейшілер киім-жабдықтарын алудың әртүрлі жолдары бар. Өндірушілер әртүрлі сападағы косплейге арналған дайын киімдерді шығарып, сатады. Мұндай костюмдер көбінесе интернетте сатылады, бірақ конвенцияларда дилерлерден де сатып алуға болады. 2008 жылы жапондық косплей костюмдерін өндірушілер 35 миллиард иен пайда тапты. Сонымен қатар, көптеген жеке адамдар тапсырыс бойынша жұмыс істейді, жеке тұлғаға қарай жасалған, өлшемге келтірілген арнайы костюмдер, керек-жарақтар немесе шаштарды жасайды. Өз костюмдерін жасағанды ұнататын басқа косплейшілер де жеке элементтерге және әртүрлі шикізаттарға сұраныс тудырады, мысалы, стильделмеген шаштар, шаш бояғыштары, мата және тігін жиынтығы, сұйық латекс, денеге жағылатын бояу, костюмдерге арналған әшекейлер және керек-жарақтар қарулары. Косплей – бейнелеу актісі. Косплей өзіндік танытумен тығыз байланысты, бірақ косплейшілердің өнер көрсету қабілеті олардың физикалық ерекшеліктерімен шектеледі. Косплейдің дәлдігі кейіпкерді дене арқылы қаншалықты дәл бейнелей алатындығына қарай бағаланады, ал жеке косплейшілер көбінесе өзінің «денелік шектерімен» кездеседі, мысалы, тартымдылық деңгейі, дене бітімі және мүмкіндігі шектеулі болуы, бұл косплейдің қаншалықты дәл екендігіне жиі шектеу қояды. Нақтылығы косплейшінің кейіпті экраннан көшіру қабілетімен өлшенеді. Кейбіреулер косплей кейіпкердің толыққанды бейнесі бола алмайды дейді, оның орнына оны дене арқылы түсінуге болады және кейіпкердің толыққанды бейнесі бастапқы кейіпкерге қаншалықты жақын болса, соғұрлым жақсы бағаланады. Косплей өзіне сенімсіздігі бар адамдарға да көмектесе алады. Көптеген косплейшілер өз киімдерін жасағанда кейіпкерлердің суреттерін үлгі етіп алады. Киімдерді жасау кезінде көп көңіл егжей-тегжейлі және сапалы болуына беріледі, сондықтан косплейшінің шеберлігі киімнің егжей-тегжейлілігінің қызықтылығымен және оның қаншалықты жақсы көшірілгендігімен өлшенеді. Кейбір бөлшектер мен материалдарды көшірудің қиындығына байланысты косплейшілер көбінесе маталар, мүсін жасау, бетке бояу, шыны талшығы, сән дизайны, ағаш өңдеу және костюмнің сыртқы түрі мен текстурасын дәл көрсету үшін материалдарды пайдалану сияқты қолөнер салаларын үйренеді. Көптеген косплейшілер кейіпкерлерінің көздерінің түсіне сәйкес контактты линзаларды тағады, әсіресе ерекше көзге түсетін көздері бар кейіпкерлер үшін. Аниме және манга кейіпкерлерінің үлкен көздерін бейнелеу үшін көздің қарашығын үлкейтетін контактты линзалар да қолданылады. 1970-ші жылдары Американың ғылыми-фантастикалық фандар конвенцияларында жалаңаш адамдардың көптеп кездесуіне байланысты «костюмсыз костюм жоқ» ережесі енгізілді. АҚШ-тағы бірқатар конвенциялар, мысалы, Феникс комиксы (қазір Феникс фан-фьюжн) және Пенни Аркаде Экспо, отбасылық ортаға немесе осыған ұқсас жағдайға сәйкес келмейтін жағдайда қатысушылардан киімдерін ауыстыруды немесе конвенцияны тастап кетуді талап ету құқығын өзіне қалдыратын ережелерді қабылдады.

