Кіріспе

Филателияда, марканың бір бөлігі кері басылғанда қателік туындайды. Мөрлер, пошта маркаларындағы қателіктердің ең таңғажайып түрлерінің бірі болып саналады, себебі олардың көзге түсетін сыртқы түрі ғана емес, сонымен қатар кейбіреулері өте сирек кездеседі және марка коллекционерлері үшін жоғары бағаланады.

Сипаттамалары

Инвертті қателер немесе қысқаша "инверттер" көбінесе көп түсті маркаларды полиграфиялық пресс арқылы бірнеше рет өту арқылы шығару кезінде пайда болады. Баспахана қызметкері жартылай дайын парақты дұрыс емес жақпен салыстыруы мүмкін, нәтижесінде инверт пайда болады. Мұндай қате өте айқын болғандықтан, қате басылған маркалардың көбісі зауыттан шығар алдында ұсталып, жойлады, ал қалғандары тарату кезінде немесе поштада сатылмас бұрын анықталады. Инверт баспа табағына немесе тасқа да ендірілуі мүмкін, ең танымал мысалы – Батыс Австралияның ертедегі "Инвертті аққуы". Инверт қағаздың су таңбасы немесе басқа да анық бағыты болған жағдайда "инвертті орталық" немесе "инвертті рама" деп сипатталады. Бір түсті марка су таңбасына қатысты инверт болуы мүмкін, бірақ бұл "инвертті марка" емес, "инвертті су таңбасы" деп аталады. Маркалар парақтағы орналасуына байланысты, инверт ортасынан тең орналасқан ("Инвертті Дженни" сияқты) немесе ығысқан болуы мүмкін. Барлық инверттер әсерлі болып келе бермейді. 1962 жылғы Даг Хаммаршёльд инверті тек қате басылған сары қабаттан тұрады және ақ бөлігі дизайнның қасақана жасалған бөлігі емес екені бірден көзге көрінбейді. Данияның ертедегі почта мүйіздерінің рамасы өте симметриялық, сондықтан инвертті раманы анықтау үшін мұқият қарау қажет. Үстіне басылған жазулар да инверт болуы мүмкін. Олардың көпшілігі жиі кездеседі, себебі көптеген үстіне басылған жазулардың өндіріс процесі соншалықты қатаң бақыланбайды. Сирек кездесетін инверттер әдетте қымбатқа сатылады. "Инвертті Дженнилер" ұзақ жылдар бойы бір данасы 100 000 АҚШ долларынан астам бағамен сатылып келді, ал Канаданың Сент-Лоуренс теңіз жолының инверттері де осы көрсеткішке жақындап келеді. Инверттердің жоғары құны баспахана қызметкерлерін қате басылған парақтарды ұрлап, оларды түпнұсқа деп сатуға итермеледі, мысалы 1996 жылғы "Никсон инверті" жағдайында.

Кері бұрылған бұрма

2013 жылы АҚШ пошта қызметі танымал "Айналма Дженни" басылымын еске түсіретін алты маркадан тұратын сувенирлік парақ ұсынды. Бұл маркалар әйгілі төңкерілген ұшақ суретін көшірді, бірақ бастапқы 24 центтік номиналдан айырмашылығы, 2 долларға бағаланды. Осы басылымды жариялау мақсатында Пошта қызметі алты төңкерілмеген Дженни суреті бар жүз парақтың басылғанын және олардың кездейсоқ түрде таратылып жатқанын хабарлады, соның арқасында қалыпты параққа тапсырыс берген бірнеше бақытты клиенттер оның орнына әлдеқайда құндырақ төңкерілгенін алатын болды. Бұл төңкерілмеген маркалар 2014 жылы аукциондарда пайда бола бастады және жоғары бағаға сатылды.

Канада

Сент-Лоуренс теңіз жолының инверсиясы (1959)