Конвенциялар

Косплейді көпшілік алдында көрсетудің ең танымал түрі – оны жанкүйерлер фестиваліне кию. Әлемнің түкпір-түкпірінде аниме мен мангаға, комикстерге, телешоуларға, бейнеойындарға, ғылыми фантастикаға және фэнтезиге арналған көптеген фестивальдерді табуға болады. Косплейге арналған фестивальдерге Филиппиндегі Cosplay Mania және Сингапурдағы EOY Cosplay фестивалі жатады. Косплейді қамтитын ең ірі шара – Жапонияда жаз және қыс айларында өтетін жарты жылдық доджинси жәрмеңкесі, Comic Market (Комикет). Comiket жүздеген мыңдаған манга және аниме жанкүйерлерін тартады, онда мыңдаған косплейерлер көрме орталығының шатырында жиналады. Солтүстік Америкада косплейерлерге ең көп қатысушы жанкүйерлер фестивальдері – АҚШ-та өткен Сан-Диего және Нью-Йорк комик-кондары, Торонтодағы анимеге арналған Anime North, Вашингтондағы Otakon және Лос-Анджелестегі Anime Expo. Еуропаның ең ірі шарасы – Парижде өткен Japan Expo, ал Ұлыбританияда ең танымалдары – London MCM Expo және London Super Comic Convention. Супанова Pop Culture Expo – Австралияның ең ірі шарасы. Star Trek фестивальдері ондаған жылдар бойы косплейді ұсынып келеді. Оларға Ұлыбританиядағы Destination Star Trek және АҚШ-тағы Star Trek Las Vegas сияқты фестивальдер жатады. Әртүрлі комикстер жәрмеңкелерінде косплейерлердің сурет түсіруі үшін ойын немесе анимациялық өнімнің атмосферасын сақтаған "Тақырыптық аймақтар" құрылады. Кейде косплейерлер аймақтың бөлігі болып, қонақтарды көңілдіру міндетімен қызметкерлер рөлін орындайды. Мысалдарға Star Wars немесе Fallout тақырыптық аймақтары жатады. Аймақтарды коммерциялық емес жанкүйерлер қауымдастықтары ұйымдастырады, бірақ кейбір ірі жәрмеңкелерде бейнеойындарды жасаушылар немесе аниме продюсерлері тікелей құрған аймақтарды кездестіруге болады.

Фотография

Косплейшілердің қоғамдық шараларда пайда болуы оларды фотографтар үшін тартымды нысанға айналдырады. EuroCosplay (финалдық кезеңі Лондонның MCM Comic Con-да өтеді) және Солтүстік Еуропа Cosplay Чемпионаты (финалдық кезеңі Швецияның Линчепинг қаласындағы NärCon-да өтеді).

Косплейді бағалаудың жалпы критерийлері

Бұл кестеде ең көп таралған косплей конкурсының бағалау критерийлері тізімі келтірілген, World Cosplay Summit-тен көрініп тұрғанындай, бұл Батыс дәстүрінде Питер Пэн және Ариэль сияқты бейнеленген эльф ұл архетипіне сәйкес Азиялық эквивалент. Оның ішінде гомофобиялық пікірлер мен рұқсатсыз қол тигізу де бар. Бұл ерлерге, әйелдерге қарағанда тіпті жиірек әсер етуі мүмкін, әйелдер косплейде орынсыз қарым-қатынасқа тап болатынына қарамастан, сондай-ақ "ар-ұятты жерлеп сөйлеу" де кездеседі. Animegao kigurumi ойыншылары, косплей саласындағы тар топ, көбінесе әйел аниме кейіпкерлерін бейнелеу үшін зентай және стильді маскаларды қолданатын ерлер. Бұл косплейшілер өздерінің нағыз сыртқы пішінін толығымен жасырып, кейіпкерлерінің бастапқы келбетін мүмкіндігінше дәл қайта жасайды, сондай-ақ жапондық мультфильмдерінде жиі кездесетін үлкен көздер мен кішкентай ауыздар сияқты абстракциялар мен стилизацияларды көрсетеді. Бұл анимегао тек ерлер ғана орындайды дегенді немесе маскалар тек әйелдерге арналған дегенді білдірмейді.

Қатысушыларды алалау мәселелері

"Cosplay Is Not Consent" – 2013 жылы Рошель Кейхан, Эрин Филсон және Анна Кеглер бастаған қозғалыс, конвенцияға қатысушы косплей қауымдастығындағы жыныстық қанаушылық мәселесіне назар аударды. Косплейшілерді қанаушылыққа ұшырату – рұқсатсыз фотосуретке түсіру, сөздік зорлық-зомбылық, қол тигізу және жыныстық сипаттағы әрекеттер. Қанаушылық әйелдерге ғана, олардың киімдеріне қарай емес, ер адамдар да кейбір костюмдер мен кейіпкерлерге сай емес деп қорланды. 2014 жылдан бастап Нью-Йорк комикс-конының кіреберісінде "Cosplay – келісім емес" деген үлкен шапалар орнатылды. Қатысушылар фотосуретке түсіру үшін рұқсат сұрауға және адамның "жоқ" деу құқығын құрметтеуге шақырылды. Косплейшілерге қарсы жыныстық қанаушылыққа қарсы күрес қозғалысы жарияланғалы бері күш алып, кеңінен танылды. Mercury News және Los Angeles Times сияқты дәстүрлі ақпарат құралдары осы мәселені жариялап, косплей қауымдастығынан тыс адамдардың назарына жыныстық қанаушылық туралы мәлімет жеткізді.

Ұлттылық мәселелері

Косплей кеңінен танымал бола бастаған сайын, этникалық мәселелер даулы тақырыпқа айналды. Кейіпкердің тері түсінен өзгеше косплейшілер көбінесе «тура емес» немесе «шынға келмейтін» деп қысымға ұшырайды. Көптеген косплейшілер кез келген адам кез келген кейіпкер болып көріне беруі мүмкін деп санайды, бірақ косплейшілер кейіпкердің этникалық ерекшеліктерін құрметтемесе, жағдай қиын болады. Қоғамдағы ақ емес косплейшілерге қарсы бұл көзқарастар индустрияда және медиада өкілдіктің жетіспеуімен байланысты. Blackface, brownface және yellowface сияқты мәселелер әлі де даулы, себебі косплей қауымдастығының көп бөлігі оларды жеке проблемалар деп қарастырады немесе косплейдің қалыпты бөлігі деп есептейді.

Косплей модельдері

Косплей жарнама индустриясына әсер етті, онда косплейшілер агенттік модельдеріне бұрын берілетін шараларға жиі қолданылады. Кейбір косплейшілер өздерінің хоббилерін табысты, кәсіби мансапқа айналдырды. Жапонияның ойын-сауық индустриясы Comiket және Токио ойын көрмесінің пайда болуынан бері кәсіби косплейшілерге мекенжай болды. Косплей модельдері, сондай-ақ косплей жұлдыздары деп те аталады, аниме, манга немесе бейне ойындары компаниялары үшін костюмдерді сомдайды. Жақсы косплейшілер кино актерлары сияқты, нақты кейіпкерлер ретінде қарастырылады және жұртшылықтың санасында белгілі бір рөлдермен байланыстырылады. Косплейшілер Cosmode сияқты баспа журналдарында модель болып жұмыс істеді, ал сәтті косплей модельдері Cospa сияқты компаниялардың бренд елшілері болуы мүмкін. Кейбір косплей модельдері айтарлықтай танылуға жетеді. Көптеген маңызды косплей модельдері болғанымен, Яя Хан "косплей ортасының ішінде де, сыртында да танымал тұлға ретінде" пайда болды деп айтылды. Джессика Нигри косплейдегі танымалдылығын дауыс беру сияқты басқа мүмкіндіктерді алу үшін және Rooster Teeth-те өзінің деректі фильмін жасау үшін пайдаланды. Лиз Катц өзінің жанкүйерлерін пайдаланып, хоббиін табысты бизнеске айналдырды, бұл косплейшілер өз жұмысынан қаржы табуға және пайда көруге рұқсат етілуі керек пе деген пікір-таласты тудырды. 2000-шы жылдары косплейшілер косплей шекарасын эротикаға қарай жылжыта бастады, бұл "эрокосплейге" жол ашты. Әлеуметтік желілердің және Patreon, OnlyFans сияқты платформалардың пайда болуы косплей модельдеріне косплейді толық уақытты табысты мансапқа айналдыруға мүмкіндік берді.

Жапониядағы косплей

Жапонияда косплеймен айналысатындар бұрын өздерін "қабат" деп аударылатын рейя (レイヤー) деп атаған. Қазіргі уақытта Жапонияда косплейшілер көбінесе косупуре (コスプレ) деп аталады, оны "ко су pray" деп айтады, себебі рейя сөзі көбінесе қабаттарды (мысалы, шаш, киім және т.б.) сипаттау үшін қолданылады. Косплейшілерді суретке түсіретіндерді камеко дейді, бұл "камера козо" немесе "камера жігіті" деген сөздердің қысқартылған түрі. Алғашқыда камеко өздері түсірген фотосуреттерін косплейшілерге сыйлық ретінде тартқан. Косплей іс-шараларына фотографтардың және олар үшін модель болуға дайын косплейшілердің қызығушылығының артуы Comiket сияқты шараларда процедураларды ресмилендіруге алып келді. Фотосуретке түсіру көрме залынан бөлек, арнайы белгіленген аймақта жүзеге асырылады. Жапонияда конвенциялардан немесе басқа да белгіленген орындардан тыс жерлерде костюм киюге көбінесе рұқсат берілмейді. 2014 жылы Жапонияда өткен Comic Market конвенциясы бойынша жүргізілген сауалнамаға сәйкес, шараға келген косплейшілердің шамамен 75% әйелдер екені анықталды.

Азияның басқа елдеріндегі косплей

Косплей көптеген Шығыс Азия елдерінде кең таралған. Мысалы, Оңтүстік Кореяда, Гонконгта және Тайваньда үнемі өткізілетін Comic World конвенцияларының маңызды бөлігі болып табылады. Тарихи тұрғыдан алғанда, ойдан туған шығармалардың кейіпкерлеріне ұқсатып киіну дәстүрі Қытайдың Мин әулетінің 17 ғасырының соңына дейін жетеді.

Батыс елдеріндегі косплей

Батыс косплейінің бастауы негізінен ғылыми фантастика және фэнтези жанкүйерлеріне байланысты. Батыс косплейшілері жапон косплейшілеріне қарағанда, көбінесе телесериалдардың кейіпкерлерін қайта жасайды. Батыс костюмерлері Ренессанс жәрмеңкелеріне, тікелей рөлдік ойындарға және тарихи реконструкцияларға қатысатын хоббистердің топтарын да қамтиды. Ғылыми фантастика конвенцияларындағы бәсекеге әдетте маскарад (костюмдер сахнада көрсетіліп, ресми түрде бағаланады) және зал костюмдері (жүріп бағалайтын төрешілер ең жақсы жұмыс жасағандарға немесе ең жақсы ұсынғандарға сыйлықтар бере алады) кіреді. 2000 жылдардың соңында Азиядан тыс жапон анимациясының танымалдылығының артуы американдық және басқа батыс косплейшілерінің көбеюіне әкелді, олар манга және аниме кейіпкерлерін сомдайды. Аниме конвенциялары соңғы он жылда Батыста көбейіп, қазір ғылыми фантастика, комикстер және тарихи конференциялармен қатысушылар саны үшін бәсекелеседі. Осындай жиындарда косплейшілер, жапон әріптестері сияқты, өздерінің жұмыстарын көрсету, суретке түсу және костюмдер сайысына қатысу үшін жиналады. Конвенцияға келгендер де көбінесе батыс комикстерінен, мультфильмдерінен, фильмдерінен және бейне ойындарынан кейіпкерлерге киінеді. Мәдениеттер арасында әлі де талғамдарда айырмашылықтар бар: жапон косплейшілері ойланбастан киетін кейбір костюмдерді, мысалы, нацистік форманы еске түсіретін киімдерді батыс косплейшілері жиі киюден жаңылғанды. Кейбір батыс косплейшілері канондық түрде басқа нәсілге жататын кейіпкерлерді сомдағанда заңдылық туралы сұрақтарға да тап болды, ал кейбір адамдар канондық түрде басқа тері түсі бар кейіпкерлерді сомдайтын косплейшілерге немқұрайлы қарауы мүмкін. Аниме кейіпкерлерін сомдайтын батыс косплейшілері де әсіресе қысымға ұшырауы мүмкін. Жапониядан айырмашылығы, Ұлыбританияда, Ирландияда, АҚШ-та, Канадада және басқа батыс елдерінде киім киюге қоғамдық орындарда көбірек рұқсат беріледі. Бұл елдерде Хэллоуин костюмдеріне, жанкүйерлердің костюмдеріне және басқа да осындай іс-шараларға ұзақ тарих бар. Соның салдарынан, мысалы, конвенцияға келгендер костюм киіп, конвенция немесе іс-шара шегінен тыс жергілікті мейрамханалар мен кафелерде көрінеді. Cosmode нарықтағы ең үлкен үлеске ие және ағылшын тіліндегі цифрлық басылымға ие. Басқа журналдарға 2015 жылдың қазанынан бері әлемнің түкпір-түкпірінен келген косплейшілерді ұсынатын CosplayZine және 2017 жылдың сәуірінде жарық көрген Cosplay Realm Magazine кіреді. Косплей тақырыбында көптеген кітаптар да бар.

Басқа медиа

Косплей кешені, 2002 жылғы аниме мини-сериалы. "Қала орталығындағы балалардың әдепсіз ойындары!" ("Гаки-но-цукай-я-арахенде!!"), косплей автобус саяхаты ("Cosplay Bus Tour") бөлімі бар жапондық телешоу. Super Cosplay War Ultra, 2004 жылғы тегін бастыру ойыны. Косплеймен айналысатын актрисалар туралы көптеген эротикалық және порнографиялық фильмдер бар; мұндай фильмдердің көп бөлігі жапондық TMA компаниясына жатады.